//
archives

Ιστορία

This category contains 40 posts

Μαύροι πάνθηρες- 40 χρόνια μετά

Το 1968 ο μαύρος ειρηνιστής παπάς Martin Luther King ο οποίος διακήρυττε την ισότητα και την ενσωμάτωση των μαύρων στον αμερικάνικο καπιταλισμό δολοφονείται από το F.B.I. Στη πραγματικότητα μερικά χρόνια πριν είχε αναθεωρήσει την άποψη του αυτή καλώντας το λαό σε γενική ανυπακοή, διαπιστώνοντας πλέον ότι ο ειρηνικός δρόμος είναι αδιέξοδος. Συνέχεια

40 χρονια από το Μάη του ’68- η επανάσταση αρχίζει!

Τα γεγονότα του Μάη του ‘68 έπεσαν σαν κεραμίδα στα κεφάλια των αστών αναλυτών, κοινωνιολόγων, δημοσιογράφων αλλά και προοδευτικών διανοούμενων της εποχής. Τι σχέση μπορεί να έχει η Γαλλία του προχωρημένου καπιταλισμού με τους Βιετκόγκ, την αντιαποικιακή επανάσταση στο Αλγέρι, την άνοιξη της Πράγας; Όλοι αυτοί μίλαγαν με εξαιρετική άνεση για τις επαναστάσεις στην καθυστερημένη περιφέρεια του καπιταλισμού αλλά τους ήταν αδιανόητη μια εξέγερση στο ίδιο τους το σπίτι. Στην καρδιά της Ευρώπης, τη Γαλλία. Συνέχεια

Η επανάσταση του 1821 και οι μύθοι του νεοελληνικού εθνικισμού

rhgas.jpg“Βούλγαροι κι Αρβανίτες και Σέρβοι και Ρωμιοί,
Νησιώτες και Ηπειρώτες, με μια κοινή ορμή,
για την ελευθερία να ζώσουμε σπαθί,
ν’ ανάψουμε μια φλόγα εις όλην την Τουρκιά,
να τρέξει απ’ την Μπόννα έως την Αραπιά
να σφάξουμε τους λύκους που τον ζυγόν βαστούν
και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν”.

                                                                                      Ρήγας Φεραίος 

Με α­φορ­μή το βι­βλί­ο της ι­στο­ρί­ας της ΣΤ Δη­μο­τι­κού έ­χει ξε­κι­νή­σει μια α­ντι­πα­ρά­θε­ση που α­φο­ρά τον μύ­θο που η α­στι­κή τά­ξη ε­δώ και χρό­νια χτί­ζει γύ­ρω α­πό την α­στι­κή ε­πα­νά­στα­ση του 1821 και τη γέν­νη­ση του ελ­λη­νι­κού κρά­τους. Η λυσσασμένη συ­στρά­τευ­ση της α­ντί­δρα­σης για να υ­πε­ρα­σπι­στεί τους μύ­θους που η ί­δια δη­μιούρ­γη­σε και καλ­λιερ­γεί τό­σα χρό­νια, μας δεί­χνει πό­σο ση­μα­ντι­κό ρό­λο έ­χει α­κό­μη και στις μέ­ρες μας η πα­ρα­ποί­η­ση της ε­πα­νά­στα­σης του 21 για την καλ­λιέρ­γεια του ελ­λη­νι­κού ε­θνι­κι­σμού. Συνέχεια

Ο άγνωστος Μπακούνιν και η Α’ Διεθνής

Η μπροσούρα αυτή κυκλοφόρησε από την Εργατική Εξουσία το 1998
Συνέχεια

Η ιρανική επανάσταση (1979)

Δημοσιεύτηκε στην Εργατική Εξουσία, Νο 94, Οκτώβρης 2006

Το Ιράν τοποθετημένο στον άξονα του κακού, βρίσκεται το τελευταίο διάστημα στο επίκεντρο της ιμπεριαλιστικής στόχευσης, αφού από το 1979 μέχρι σήμερα το καθεστώς της Τεχεράνης βρίσκεται σε ανοιχτή αντιπαλότητα με τον ιμπεριαλισμό.
Από την άλλη, η ιρανική επανάσταση το 1979 στάθηκε καθοριστική στη διαμόρφωση του ριζοσπαστικού ισλαμισμού, αφού μια σειρά οργανώσεις εμπνεύσθηκαν από αυτή. Όμως, ούτε η επανάσταση του ’79 ήταν μια ‘ισλαμική’ επανάσταση, ούτε ο Χομεϊνί ήταν ο ‘φυσικός’ της ηγέτης που βρέθηκε ‘δικαιωματικά’ στην εξουσία. Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να παρουσιάσει τα βασικά γεγονότα της ιρανικής επανάστασης και να υποστηρίξει ότι η άνοδος των αγιατολλάδων στην εξουσία δεν ήταν ούτε αναγκαία ούτε η μοναδική δυνατότητα μέσα στην επαναστατική κρίση που άνοιξε για το Ιράν το 1978. Συνέχεια

Το ιδιώνυμο του Βενιζέλου

Εργατική Εξουσία, Νο 89, Απρίλης 2006

Οι εκλογές του 28 είναι μια τεραστία νίκη για το χώρο των Βενιζελικών. Δεν κατεβαίνουν σε ενιαίο κόμμα, αλλά σε πλήθος μικρών προσωποπαγών σχηματισμών, οι οποίοι αθροιστικά εξασφαλίζουν πάνω από το 60% των ψήφων. Η κυβέρνηση που σχηματίζεται από τον Βενιζέλο με υπουργούς τους διάφορους αυτούς αρχηγίσκους που προέρχονται από το χώρο των Φιλελευθέρων δίνει την εντύπωση συναίνεσης. Στην πραγματικότητα αποτελεί τη συστράτευση των πολιτικών επιτελείων της ελληνικής αστικής τάξης για να αντιμετωπιστεί η διαμορφωμένη κοινωνική κατάσταση. Συνέχεια

13 μύθοι και αλήθειες για τη Χούντα

ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ - ΦΥΛΛΟ 106Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Εργατική Εξουσία (Νοέμβριος 2007 – Φύλλο 106)
Η Χούντα του 1967 και το Πολυτεχνείο του 1973 παίζουν έναν παράξενο ρόλο στην ελληνική κυρίαρχη ιστοριογραφία και ιδεολογία, δεξιά αλλά και αριστερή. Λειτουργούνε σαν μια ιδιότυπη Κολυμβήθρα του Σιλωάμ για όλες τις αμαρτίες του αστικού πολιτικού συστήματος που προηγήθηκε. Η κυρίαρχη αντίληψη έχει μια κολυμπήθρα για να τα ρίξει όλα μέσα, κολυμπήθρα για την καθυστέρηση του ελληνικού εποικοδομήματος, για τις πανωλεθρίες στην εθνική αστική εξωτερική πολιτική. Μια μαύρη τρύπα, απ’ όπου ότι πέσει μέσα, χάνει τη συνέχειά του, ξεπλένεται και αναδύεται εξαγνισμένο, έτοιμο να συνεχίσει.
Αν λοιπόν από την κυρίαρχη αντίληψη στη Χούντα και στις ΗΠΑ αποδίδονται όλα τα κακά, (η αποσύνθεση του κράτους, η «τραγωδία της Κύπρου» και άλλα), στο Πολυτεχνείο αποδίδονται όλα τα καλά της ανάτασης του αδούλωτου φρονήματος του έλληνα που δεν ανέχεται στο σβέρκο του ξένο ή ντόπιο ζυγό, κλπ.
Όμως, ένα τέτοιο τερατούργημα χτίζεται με τα τούβλα που του ταιριάζουνε, τους μύθους. 

Μύθος 1. Η ομαλή δημοκρατική πολιτική ζωή της Ελλάδας διακόπηκε από την Χούντα

Αν κοιτάξει κανείς καλά το καπιταλιστικό πολιτικό καθεστώς πριν την Χούντα θα δει τρεις πυλώνες στήριξής του: το Παλάτι (ο βασιλιάς), το Στρατό και το Κοινοβουλευτικό σύστημα.
Ο Στρατός, έχοντας βγει θριαμβευτής από τον Εμφύλιο, μα τόσο μισητός στα μάτια των εργατών, δεν σταμάτησε μεταπολεμικά να μηχανορραφεί και να φτιάχνει συνδέσμους παρέμβασης στην ζωή της χώρας. Ο Σύνδεσμος Αξιωματικών Νέων (Σ.Α.Ν), ο Ιερός Σύνδεσμος Ελλήνων Αξιωματικών (Ι.Δ.Ε.Α), προσπαθούσε να εμφανισθεί σαν εγγυητής της αστικής σταθερότητας απέναντι σε μια εργατική τάξη που εφορμούσε στο προσκήνιο, ιδιαίτερα με την εξέγερση του Ιούλη-Αυγούστου 1965. Τελικά η Χούντα (Ένωση) των Συνταγματαρχών (από κάποιες συγκυρίες όχι η Χούντα των Στρατηγών), έδωσε τη λύση στις 21 Απρίλη 1967.
Το Παλάτι με τον Γεώργιο Β’, μισητό κι αυτό στα μάτια των εργατών που κατά χιλιάδες διαδήλωναν «να φύγει ο βασιλιάς», ζητούσε κι αυτό μέσα σ’ αυτήν την εύθραυστη ισορροπία να λάβει σκληρά μέτρα για την πάταξη της αταξίας.
Ο άλλος πάλι πυλώνας, που ήταν και ο κυρίαρχος, δηλαδή ο κοινοβουλευτισμός, δεν ήταν και κάτι αξιομίμητο. Είχε στήσει ένα ασφυκτικό αντικομμουνιστικό κράτος, όπου μόνο με πιστοποιητικό Κοινωνικών Φρονημάτων μπορούσε κανείς να βρει δουλειά, χαφιέδες και διώξεις να κυριαρχούν παντού, εκλογές οπερέτες (όπως αυτή του 1961), ο εξαθλιωμένος κόσμος της επαρχίας να μεταναστεύει κατά εκατοντάδες χιλιάδες σε Αυστραλία, Καναδά, Γερμανία, λες και η χώρα ήταν σε πόλεμο. Και ποιοι τον εκφράζανε αυτόν τον πυλώνα; Τιποτένια ανδρείκελα όπως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής που έφυγε με άλλο όνομα από τη χώρα όταν στριμώχθηκε ή τον Γεώργιο Παπανδρέου τον αντι-κομμουνιστή σφαγέα του Δεκέμβρη του 1944. Που ήταν λοιπόν η ομαλή δημοκρατία;

Μύθος 2. Η CIA και ΗΠΑ φταινε για την Χούντα

Λες και τα τιποτένια ανθρωπάρια του Στρατού, της βουλής ή του Παλατιού δεν ήθελαν τους αμερικανούς και έτσι η CIA αναγκάστηκε να πάρει πρωτοβουλία. Έτσι κι αλλιώς η Ένωση Κέντρου του Γ. Παπανδρέου σε καμία περίπτωση δεν ήταν αντι-δυτική. Προχώρησε σε έναν αστικό εκσυγχρονισμό δίνοντας όλο και πιο πολλά στο Κεφάλαιο.
Με αυτήν τη θεωρία οι υπεύθυνοι υποβιβάζονται σε απλούς διεκπεραιωτές και όχι σε αυτουργούς. Έτσι, απομακρύνονται οι υπεύθυνοι από τα μάτια των αγωνιστών του εργατικού κινήματος, βάζοντας άλλα καθήκοντα (καχυποψία, μοιρολατρισμό), παρά την ταξική πάλη, παρουσιάζοντας τον όλο μύθο σαν αντιιμπεριαλισμό.
Μετά τον εμφύλιο οι ΗΠΑ συνέδραμαν την διαλυμένη ελληνική αστική τάξη, η οποία όμως κατάφερε γρήγορα μετά από τρία-τέσσερα χρόνια να σταθεί πάλι μόνη της στα πόδια της. Μετά απ΄ αυτό δεν μπορεί κανείς να μιλήσει για εξαρτημένη από τις ΗΠΑ Ελλάδα. Και αλλού οι ΗΠΑ έκαναν τότε παρεμβάσεις όπως στη Γερμανία, αλλά κανείς δεν μπορεί να μιλά για «εξαρτημένη Γερμανία».
Η Χούντα πάτησε πάνω από το διογκούμενο και επαναστατικό κίνημα που ξεπέρναγε πια την ήττα του Εμφυλίου και πήγαινε όλο και πιο αριστερά (1964-1967). Όλα τα άλλα είναι μόνο για τα μυθιστορήματα pulp fiction.

Μύθος 3. Η Χούντα ήταν πιόνι των ΗΠΑ

Ας δούμε όμως πέρα από τα «σενάρια», τα πραγματικά γεγονότα. Οι αμερικάνοι αμέσως με την άνοδο της Χούντας κρατάνε από αδιάφορη έως εχθρική στάση. Αρχικά με δηλώσεις του τύπου «δεν βιαζόμαστε να αναγνωρίσουμε το νέο καθεστώς των Αθηνών», τελικά αναγνωρίζουν τη Χούντα 10 μήνες μετά την 21/07/1967 (23/01/1968)!! Επίσης στις χρονιές 1969-70 η αμερικάνικη πρεσβεία ουσιαστικά μένει ακέφαλη, δείχνοντας μέγιστη υποβάθμιση προς την Ελλάδα. Περίεργο για εξαρτημένη στις ΗΠΑ χώρα!
Ακόμη πιο περίεργη είναι και η προσέγγιση της Χούντας με το ανατολικό μπλοκ και ιδιαίτερα με τη Βουλγαρία εκεί γύρω στα 1973, ενώ σε κρισιμότατες για το ΝΑΤΟ στιγμές όπως στον αραβοϊσραηλινό πόλεμο καθώς και στην επικείμενη αμερικάνικη επίθεση στη Λιβύη, διατυμπάνιζε ότι παραμένει ουδέτερη και αδέσμευτη.

Μύθος 4. Η Χούντα ήταν φασιστικό καθεστώς

Η Χούντα ήταν ένα καταπιεστικό καθεστώς που τσάκισε στο εργατικό κίνημα και επέβαλε πρωτάκουστες απαγορεύσεις. Κατά τ’ άλλα όμως, δεν είχε τα αντίστοιχα Freikorps, τα Τάγματα Θανάτου, τα ένοπλα τμήματα μικροαστών και λούμπεν πολιτών, την ανθρώπινη σκόνη που τσακίζει τους εργάτες και που κυριαρχεί στους δρόμους. Είχε μόνο το στρατό μαζί της, που κι αυτός δεν κράτησε σε μια κρίσιμη στιγμή (Επιστράτευση 1974) και διαλύθηκε.
Ιδιαίτερα οι μαοϊκο-σταλινικοί αποκαλούν την Χούντα «φασιστική χούντα» Μέγα σφάλμα! Όσοι το λένε αυτό δεν ξέρουν τι είναι Φασισμός και άρα είναι ανίκανοι να τον αντιμετωπίσουν όταν χρειαστεί. Δεν είναι κάθε καταπιεστικό καθεστώς φασιστικό, ο φασισμός είναι η αντεπανάσταση, η απάντηση της αστικής τάξης στην επανάσταση, βασισμένη σε ένοπλα τυφλωμένα και διψασμένα για εκδίκηση μεσαία στρώματα.

Μύθος 5. Η Αριστερά δεν μπορούσε να κάνει τίποτα για να αποτρέψει τη Χούντα

Η Αριστερά ήταν κυρίως το ΚΚΕ με την ΕΔΑ και τους Λαμπράκηδες. Όλο το προηγούμενο διάστημα εθελοτυφλούσε μέχρι και σαμποτάριζε τις δυναμικές κινητοποιήσεις. Μοιρολατρία. Η ΕΔΑ σε διαδηλώσεις προσπαθούσε να επιβάλει τα πιο χλιαρά συνθήματα και τις πιο χλιαρές μορφές πάλης, πολύ πίσω από τη διάθεση του κόσμου.
Για το ενδεχόμενο πραξικοπήματος κρατούσε μια αλλοπρόσαλλη στάση, με μια τριτο-περιοδική αλαζονική άποψη, μη προετοιμάζοντας τον κόσμο της για τις δύσκολες στιγμές. Έλεγε μάλιστα ότι «αν επιχειρήσουν κάτι θα τους πάρουμε με τα σκουπόξυλα». Ο Χρόνης Μίσσιος λεει ότι η εφημερίδα Αυγή, ήταν έτοιμη να κυκλοφορήσει την 21η Απριλίου 1967 με κεντρικό θέμα «Γιατί δεν πρόκειται να γίνει πραξικόπημα στην Ελλάδα».
Η ΕΔΑ καλούσε για εθνική ομοψυχία και συνεργασία. Όταν δε, βγήκαν τα τάνκς στους δρόμους, η αλαζονική αριστερά διαλύθηκε τρέχοντας στους 4 ορίζοντες.

Μύθος 6. Η Χούντα «βοήθησε πολύ κόσμο», έκανε μεγάλα έργα και ήταν αδέκαστη απέναντι στο Κεφάλαιο

Η Χούντα ήταν κατ΄ αρχάς η ασυδοσία του Κεφαλαίου, κατασκευαστικού, βιομηχανικού, εφοπλιστικού. Ο κάθε καπιταλιστής που τα ‘χε καλά με τη Χούντα, με το καθεστώς του χαφιέ των βασανιστηρίων και του καραβανά, με τα συνδικάτα διαλυμένα από τη Χούντα και τους εργάτες εξατομικευμένους χωρίς καμία προστασία, έκαναν ελεύθερα τη δουλειά τους. Δεν ξέρουμε και πολλά «φιλο-εργατικά» καθεστώτα που καταργούνε τα εργατικά δικαιώματα! Αυτός που λεει αυτά τα πράγματα είναι ή κουτορνίθι ή συνειδητός ακροδεξιός.

Μύθος 7. «Σύσσωμο το πολιτικό σύστημα» αντιστάθηκε σθεναρά ενάντια στη Χούντα

Αν όλος ο «πολιτικός κόσμος» αντιστάθηκε στη Χούντα, μπορεί κανείς να εξηγήσει πως μια γελοία θράκα συνταγματαρχών μπόρεσε και κράτησε την εξουσία επί 7 ολόκληρα χρόνια;
Το παλιό αστικό σύστημα (ΕΡΕ, Ένωση Κέντρου) περίμενε υπομονετικά και μάλιστα συνδιαλεγόταν κρυφά και φανερά με τη Χούντα για τρόπους «εκδημοκρατισμού της πολιτικής ζωής». Και ενώ η Αριστερά ονειρευόταν τουλάχιστο μια επιστροφή στην πρότερη βολική κατάσταση με την Δεξιά και το «Κέντρο» στην εξουσία και την Αριστερά να πιέζει για αλλαγές, η αστική τάξη δεν μπορούσε να ξεχάσει ότι μεταβαίνοντας πάλι σε ομαλή κατάσταση οι εργάτες θα ξανάπιαναν το νήμα του αγώνα.
Η Χούντα συνέφερε τον αστικό πολιτικό κόσμο, την οποία ανέχτηκε. Έβλεπε δε ο αστικός πολιτικός κόσμος με καλό μάτι γενικά τις προσπάθειες «εκδημοκρατισμού της Χούντας». Το 1973 ο Παπαδόπουλος αναθέτει στον διορισμένο πρωθυπουργό Μαρκεζίνη να έρθει σε συνεννόηση με τους αστούς πολιτικούς και να προετοιμάσει εκλογές στις οποίες και θα μετείχαν όλα αυτά τα πολιτικά κόμματα (ΕΡΕ, Ένωση Κέντρου, ΕΔΑ).
Εκ των υστέρων, ο πολιτικός κόσμος καταγγέλλει αυτή την ενέργεια της Χούντας σαν απόπειρα «ψευτο-δημοκρατίας», τότε όμως δεν την είχε αντιμετωπίσει έτσι. Ο αρχηγός της ΕΡΕ, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, αρνιόταν οποιαδήποτε συμμετοχή στις εκλογές, αλλά τα υπόλοιπα στελέχη της δεξιάς, πίεζαν συστηματικά για να αλλάξει ο Κανελλόπουλος αυτή τη στάση. Άλλωστε, πραγματικός αρχηγός της ΕΡΕ ήταν ο Καραμανλής που από το Παρίσι ενίσχυε την απόπειρα της χούντας για “εκδημοκρατισμό”. Και η Ε.Κ ήταν διχασμένη και ο Μαύρος, αρχηγός της ΕΚ, κρατούσε στάση αναμονής περιμένοντας την ΕΡΕ να καθορίσει τη στάση της, ώστε να μην εκτεθεί. Αντιθέτως, η ΕΔΑ δεν δίστασε καθόλου να εκτεθεί και ο Ηλιού ήταν ο πρώτος πολιτικός που χαιρέτησε την “επιστροφή στη δημοκρατία” και κάλεσε τα πολιτικά κόμματα να πάρουν μέρος σε αυτές.

Μύθος 8. Το ΚΚΕ ηγήθηκε του αντιδικτατορικού αγώνα

To KKE αντιστάθηκε στη Χούντα. Αλίμονο αν γινόταν κι αλλιώς. Πάντα όμως με σκοπό την επιστροφή στην πρότερη κατάσταση, έχοντας αυταπάτες ότι η Χούντα θα πέσει σαν ώριμο φρούτο και ο εκδημοκρατισμός θα έρθει σύντομα. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν η Χούντα ξεκίνησε συναλλαγές με το Ανατολικό Μπλοκ, το ΚΚΕ έγραφε στο 9ο Συνέδριο (έγινε λίγο μετά το Πολυτεχνείο στο Βερολίνο, 7 Δεκέμβρη 1973), «Είναι αλήθεια πως η δικτατορία δεν μπορεί να αγνοήσει το νέο διεθνές κλίμα, την πολιτική ειρήνης και τις προτάσεις συνεργασίας της Σοβιετικής Ένωσης και των άλλων σοσιαλιστικών χωρών, ιδιαίτερα της γειτονικής μας Λ.Δ. Βουλγαρίας. Οι σχετικές συμφωνίες που βρέθηκε υποχρεωμένη να υπογράψει χάρη σε αυτή τη πολιτική των σοσιαλιστικών χωρών ανταποκρίνονται αντικειμενικά στο συμφέρον της ειρήνης, φθείρουν ένα από τα βασικά προπαγανδιστικά όπλα στο ελληνικό οπλοστάσιο του αντικομμουνισμού». Αφέλεια ή τύφλωση;
Πριν την εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβρη, σε ανακοίνωσή του Κ.Σ. της ΚΝΕ τον Οκτώβριο του 1973 έγραφε για την πρότερη δράση της:«…τονιζόταν, και μάλιστα έντονα, ότι θα πρέπει να αποφευχθούν οι περιπτώσεις ξεκομμένων ενεργειών του φοιτητικού κινήματος και ειδικά με τη μορφή κατάληψης κτιρίων κάτω από την επίδραση των αυθόρμητων και αριστερίστικων στοιχείων».
Ο κόσμος της Αριστεράς έβραζε και ζη τούσε ριζική λύση, αλλά το ΚΚΕ κοίταγε να μην γίνουν «ακρότητες», «εξαντλώντας την νομιμότητα» που έδινε ο «εκδημοκρατισμός της Χούντας». Στα αριστερά του ΚΚΕ ήταν οι δυνάμεις των τροτσκιστών με συνεπή αντιδικτατορική γραμμή και οι δυνάμεις των μαοϊκών. Δίπλα σε αυτές ένας άλλος πόλος εμφανίστηκε που μεγάλωνε διαρκώς μαζί με τις άλλες δυνάμεις της άκρας αριστεράς, αυτός γύρω από το ΠΑΚ, που μετεξελίχτηκε σε αυτό που έγινε αργότερα ΠΑΣΟΚ.
Όλος αυτός ο κόσμος έκοψε τις σχέσεις του με το γερασμένο ΚΚΕ και αναζήτησε μια άλλη πιο δυναμική απάντηση για πτώση της Χούντας. Οι δυνάμεις εκτός ΚΚΕ λοιπόν, ώθησαν τα πράγματα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, αγνοώντας το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ δεν μπήκε στην κατάληψη, καταγγέλλοντας τους «προβοκάτορες». «Καταγγέλλουμε την προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου την Τετάρτη 14 του Νοέμβρη 350 περί
που οργανωμένων πραχτόρων της ΚΥΠ σύμφωνα με το προβοκατόρικο σχέδιο των Ρουφογάλη-Καραγιαννόπουλου…», γράφανε. Μόνο όταν είδε ότι το κίνημα διογκώνεται μπήκε στην κατάληψη, μαζί με τη γραμμή για «απαγκίστρωση», δηλαδή για να διαλυθεί η κινητοποίηση ήσυχα.
Δύο γραμμές λοιπόν παλέψανε στο Πολυτεχνείο, αυτή του ΚΚΕ ηττήθηκε. Κόντρα στο ΚΚΕ, τα συνθήματα των δεκάδων χιλιάδων αγωνιστών που κάθε μέρα, όλη μέρα διαδήλωναν στην Πατησίων στο Πολυτεχνείο και γύρω, ήταν «Έξω οι Αμερικάνοι» , «Λαοκρατία», «Ψωμί Παιδεία Ελευθερία», «Γενική Απεργία», «Ενότητα φοιτητών – εργατών», προσπάθεια για διαρκή Εργατική Συνέλευση για συντονισμό με τους εργάτες. Καμία σχέση με τα χλιαρά πλάνα του ΚΚΕ, που έτσι κι αλλιώς συμμετείχε για να διαλύσει την κινητοποίηση.

Μύθος 9. Για την τραγωδία της Κύπρου φταιει η Χούντα

Λένε, «χάσαμε την Κύπρο» λόγω της άφρονος πολιτικής του Ιωαννίδη. Ξεχνάνε ότι τα πολεμικά γεράκια του κοινοβουλευτισμού έκαναν τα ίδια και χειρότερα στους τουρκοκύπριους, σφαγές, διώξεις, εγκλεισμό, αποκλεισμό. Η κυρίαρχη γραμμή της ελληνικής αστικής τάξης ήταν η ένωση Ελλάδος-Κύπρου. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτούνταν η πάταξη και εξολόθρευση των τουρκοκυπρίων που αντιστέκονταν.
Η Χούντα έκανε πράξη τη γραμμή της «ένωσης», κάνοντας πραξικόπημα με τον Σαμψών στην Κύπρο και εξαπολύοντας πογκρόμ ενάντια στους τ/κύπριους, προκαλώντας τη μήνη των Τούρκων και την εισβολή. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε μέχρι και σήμερα.

Μύθος 10. Η Χούντα έπεσε από το Πολυτεχνείο

Μεγάλο μέρος της Αριστεράς θεωρεί την εξέγερση του Πολυτεχνείου αρχή του τέλους για τη χούντα. Το Πολυτεχνείο μπορεί βεβαίως να άνοιξε μια ρωγμή στο πολιτικό εποικοδόμημα, αλλά ήταν η επιστράτευση του 1974 που διέλυσε τη Χούντα.
Το καθεστώς μπροστά στην εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, κάλεσε επιστράτευση, πολύς κόσμος δεν πήγε καν, όσοι πήγαν είδαν μια γελοία κατάσταση με ένα καθεστώς που όχι μόνο δεν ήθελε να δώσει τα όπλα στο λαό, αλλά που τα είχε κυριολεκτικά πουλήσει για πλουτισμό!
Το καθεστώς είχε πλέον γελοιοποιηθεί εντελώς στα μάτια του κόσμου. Ήταν φυσικό. Μέχρι τότε η νεολαία υποχρεωνόταν να ντύνεται ευπρεπώς κατά το μοντέλο ευπρεπείας των συνταγματαρχών (κοντά μαλλιά για τους άνδρες και όχι μίνι φούστες για τις νέες), να πηγαίνει στην εκκλησία και ν’ αποφεύγει συναθροίσεις πέραν των πέντε ατόμων. Ο περιορισμός ίσχυε και για κοινωνικές συναντήσεις ακόμα και σε σπίτια. Η μουσική του Μ. Θεοδωράκη και όχι μόνο απαγορεύτηκαν! Η λογοκρισία οργίαζε. Εκδίδοντας με εντατικό ρυθμό τη μια απαγόρευση μετά την άλλη έφτασε να σταματήσει την κυκλοφορία 760 βιβλίων, μεταξύ των οποίων και Ελλήνων συγγραφέων όπως ο Σοφοκλής και ο Αριστοφάνης και ξένων όπως ο Σαίξπηρ!
Το ηθικό του στρατού ήταν στο ναδίρ, πράγμα που οι θεότυφλοι συνταγματάρχες δεν μπορούσαν να δουν. Κάθε κρατική υποδομή δείχνει διαλυμένη και στις κορυφές του στρατού οι διάφορες κλίκες αλληλοτρώγονται για το πώς θα χειριστούν την κρίση. Ο λαός δεν εμπιστεύεται τη χούντα στην ηγεσία αυτού του πολέμου και δεν δείχνει κανέναν ενθουσιασμό για να εμπλακεί σε αυτόν. Η ΕΣΑ δεν μπορεί να επιβάλει καμιά τάξη στις επιστρατευμένες μονάδες και σημειώνονται λιντσαρίσματα ΕΣΑτζήδων από τους εφέδρους. Η χούντα δεν ενέπνεε πλέον καμία εμπιστοσύνη στην ίδια την αστική τάξη
Είναι 24 Ιούλη 1974. Ο Ιωαννίδης τα παρατάει και αποφασίζει να «πάρει άδεια». Οι υπόλοιποι της κλίκας καλούν τους αστούς πολιτικούς και τους παραδίδουν την εξουσία.

Μύθος 11. Το «Καραμανλής ή Τανκς» του Μίκη Θεοδωράκη δεν εξέφραζε την Αριστερά της εποχής, ήταν μια προσωπική άποψη

Ο Θεοδωράκης ήταν πάντα αυτός που εκλαΐκευε την θέση του ΚΚΕ. Υπέρμαχος, παράλληλα, της ενότητας της Αριστεράς και ολόκληρου του αντιστασιακού φάσματος απηύθυνε εκκλήσεις στη διεθνή κοινή γνώμη και σε προσωπικότητες όπως ο Καραμανλής, απαιτώντας τη στράτευση τους στον αντιστασιακό αγώνα.
Ο Ηλιού της ΕΔΑ ήταν ακόμη πιο παραστατικός. «Η Ελλάδα», έλεγε, «βρίσκεται σήμερα (5 Μαΐου 1972) σε τρομερό αδιέξοδο. Οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει ρωγμές στο τείχος, που θα μπορούσε να μας μετακινήσει από την υπάρχουσα κατάσταση πραγμάτων, που θα σήμαινε κάποια αλλαγή, είναι επιθυμητό… και σε αυτό περιλαμβάνεται και η «λύση Καραμανλή» ή ένα «παλατιανό πραξικόπημα» μέσα στις γραμμές της χούντας. Με την έννοια αυτή, και μόνο με αυτή την έννοια, η ΕΔΑ είναι διατεθειμένη να «στηρίξει» λύση Καραμανλή».
Το ΚΚΕ λοιπόν έβλεπε είτε την επιστροφή στην προ του 1967 καθημερινότητα, είτε την Χούντα. Ο Μίκης απλώς «έκανε λιανά» την κεντρική γραμμή.

Μύθος 12. Το ΠΑΣΟΚ στη μεταπολίτευση καπηλεύτηκε τα συνθήματα της Αριστεράς

Το ΠΑΣΟΚ δεν καπηλεύτηκε τα συνθήματα («ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο Συνδικάτο», «Εθνική Ανεξαρτησία» κλπ), αλλά ακριβέστερα, ανέβηκε στην εξουσία με αυτά τα συνθήματα. Στην πραγματικότητα το πρόβλημα δεν βρίσκεται σε οποιαδήποτε καπηλεία από το ΠΑΣΟΚ αλλά στην ίδια τη φύση αυτών των συνθημάτων. Τα συνθήματα αυτά δεν είχαν κανένα συγκεκριμένο στόχο παρά μόνο φανταστικούς εχθρούς που βρίσκονταν χιλιάδες μίλα έξω από τη χώρα. Αν δεν ήταν η Ουάσιγκτον, ήταν οι Βρυξέλλες. Μια ανέξοδη πατριωτική προπαγάνδα με σοσιαλίζων περιτύλιγμα.
Δεν αναρωτήθηκαν ποτέ οι σύντροφοι αυτοί; Μήπως τα συνθήματα τα ίδια ήταν τουφεκιές στον αέρα; Μήπως τελικά η παραδοσιακή αριστερά που μονίμως έβγαινε παραπονούμενη τη δεκαετία του 80 ότι της έκλεψαν την πνευματική της περιουσία δεν ήταν δα και τόσο διαφορετική από το ΠΑΣΟΚ; Μήπως στην προκειμένη περίπτωση αυτοί και το ΠΑΣΟΚ πουλάγανε την ίδια (ιδεολογική) πραμάτεια, αλλά ο κόσμος προτίμησε το πιο αποφασιστικό ΠΑΣΟΚ που εγγυούταν ότι θα έκανε καλύτερα πράξη τα (έτσι κι αλλιώς ίδια) συνθήματα;
Μήπως δηλαδή οι μαοϊκοί ήταν πιο εύστοχοι, όταν οι εργάτες πάλευαν ενάντια στην ογκώδη αντεργατική επίθεση της μεταπολίτευσης και αυτοί μοίραζαν προκηρύξεις με προσφώνηση «Πατριώτες, Αντιφασίστες», προτάσσοντας όχι τον αγώνα για σοσιαλιστική αντικαπιταλιστική διέξοδο αλλά για… εθνική ανεξαρτησία. «Ούτε ΝΑΤΟ ούτε Βαρσοβία, εθνική ανεξαρτησία». Το σύνθημα αυτό φώναζαν τα μπλοκ του ΠΑΣΟΚ και των μαοικών οργανώσεων όλη τη δεκαετία του 70. Αυτό ήταν και το νήμα της πατριωτικής στρατηγικής τους. Είναι μετά να απορεί κανείς γιατί οι οργανώσεις αυτές άδειασαν για να στελεχώσουν το υφυπουργείο Νέας Γενιάς του Λαλιώτη;
Όμως υπάρχει και κάτι ακόμα. Ακόμα και να δεχτεί κανείς ότι το ΠΑΣΟΚ πολιτεύτηκε με τα συνθήματα της αριστεράς, τότε αυτό σημαίνει ότι η αριστερά είχε την απόλυτη πολιτική ηγεμονία στο κίνημα που πάλευε την καραμανλική δεξιά και το σύστημα. Τι καλύτερο από αυτό θα σκεφτόταν ο κάθε λογικός άνθρωπος. Γιατί όμως ο κόσμος που ακολούθησε αυτά τα συνθήματα δεν πήγε μετά την προδοσία τους από το ΠΑΣΟΚ στην αριστερά; Μήπως πολύ απλά γιατί τα συνθήματα αυτά αντανακλούσαν το αδιέξοδο της πατριωτικής αριστερής ρεφορμιστικής στρατηγικής; Μια στρατηγική άλλωστε που την διεκδικούσε όχι μόνο το ΠΑΣΟΚ αλλά και το σύνολο της σταλινικής ελληνικής αριστεράς.

Μύθος 13. Οι πρώην αγωνιστές του Πολυτεχνείου γίνανε αργότερα τα στηρίγματα του καθεστώτος

Το λένε κυρίως αυτοί που θέλουν να πουν στη νέα γενιά ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενσωμάτωση και την υποταγή. Ότι όλα αυτά είναι νεανικά παιχνίδια μέχρι την ενηλικίωση. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο παραμύθι απ’ αυτό.
Είναι βαθιά προσβολή γι’ αυτούς που έπεσαν στην μάχη του Πολυτεχνείου. Ήταν κι αυτοί δυνάμει προδότες; Είναι δηλαδή κάθε αγώνας μάταιος και «χαμένος εν τη γενέσει του»;
Αλλά είναι προσβολή και για τους χιλιάδες που συμμετείχαν. Που νοιώθουν περήφανοι που δώσαν το αίμα τους και χόρεψαν στη φωτιά τη ζωή τους κόντρα στο σκοτάδι της Χούντας. Έχουν μείνει οι περισσότεροι αφανείς, σεμνοί και χωρίς να περιφέρουν την πραμάτεια της αγωνιστικής τους περγαμηνής στο παζάρι της πολιτικής.
Δεν είναι πρώτη φορά και ούτε θα είναι η τελευταία που άνθρωποι σαν τη Δαμανάκη και το Λαλιώτης «απορροφούνται» από το σύστημα. Εξάλλου όσοι βρέθηκαν μέσα στο Πολυτεχνείο δεν ήταν όλοι ορκισμένοι επαναστάτες και εχθροί του καπιταλισμού. Πολλοί βρέθηκαν για να παλέψουν ενάντια στη χούντα και τίποτα περισσότερο. Όπως και να χει όμως εδώ δεν θα κάνουμε αξιολόγηση των βαθύτερων πολιτικών απόψεων και ιδεών όσων βρέθηκαν στην εξέγερση. Ούτε βεβαίως η μετέπειτα κοινωνική ή πολιτική εξέλιξη του καθενός αποδεικνύει τη ματαιότητα ενός αγώνα. Η μια εξέλιξη που πολλές φορές εξαρτάται από τη γενική έκβαση της αντιπαράθεσης, τις απογοητεύσεις, τις προσδοκίες, τις αυταπάτες ή και τις επιβεβαιώσεις του ενός ή του άλλου πολιτικού σχεδίου. Το Πολυτεχνείο του 1973, όπως και κάθε εργατική-φοιτητική εξέγερση είχε μέσα του όλες τις απόψεις. Η αντιπαράθεση ανάμεσα σε ένα ρεφορμιστικό ή ένα επαναστατικό σχέδιο μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη μιας αναμέτρησης, αλλά από αυτό δεν προκύπτει μια ορισμένη αξιολόγηση για τον κάθε ένα που έτυχε να υπερασπιστεί τη μια ή την άλλη θέση. Κάθε μάχη έχει την τρέχουσα πραγματική αξία εκείνη τη στιγμή στο βαθμό που μπορεί να καθορίσει ακόμα και τη ροή της ιστορίας. Από κει και πέρα κανείς μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του σε ύστερο χρόνο. Για την εξέγερση του Πολυτεχνείο και για οποιοδήποτε γεγονός. Αυτά εξάλλου τα γεγονότα είναι που δοκιμάζουν τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις που επενδύουν πάνω στη μια ή την άλλη στρατηγική.
Όπως και να χει γι’ αυτούς που συνεχίζουν αμείωτα να αγωνίζονται από τότε, και που σ’ αυτούς οι νεώτεροι οφείλουν ένα σημαντικό κομμάτι της συλλογικής τους ιστορικής μνήμης, μόνο σεβασμό μπορούμε να εκφράσουμε. Να πούμε όμως ότι ελάχιστοι από αυτούς έβγαλαν τα κατάλληλα συμπεράσματα. Αυτό είναι και το τίμημα ενός αγώνα που μένει στα μισά του δρόμου, ενός αγώνα που συνεχίζεται.

Δ. Καστάνης

Το ανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ: Από την 3η Σεπτέμβρη στο Σημιτικό εκσυγχρονισμό

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Εργατική Εξουσία (Νοέμβριος 2007 – Φύλλο 106)
Η μεταπολεμική ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία διαμορφώθηκε στο πολιτικό τοπίο που προέκυψε στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Οι ιμπεριαλισμοί της δυτικής Ευρώπης, βρήκαν στη σοσιαλδημοκρατική διαχείριση ένα ισχυρό πολιτικό ανάχωμα μπροστά στο φάντασμα της ΕΣΣΔ και της ανατολικής Ευρώπης. Με μια κεϋνσιανή οικονομική πολιτική, ένα ισχυρό «κράτος πρόνοιας» και μια αντικομουνιστική ρητορική είναι το προστατευτικό τείχος της αστικής δυτικής δημοκρατίας, που αποσπά τη συναίνεση της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης των ιμπεριαλιστικών μητροπόλεων και ταυτόχρονα διαχειρίζεται τις ελπίδες της για μια κάποια κοινωνική δικαιοσύνη.
Στην Ελλάδα αντίθετα, ολόκληρη την περίοδο πριν τη χούντα δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα όπως αυτά της υπόλοιπης δυτικής Ευρώπης. Η πολιτική πόλωση και η ανάγκη να τσακιστεί η εαμική κληρονομιά με συνθήκες εμφυλίου πολέμου, δεν άφηνε περιθώρια για παρόμοιου τύπου πολιτικές εξελίξεις, όταν και η υπόνοια ακόμη του αστικού φιλελευθερισμού διώκονταν ως «ύποπτα φιλοκομμουνιστική». Με το ΚΚΕ στην παρανομία και την αριστερή ΕΔΑ σε μια «ημιπαρανομία», δεν υπήρχε χώρος για τη δημιουργία κάποιου σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Η Ένωση Κέντρου (ΕΚ) του Γεώργιου Παπανδρέου ήταν ένα καθαρόαιμο αστικό κόμμα, που αντλούσε από την βενιζελική παράδοση και αντιπολιτευόταν τη δεξιά στο όνομα του αστικού φιλελευθερισμού και της αστικής δημοκρατίας. Ωστόσο, στα ασφυκτικά πέτρινα χρόνια, μέσα ή κοντά στην ΕΚ -και ειδικά στη νεολαία της- αναπτύσσονταν αντιλήψεις φιλοσοσιαλιστικές που στην ΕΚ έβρισκαν ένα όχημα για πάλη ενάντια στη δεξιά. Η ογκούμενη κοινωνική δυσαρέσκεια που φουσκώνει μέσα στη δεκαετία του ’60 (και θα εκραγεί το 65 στα Ιουλιανά) εν μέρει βρίσκει έδαφος έκφρασης και μέσα από την ΕΚ, όσο κι αν προσπαθεί η ηγεσία της να την χαλιναγωγήσει και να την υποτάξει. Η χαλαρή οργανωτική δομή της ΕΚ αφήνει το περιθώριο για διάφορες ζυμώσεις. Ο νεαρός τότε Ανδρέας Παπανδρέου, σε σύγκρουση με τον πατέρα του γίνεται επικεφαλής μιας αριστερής τάσης στην ΕΚ που αργότερα θα σχηματοποιηθεί γύρω από τους «Δημοκρατικούς Συνδέσμους». Παράλληλα, ένα άλλο τμήμα στελεχών του Κέντρου συνεργάζονται με κάποια μέλη της ΕΔΑ στην ίδρυση του «Ομίλου Παπαναστασίου». Η χούντα των συνταγματαρχών θα βάλει απότομα τέλος σε αυτές τις διεργασίες, ή μάλλον θα διαμορφώσει ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο για να δρομολογηθούν.

Οι αντιδικτατορικές ρίζες[pak_2.jpg]

Μετά τη σύντομη φυλάκισή του από τη χούντα ο Αντρέας φεύγει στο εξωτερικό, όπου το Μάρτιο του 68 ανακοινώνει την ίδρυση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος. Το ΠΑΚ, αν και συγκεντρώνει ένα τμήμα της προδικτατορικής αριστερής τάσης της ΕΚ, δεν έχει σχέση με αυτό το κόμμα. Eξαρχής αναφέρεται στο σοσιαλισμό και στη διάρκεια της δικτατορίας παίρνει όλο και αριστερότερες θέσεις. Οριστική ρήξη με το κέντρο έρχεται το 71, όταν ο Αντρέας με επιστολή του στο συνέδριο της ΕΚ διακηρύσσει πως οποιαδήποτε αλλαγή στην Ελλάδα μπορεί να προέλθει μόνο με «δυναμικό ένοπλο αγώνα» ενάντια στο καθεστώς των συνταγματαρχών, από ένα «λαϊκό απελευθερωτικό κίνημα» κατά τα πρότυπα του Τρίτου Κόσμου, που θα παλέψει για μια «σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα». Είναι φανερό πως η ΕΚ δεν δυσκολεύτηκε να απορρίψει αυτές τις προτάσεις. Αρκεί να συνυπολογίσουμε πως το ΚΚΕ μέχρι και το 72 καταδίκαζε ανοιχτά κάθε αναφορά για ένοπλη αντίσταση στη χούντα σαν προβοκάτσια. Το ΠΑΚ σύντομα εξελίχθηκε σε μια σημαντική οργάνωση. Καθώς ο κύριος όγκος των δυνάμεών του βρίσκονταν στη Δυτ. Ευρώπη, επηρεαζόταν ανοιχτά από τις πολιτικές διεργασίες της εποχής. Το ΠΑΚ είναι το πρώτο ελληνικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Όπως και για τα υπόλοιπα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα ο σοσιαλισμός βρίσκεται σε έναν μακρινό και ομιχλώδη τόπο στον οποίο μπορούμε να φτάσουμε στο μακhttps://kseeath.files.wordpress.com/2007/11/7323f-pak.jpgρινό μέλλον με μια βαθμιαία δημοκρατικοποίηση του υπάρχοντος συστήματος. Σε αντίθεση όμως με αυτά, το ΠΑΚ δεν αναπτύσσεται σε συνθήκες αστικής δημοκρατίας. Η αντίληψη για μια Ελλάδα εξαρτημένη από τις ΗΠΑ (κοινή άλλωστε τότε στη συντριπτική πλειοψηφία της αριστεράς), έδινε στον πολιτικό του λόγο του έντονα αντιιμπεριαλιστικό και εθνικιστικό χρώμα. Σε συνδυασμό με τις αναφορές του στην ανάγκη ένοπλης πάλης, το έκανε να μοιάζει εξωτερικά περισσότερο με λατινοαμερικάνικο ή τριτοκοσμικό μόρφωμα. Το ίδιο άλλωστε το ΠΑΚ θεωρούσε περισσότερο συγγενικές του οργανώσεις σαν την PLO της Παλαιστίνης, παρά το SPD της Δυτικής Γερμανίας ή τους εργατικούς της Αγγλίας, τους οποίους ονόμαζε «διαχειριστές του καπιταλιστικού συστήματος» και «πρακτορεία του ιμπεριαλισμού».
Παράλληλα με το ΠΑΚ δραστηριοποιείται και μια δεύτερη «κεντρογενής» οργάνωση, η Δημοκρατική Άμυνα, η οποία αποτελεί μετεξέλιξη του προδικτατορικού Ομίλου Παπαναστασίου. Και αυτή, στην περίοδο της δικτατορίας συνεχίζει την αριστερόστροφη πορεία της που την απομακρύνει από την ΕΚ. Αντίθετα, η ΕΚ που βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις πελατειακές σχέσεις των πολιτευτών της (που στις συνθήκες πλέον της δικτατορίας δεν υφίστανται εκ των πραγμάτων) έχει γίνει φάντασμα της προδικτατορικής της εικόνας. Πλησιάζοντας η πτώση της χούντας η ΕΚ είναι μισοδιαλυμένη και δυο οργανώσεις (ΠΑΚ και ΔΑ) διεκδικούν την ταμπέλα του μαχητικού σοσιαλιστή.

Αλλαγές στον πολιτικό χάρτη

Αλλά και ο κοινωνικός χάρτης δεν είναι πια ο ίδιος. Τα επιφανειακά στάσιμα «πέτρινα χρόνια» ήταν χρόνια βαθιών διεργασιών και αλλαγών μέσα στην ελληνική κοινωνία. Η κατεστραμμένη από τον εμφύλιο ύπαιθρο και το ασφυκτικό πολιτικό κλίμα στην επαρχία δημιουργεί μια εσωτερική μετανάστευση. Ο ελληνικός καπιταλισμός μπορεί να απορροφήσει αυτό το νέο ανθρώπινο δυναμικό που δημιουργεί μια νέα εργατική τάξη. Η χούντα ανέκοψε την ριζοσπαστικοποίησή της, αλλά δεν τη ματαίωσε. Όπως ένα καπάκι εμποδίζει να διαφύγουν οι ατμοί από το καζάνι που βράζει αλλά δεν σταματάει τον βρασμό, έτσι ακριβώς η πτώση της χούντας απελευθέρωσε τις συμπιεσμένες κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες σε αυτό που ονομάστηκε «ριζοσπαστικοποίηση της μεταπολίτευσης».
Αυτό το νέο κλίμα καθορίζει το πολιτικό τοπίο της εποχής, εντελώς διαφορετικό από το προδικτατορικό. Στη θέση μιας εμφυλιοπολεμικής δεξιάς έχουμε μια δεξιά που, ενώ ουσιαστικά αποτελείται από τα ίδια πρόσωπα, προσπαθεί να αντλήσει μια νέα νομιμοποίηση, όχι στη βάση του αντικομμουνισμού όπως στο παρελθόν, αλλά αντίθετα στην πίστη της σε μια αστική δημοκρατία δυτικοευρωπαϊκού τύπου, που τελικά βρήκε τον εκφραστή της στον Καραμανλή. Από την πλευρά της αριστεράς το τοπίο είναι επίσης διαφορετικό. Το παράνομο ΚΚΕ περνά μια εξαιρετικά σφοδρή κρίση και διάσπαση μέσα στη δικτατορία και τα δυο ΚΚ (ΚΚΕ εξωτερικού και ΚΚΕ εσωτερικού) διεκδικούν την ευλογία από τη Μόσχα. Όταν μετά από καιρό το χρίσμα της ορθοδοξίας δίνεται στο ΚΚΕ εξ., το ΚΚΕ εσ. βρίσκει στήριγμα στις ευρωκομμουνιστικές αντιλήψεις. Παράλληλα, πέραν των ΚΚΕ έχει δημιουργηθεί μια πανσπερμία αριστερών οργανώσεων, διαμορφωμένες μέσα από την αντιδικτατορική πάλη στο εξωτερικό και επηρεασμένων από την έντονη ριζοσπαστικοποίηση της εποχής, του ευρωπαϊκού Μάη και των αντάρτικων του τρίτου κόσμου. Το έδαφος για την εμφάνιση της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας είναι έτοιμο. Το ΠΑΣΟΚ μπαίνει δυναμικά σε αυτό το νέο τοπίο στις 3 Σεπτέμβρη 1974. 

https://kseeath.files.wordpress.com/2007/11/c88be-diakiriksi.jpgΗ ίδρυση του ΠΑΣΟΚ

Με τον ερχομό του στην Ελλάδα ο Ανδρέας Παπανδρέου ξεκινά μια σειρά επαφών με στόχο την ίδρυση του κόμματος. Γύρω από το βασικό κορμό του ΠΑΚ παίρνουν μέρος σε αυτές τις συζητήσεις άτομα και συλλογικότητες που καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα, από παλιούς πολιτευτές τις ΕΚ, φοιτητές του Πολυτεχνείου, στελέχη της αριστεράς μέχρι και κάποιους τροτσκιστές. Οι συζητήσεις γίνονται στη βάση επεξεργασίας της ιδρυτικής πολιτικής πλατφόρμας που θα μείνει στην ιστορία σαν «Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη». Μετά από ένα μήνα, στο ΠΑΣΟΚ προσχωρεί και η ΔΑ με τον τίτλο του «συνιδρυτή» παίρνει το 1/3 των εδρών της νέας Κεντρικής Επιτροπής.
Η «Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη» έπεσε στα πολιτικά πράγματα σαν βόμβα και είναι χαρακτηριστική η αμηχανία που την αντιμετώπισε η αριστερά. Χαρακτηριστικά το ΚΚΕ δεν την κριτίκαρε σαν «ρεφορμιστική» ή «δεξιά», αλλά αντίθετα σαν «ουτοπική» και η βάση της κριτικής δεν ήταν αν είναι «αριστερά» αυτά που διακηρύττει το ΠΑΣΟΚ αλλά αν θα τα εφαρμόσει. Μια κριτική προθέσεων δηλαδή και όχι θέσεων.
Κι όμως, η Διακήρυξη απέχει πολύ από το να αποτελεί επαναστατικό κείμενο. Βεβαίως, κάνει αναφορές στο «σοσιαλιστικό μετασχηματισμό», στην «εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο» κλπ, με το ίδιο τρόπο που θα έκανε και η πιο κλασική σοσιαλδημοκρατία. Σαν μια μακρά διαδικασία που περνά μέσα από τον «εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας». Η κοινωνική απελευθέρωση προχωρά μαζί (και έρχεται ως αποτέλεσμα) των πιο διαφορετικών κοινωνικών διεργασιών όπως την ισότητα των δύο φύλλων, τον εκδημοκρατισμό της δημόσιας διοίκησης, την προστασία του περιβάλλοντος, κλπ, κλπ. Η Διακήρυξη μιλά συχνά για το «κεφάλαιο» με ένα αφηρημένο τρόπο, αλλά πουθενά για την ελληνική αστική τάξη. Και πάνω απ’ όλα, είναι ένα κείμενο βαθιά εθνικιστικό. Προϋπόθεση για όλα αυτά, πριν απ’ όλα και πάνω απ’ όλα είναι η «Εθνική Ανεξαρτησία». Ο «Αγώνας για Εθνική Αναγέννηση» για μια «Ελλάδα που να ανήκει στους Έλληνες» είναι ο κεντρικός άξονας του κειμένου. Διαβάζοντας κανείς το 2007 τη Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη απορεί με τη θύελλα που δημιούργησε η εμφάνισή της. Η έκκληση στον λαϊκό παράγοντα να αναλάβει δράση και να οργανώσει το κόμμα του μέσα από Επιτροπές Πρωτοβουλίας στη βάση του κειμένου έχει τεράστια επιτυχία. Σε όλη τη χώρα, στους χώρους δουλειάς, σε γειτονιές, σε χωριά οργανώνονται ομάδες που υπογράφουν τη Διακήρυξη και μέσα σε λίγο διάστημα ένα νέο, μαζικό κόμμα έχει δημιουργηθεί. Αυτή η χωρίς προηγούμενο διαδικασία είναι λάθος να αποδίδεται στη χαρισματική προσωπικότητα του Παπανδρέου και στις ικανότητές του, λες και όλοι οι υπόλοιποι πολιτικοί της αριστεράς να ήταν ηλίθιοι. Ο Παπανδρέου εξέφρασε (με χαρισματικό τρόπο ομολογουμένως) πραγματικές κοινωνικές δυνάμεις και υπαρκτές πολιτικές τάσεις. Και κυρίως γιατί όπως θα δούμε έπαιζε χωρίς αντίπαλο από τα αριστερά.

ΠΑΣΟΚ και αριστερά

Η Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη τοποθετούνταν πιο αριστερά από το λόγο του μεγαλύτερου μέρους της αριστεράς. Αν για το «Ριζοσπάστη» φάνταζε «ουτοπική» είναι γιατί οι τοποθετήσεις του ήταν «ρεαλιστικότερες» δηλαδή δεξιότερες. Τόσο τα δύο ΚΚΕ όσο και οι περισσότερες οργανώσεις της υπόλοιπης αριστεράς (στο μεγαλύτερό τους μέρος σταλινικών και μαοϊκών αναφορών) είχαν υποτάξει την ταξική πάλη κάτω από τον «αγώνα για εθνική ανεξαρτησία». Με τη διαφορά ότι το υποκείμενο του «αγώνα για εθνική ανεξαρτησία», που στο ΠΑΣΟΚ διατυπωνόταν με ασάφεια και ανοιχτό σε κάθε είδους ερμηνεία, ως «λαός», στους υπόλοιπους διατυπωνόταν ρητά και ξεκάθαρα ως συνεργασία με τμήματα της αστικής τάξης. Σε αυτό το πλαίσιο, την επαύριο της μεταπολίτευσης, ό,τι στο λόγο του ΠΑΣΟΚ φαινόταν σαν φρέσκο και ριζοσπαστικό στην παραδοσιακή αριστερά φαινόταν σαν μπαγιάτικο, ρουτινιάρικο και συντηρητικό.
Αυτό που στο επίπεδο του πολιτικού λόγου έμενε πολιτική θέση, στο επίπεδο της καθημερινής ζωής γινόταν πολιτική πράξη. Τα ΚΚ μετά από μια μακρά περίοδο παρανομίας (και στα πλαίσια της στρατηγικής της «ειρηνικής συνύπαρξης» που έχει διακηρύξει η Μόσχα) κάνουν ότι είναι δυνατόν για να πείσουν την ελληνική αστική τάξη για την απόλυτη προσήλωση τους και νομιμοφροσύνης τους στην αστική δημοκρατία. Το «Καραμανλής ή τανκς» είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια φράση. Μεταφράζεται στο κλείσιμο απεργιών και αγώνων για να μην διαταραχτεί το «ήπιο κλίμα», σημαίνει κάθε εργατική διεκδίκηση να καταγγέλλεται σαν «άκαιρη» στην καλύτερη περίπτωση και «ύποπτη» στη χειρότερη και συνηθέστερη. Σημαίνει τα ΚΚΕ να καλούν μαζί με την κυβέρνηση του Καραμανλή τον κόσμο να απέχει από πορείες και το ΠΑΣΟΚ να τις στηρίζει. Αυτά όμως, όχι στο φόντο μιας κινηματικής άπνοιας, αλλά στο καζάνι της ριζοσπαστικοποίησης της μεταπολίτευσης.
Αντίθετα το ΠΑΣΟΚ (και εδώ βρίσκεται η σπουδαιότητα των δημαγωγικών ικανοτήτων του Παπανδρέου) κινήθηκε πολύ πιο ευέλικτα. Η αλήθεια ήταν πως στο νέο τοπίο της αστικής δημοκρατίας δεν είχε το ίδιο άγχος να πείσει την ελληνική αστική τάξη για τη νομιμοφροσύνη του όπως τα δυο ΚΚ, καθώς η ιστορική μνήμη το συνέδεε με την ΕΚ, την παράταξη που βοήθησε τον ελληνικό αστισμό να νικήσει στον εμφύλιο. Τα περιθώρια λοιπόν για να υπερθεματίζει από τ’ αριστερά ήταν μεγαλύτερα. Επιπλέον, στο κλίμα της ριζοσπαστικοποίησης της εποχής, το ΠΑΣΟΚ φάνταζε σαν κάτι εντελώς νέο, κάτι που έσπασε με ρήξη από το παρελθόν του (την ΕΚ), ενώ τα ΚΚ σαν κάτι όχι μόνο παλιό, αλλά και γερασμένο, κάτι που τελικά έδωσε εξετάσεις και κατέληξε στη Βάρκιζα. Διαφορές ορατές ακόμα και σε μίκρο-συμβολικό επίπεδο, καθώς ο Αντρέας επέμενε να είναι ο μοναδικός πολιτικός ηγέτης χωρίς γραβάτα, αλλά με το παροιμιώδες ζιβάγκο. Όπως και να χει, τόσο σε επίπεδο λόγου όσο και σε επίπεδο πολιτικής πράξης, το ΠΑΣΟΚ των πρώτων εκείνων ημερών παρουσίαζε ένα προφίλ αριστερότερο από την παραδοσιακή αριστερά. Η αριστερά αργότερα, μέχρι και σήμερα ακόμα, συνηθίζει να κλαψουρίζει το επιχείρημα ότι «το ΠΑΣΟΚ της έκλεψε τα συνθήματα». Φυσικά, πρόκειται για απίστευτα βλακώδες επιχείρημα, λες και τα πολιτικά συνθήματα αποτελούν κάποια ευρεσιτεχνία, ή ακόμη περισσότερο σαν να μην παλεύει κάθε πολιτικό κόμμα ώστε τα πολιτικά του συνθήματα να υιοθετηθούν από όσο το δυνατόν περισσότερους. Το επιχείρημα όμως είναι βλακώδες μόνο επιφανειακά. Στον πυρήνα του κρύβει μια σημαντική διαπίστωση. Τα δυο ΚΚΕ (αλλά και ένα μέρος της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς) δεν σκόπευαν τίποτε παραπάνω από το να καλύψουν τον χώρο του ρεφορμισμού στο πλαίσιο μιας (αστικής) «αληθινής δημοκρατίας». Τόσο δεμένα με αυτό τον πολιτικό τους ρόλο θεωρούσαν αυτόν τον χώρο τσιφλίκι τους. Φαντάστηκαν το μεταπολιτευτικό τοπίο ανάλογο του προπολεμικού με μια ΕΔΑ να έχει τον απόλυτο έλεγχο του ρεφορμιστικού χώρου. Η παρουσία ενός άλλου διεκδικητή του ρεφορμιστικού χώρου φάνταζε σαν ιεροσυλία ή σφετερισμός. Πολύ περισσότερο μάλιστα, αυτός ο «σφετεριστής» να σε υπερφαλαγγίζει από τα αριστερά. Αντί να μέμφεται το ΠΑΣΟΚ ότι «της έκλεψε τα συνθήματα» θα έπρεπε η ίδια να αναρωτηθεί μήπως τα δικά της συνθήματα ήταν σοσιαλδημοκρατικά και όχι κομμουνιστικά.

Οι διαγραφές

Σε τέτοιες συνθήκες δεν είναι καθόλου τυχαίο που το ΠΑΣΟΚ με την είσοδό του κιόλας στην πολιτική αρένα κερδίζει το στοίχημα του εκφραστή του ρεφορμισμού κάτω από τα πόδια των δυο ΚΚ. Στις πρώτες εκλογές το 74, με τον Καραμανλή μεγάλο νικητή και το Κέντρο στη δεύτερη θέση, το ΠΑΣΟΚ κερδίζει το 13,5% ενώ το κοινό εκλογικό κατέβασμα των 2 ΚΚ το 9,4%. Το πρώτο κεφάλαιο του ΠΑΣΟΚ κλείνει με θετικό απολογισμό. Κατάφερε να εκφράσει και να απορροφήσει μεγάλο μέρος της «ριζοσπαστικοποίησης της μεταπολίτευσης» και να κερδίσει καταρχήν το χώρο του ρεφορμισμού εκτοπίζοντας την παραδοσιακή αριστερά. (Στο επόμενο διάστημα το ΚΚΕ σταθεροποιείται σε ένα ποσοστό που αγγίζει το 10%, ενώ το ΚΚΕ εσ. διαρκώς συρικνούμενο δεν φτάνει ούτε το μισό). Σε αυτή τη διαδικασία έχει εμπνεύσει ελπίδες και προσδοκίες. Το σύνθημα «στις 18 Σοσιαλισμός» που ακουγόταν στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ, μπορεί εν έτι 2007 να ακούγεται ίσως και αστείο, αλλά εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο αυτές τις διεργασίες. Εδώ τελειώνουν και τα όποια αριστερά σκιρτήματα του ΠΑΣΟΚ. Από εκεί και μετά η πορεία του θα είναι μια διαδρομή ολοένα δεξιότερης προσαρμογής.
Το αριστερό δυναμικό που είχε συγκεντρωθεί στο ΠΑΣΟΚ ήταν αναγκαίο για να διεμβολίσει την αριστερά. Τώρα το τιμόνι γυρίζει και στόχος γίνεται η προσέγγιση ενός πιο κεντρώου χώρου. Το αμέσως επόμενο βήμα του Ανδρέα είναι λοιπόν να εκκαθαρίσει το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ από τις αριστερές φωνές. Αρχικά διαγράφονται τα παλιά μέλη της ΔΑ το 75, που αποτελεί την πρώτη και μεγάλη διάσπαση. Στη συνέχεια, στις αρχές του 76 διαγράφονται οι τροτσκιστές εισοδιστές γύρω από την εφημερίδα Ξεκίνημα με την κίνηση της Οριζόντιας Διασύνδεσης (οι οποίοι εξακολουθούν να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ και να συνυπάρχουν μέχρι το 1992). Λίγους μήνες μετά σειρά παίρνουν η νεολαία και κάποια αριστερά στελέχη του παλιού ΠΑΚ. Στο τέλος αυτών των εκκαθαρίσεων το ΠΑΣΟΚ πραγματοποιεί την Α΄ Συνδιάσκεψη τον Ιούλη του 76, που κατοχυρώνει το νέο περιεχόμενο.
Αν και μέσα σε λίγους μήνες, μέσα από απανωτές κρίσεις και διαγραφές αποχωρεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα των στελεχών του παλιού ΠΑΣΟΚ, σε επίπεδο βάσης οι διαρροές δεν είναι μεγάλες. Αιτία για αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό η ίδια η οργανωτική δομή του ΠΑΣΟΚ που ουσιαστικά σαμπόταρε και διάλυε κάθε δημοκρατική συζήτηση στο εσωτερικό του σε επίπεδο βάσης. Μια δομή που επέτρεπε στον Παπανδρέου να διοικεί με απόλυτες δικαιοδοσίες, να χρησιμοποιεί τις αντιθέσεις ανάμεσα σε τάσεις. Αν και ο ίδιος δεν είχε εκλεγεί από κανένα όργανο, έπαυε και διόριζε κομματικά όργανα χωρίς να λογοδοτεί πουθενά. Η απόλυτη εξουσία του αρχηγού, που αργότερα έγινε αυτονόητο καθεστώς λειτουργίας του ΠΑΣΟΚ, τότε δεν ήταν καθόλου δεδομένο. Μόλις λίγοι μήνες είχαν περάσει από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, ενός κόμματος που ευαγγελιζόταν πως σε αντίθεση με τον παλαιοκομματισμό της ΕΚ και το σταλινισμό της παραδοσιακής αριστεράς, αυτό μπόλιαζε στην πολιτική ζωή της χώρας το νέο ήθος της εσωκομματικής δημοκρατίας. Με την ενθάρρυνση της ηγεσίας στο κόμμα διάφορα έντυπα λειτουργούσαν ελευθέρα, γραφεία μελετών και κάθε είδους επεξεργασιών έδιναν την εντύπωση ενός πλούσιου εσωτερικού διαλόγου. Αρκεί να μην ξέφευγαν από τη γενική γραμμή που χάραζε ο Ανδρέας, γιατί τότε καταργούνταν μέσα σε μια νύχτα, χωρίς να το πάρει χαμπάρι κανείς. Και αν οι διαγραφέντες έψαχναν τρόπο να απευθυνθούν στο υπόλοιπο κόμμα δεν έβρισκαν κανένα δρόμο, αφού όλες οι λειτουργίες του κόμματος ελέγχονταν απόλυτα κεντρικά. Πέρα όμως από τους οργανωτικούς λόγους, υπάρχει μια σημαντική πολιτική αιτία που οι διαγραφές τόσων στελεχών στην ηγεσία δεν μεταφράστηκαν σε σοβαρές διασπάσεις στο κόμμα. Ο βασικός λόγος είναι πως κάθε μια από τις αριστερότερες τάσεις εξέφραζε μεν αυταπάτες για μια γενικά αριστερότερη πορεία, αλλά δεν είχε να παρουσιάσει καμιά εναλλακτική στρατηγική διαφορετική από του Παπανδρέου. Γιατί όσο διάγραφε στα αριστερά του, την ίδια περίοδο το ΠΑΣΟΚ ακολουθούσε με συνέπεια μια πολιτική μαχητικού ρεφορμισμού.

Η εργατική βάση

Το ρίζωμα του ΠΑΣΟΚ στην εργατική τάξη γίνεται ακριβώς εκείνη την περίοδο και συμπίπτει με την έκρηξη του εργατικού κινήματος στα χρόνια 75-77. Οι πρώτες κινητοποιήσεις της μεταπολίτευσης είχαν έναν πλατύ, λαϊκό χαρακτήρα. Από το 75 τη σκυτάλη παίρνει ξεκάθαρα η εργατική τάξη. Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το εργοστασιακό προλεταριάτο, με σκληρές, ανυποχώρητες απεργίες (Ιζόλα, AEG, ΙΤΤ, Λάρκο, Εσκιμό, Πίτσος, Μαντούδι, Ναυπηγεία και δεκάδες άλλες). Σταδιακά, το απεργιακό κύμα αγκαλιάζει σχεδόν κάθε κλάδο εργαζομένων. Τα αιτήματα ξεκινάν από τα άθλια μεροκάματα, τις συνθήκες εργασίας, την ανεργία, την ελευθερία του συνδικαλισμού και καταλήγουν συχνά σε πολιτικές απεργίες. Η πρωτοφανής έκρηξη των αγώνων στα εργοστάσια και τους χώρους δουλειάς είναι η αιχμή ενός γενικότερου κοινωνικού αναβρασμού που αγγίζει πρώτα πρώτα τις λαϊκές συνοικίες της Αθήνας. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση η κυβέρνησή καταφεύγουν σε σκλήρυνση της καταστολής εναντίον του κινήματος. Οι ίδιοι οι στυλοβάτες της χούντας στον κρατικό μηχανισμό, στο στρατό, στην αστυνομία, τώρα συσπειρωμένοι γύρω από τη ΝΔ οικοδομούσαν την «μεταπολιτευτική δημοκρατία» τσακίζοντας το κίνημα. Μόλις το Μάη του 76 η κυβέρνηση Καραμανλή ψηφίζει τον αντεργατικό νόμο 330, με στόχο ακριβώς να εμποδίσει το ξέσπασμα των απεργιών, με συλλήψεις απεργών, δίκες και φυλακίσεις.
Στο εσωτερικό του εργατικού κινήματος το ΚΚΕ ανέλαβε την πειθάρχηση και την υπονόμευση του κινήματος, αποφασισμένο να προσφέρει οποιαδήποτε εκδούλευση στην ελληνική αστική τάξη σε αντάλλαγμα τη συμμετοχή του στο πολιτικό παιχνίδι. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η κυρίαρχη δουλειά του ΚΚΕ τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης ήταν η συγκράτηση του εργατικού κινήματος. Αυτή η πρακτική στοίχισε σε μεγάλο βαθμό στο ΚΚΕ την πρωτοκαθεδρία του στην εργατική τάξη και άφησε χώρο για το ρίζωμα του ΠΑΣΟΚ σ’ αυτή. Το ΠΑΣΟΚ σε κεντρικό επίπεδο έλεγε ακριβώς τα ίδια πράγματα. Αντίθετα όμως με το ΚΚΕ που κινητοποιούσε το μηχανισμό του για το κλείσιμο των απεργιών, το ΠΑΣΟΚ τις άφηνε να εξελιχθούν. Στη μικροκλίμακα ενός εργοστασίου οι συνδικαλιστές του είχαν το περιθώριο να δημαγωγούν και τις περισσότερες φορές βρίσκονταν αριστερότερα αυτών του ΚΚΕ. Έτσι εξηγείται αυτό που σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει αντιφατικό. Τα ίδια χρόνια που το ΠΑΣΟΚ διαγράφει τα αριστερά στελέχη και η μετατόπιση προς τα δεξιά είναι φανερή στον πολιτικό λόγο του, είναι η ίδια περίοδος που ριζώνει μέσα στην εργατική τάξη και μάλιστα σε μια περίοδο σκληρών εργατικών αγώνων. Στις εκλογές του 77 το ΠΑΣΟΚ θα απογειωθεί στο 25% και στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Από την επόμενη των εκλογών το ΠΑΣΟΚ βάζει τον εαυτό του σε τροχιά εξουσίας.
Αυτή είναι και η περίοδο που αποκρυσταλλώνεται ένα χαρακτηριστικό του ΠΑΣΟΚ, το οποίο αποτελεί και συνεισφορά του στην πολιτική ζωή της χώρας, η διγλωσσία. Η δεξιά πολιτευόταν χρησιμοποιώντας έναν ωμό, αντικομμουνιστικό λόγο. Η παραδοσιακή αριστερά δεν χρειαζόταν τίποτε άλλο από τη σταλινική ρητορεία της συνομοσιολογίας και της πρακτορολογίας. Το ΠΑΣΟΚ, την ώρα που διαγράφει την αριστερή του τάση εξαγγέλλει με απίστευτο κυνισμό στροφή προς τα αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ, μαζί με τη στρατηγική και τις ταχτικές της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας εισάγει στην Ελλάδα και τα ήθη της. Όπως ακριβώς το SPD, που την ώρα που σφάζει τη Ρόζα και τον Λήμπκνεχτ εξαγγέλλει το σοσιαλισμό. Αυτός ο κυνικός αμοραλισμός χαρακτηρίζει το ΠΑΣΟΚ σε όλες τις εκδηλώσεις του, ιδιαίτερα ως κυβέρνηση. 

Η «Αλλαγή»

Αν και η καταστολή της δεξιάς και η υπονόμευση των ρεφορμιστών κάμπτει το κίνημα, δεν μπορεί να το υποτάξει ολοκληρωτικά. Στα τέλη της δεκαετίας του 70 έχει δημιουργηθεί μια ιδιόμορφη ισορροπία. Η έκρηξη των εργατικών αγώνων έχει τιθασευτεί σε μεγάλο βαθμό, αλλά η κυβέρνηση δεν έχει καμιά κοινωνική συναίνεση. Αποτέλεσμα είναι πως η ταξική σύγκρουση έχει μεταφερθεί σε κάθε πτυχή του δημόσιου βίου. Το κίνημα είχε κατορθώσει να επιβάλει λύσεις που το κράτος της δεξιάς του τις αρνούνταν.

Αλλά η αστική δημοκρατία απαιτεί μια μίνιμουμ κοινωνική συναίνεση που να επιτρέπει στην αστική τάξη να κυβερνά περισσότερο με την εξαγορά και την ιδεολογική πλύση εγκεφάλων και λιγότερο με την καταστολή, την οποία η ΝΔ ήταν αδύνατον να εξασφαλίσει. Η έξοδος από αυτή την αντίφαση ήρθε μόνο με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση το 81, όπου το ΠΑΣΟΚ ήρθε και νομιμοποίησε όσα το κίνημα είχε επιβάλλει τη δεκαετία του 70. Βάζοντας «υπογραφή» στις κατακτήσεις αυτές μπόρεσε να εξασφαλίσει μια ευρύτατη κοινωνική συναίνεση και κυρίως της εργατικής τάξης, χωρίς να θέσει ούτε για μια στιγμή σε κίνδυνο το αστικό εποικοδόμημα. Η εξασφάλιση αυτής της κοινωνικής συναίνεσης ονομάστηκε «Αλλαγή».
Η «Αλλαγή» ήταν η σημαία με την οποία το ΠΑΣΟΚ κέρδισε το 81 με το σύνθημα «το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία». Ο όρος «αλλαγή» είναι τόσο ευρύς ώστε να χωράει όλες τις αυταπάτες που τόσα χρόνια είχε καλλιεργήσει το ΠΑΣΟΚ. Η προσδοκία της «αλλαγής» μπόρεσε να ενσωματώσει και να ξυπνήσει μια σειρά ασαφείς πόθους στα πλατιά λαϊκά στρώματα . Για να το περιγράψουμε με μια φράση, «αλλαγή» σήμαινε να φύγει η μισητή δεξιά από την εξουσία. Η δεξιά του εμφυλίου, του παλατιού, της Μακρονήσου, του αστυνομικού κράτους, των αφεντικών. Αρκεί που πρωθυπουργός της χώρας, αφού ο Καραμανλής πια έχει μεταπηδήσει στην προεδρία, είναι ο γιος του κατοχικού πρωθυπουργού συνεργάτη των ναζί και ιδρυτή των ταγμάτων ασφαλείας. Το τι μπορούσε να ανοίξει αυτή η διαδικασία ο καθένας μπορούσε να το ερμηνεύσει και να το φανταστεί όπως ήθελε. Όμως, όσο πλατιά κι αν ερμήνευε κανείς την «αλλαγή», το ΠΑΣΟΚ δεν εξάγγειλε τίποτε άλλο πέρα από μια ρεφορμιστική στρατηγική διαχείρισης. Το κυβερνητικό του πρόγραμμα που δημοσιεύεται πριν τις εκλογές με τίτλο «Συμβόλαιο με τον Λαό» πίσω από τους βερμπαλισμούς είναι ένα φανερά ρεφορμιστικό πρόγραμμα. Μπορεί η πεποίθηση πως η νέα κυβέρνηση θα ακολουθούσε μια πιο «φιλολαϊκή» πολιτική από τη δεξιά να ήταν πλατιά διαδεδομένη πίστη, κανείς όμως δεν πίστευε στα σοβαρά ότι η Ελλάδα θα γίνει κομμουνιστική, εκτός ίσως από κάποιους ηλίθιους ακροδεξιούς. Για μια ακόμη φορά, η παραδοσιακή αριστερά βρίσκοντας τις ρεφορμιστικές διακηρύξεις του Αντρέα πολύ του γούστου της, αρνήθηκε μια κριτική θέσεων, αλλά περιορίστηκε σε μια κριτική προθέσεων. Και αφού η πανηγυρική νίκη του ΠΑΣΟΚ ήταν ορατή πριν τις εκλογές, η αριστερά σιγοντάροντας όλο το ρεφορμιστικό πρόγραμμα του Αντρέα, έθεσε τον εαυτό της ως αυτόκλητο συνέταιρο στη ρεφορμιστική διαχείριση. «Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς το ΚΚΕ» ήταν το κεντρικό σύνθημα του κόμματος στις εκλογές του 81. Στις εκλογές το ΠΑΣΟΚ σαρώνει κερδίζοντας το 45,8% και για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία ένα ρεφορμιστικό κόμμα αναλαμβάνει να διαχειριστεί την αστική εξουσία.

Ένας πρώτος απολογισμός

https://kseeath.files.wordpress.com/2007/11/730a3-papandreoyan.jpgΤο ΠΑΣΟΚ στην πρώτη τετραετία εφάρμοσε μια σειρά μεταρρυθμίσεων και νομιμοποίησε της πολλές από τις κατακτήσεις που είχε επιβάλει το κίνημα τα προηγούμενα χρόνια. Σημείο σταθμός, είναι ο νόμος αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, που επιχειρεί να βάλει τέλος στο νήμα του εμφυλίου και δίνει τη δυνατότητα επαναπατρισμού στους πολιτικούς πρόσφυγες (με εξαίρεση τους σλαβομακεδόνες). Προχωρά στην οικοδόμηση ενός κράτους πρόνοιας με τη δημιουργία του ΕΣΥ και μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, με τον νόμο για την ισότητα των δυο φύλλων. Νομιμοποιεί το συνδικαλισμό και προχωράει σε αυξήσεις μισθών. Με αυτά τα μέτρα το ΠΑΣΟΚ καταφέρνει να αποσπάσει μια πλατιά λαϊκή συναίνεση, αλλά όλα ετούτα δεν έχουν τίποτε το σοσιαλιστικό. Η αναγνώριση της αντίστασης στην κατοχή στα πλαίσια της εθνικής ενότητας (και η ενσωμάτωση της ρεφορμιστικής αριστεράς στο πολιτικό σύστημα) είναι το ιστορικό πλαίσιο της λειτουργίας των μεταπολεμικών αστικών δημοκρατιών της Δυτ. Ευρώπης. Το κράτος πρόνοιας είναι η υλική βάση οικοδόμησης της συναίνεσης των λαϊκών στρωμάτων στην αστική κυριαρχία. Αυτά όμως που στη Δυτ. Ευρώπη αποτελούν πραγματικότητα χρόνων, στην Ελλάδα φαντάζουν πρωτόγνωρα και ανατρεπτικά.
Η αριστερά επικροτεί αυτά τα μέτρα ακολουθώντας μια πολιτική ουράς απέναντι στο ΠΑΣΟΚ. Έχει κηρύξει ένα μορατόριουμ απέναντι στην κυβέρνηση, που μεταφράζεται σε ανοιχτή συνεργασία σε πολλά επίπεδα. Με αυτή την πολιτική το ΠΑΣΟΚ κατορθώνει να αλώσει την αριστερά ενσωματώνοντάς την στην αστική διαχείριση. Ειδικά ο χώρος των πολυπληθών μαοϊκών οργανώσεων δέχεται τεράστια πίεση. Ομάδες που πολιτεύονταν με σημαία τους την «εθνική ανεξαρτησία» και τη «λαϊκή κυριαρχία», βλέπουν δίπλα τους ένα μαζικό κόμμα να ετοιμάζεται να τα κάνει πράξη από τη θέση της κυβέρνησης, έστω να τα μισοκάνει. Ο πειρασμός είναι πολύ μεγάλος. Πολλά στελέχη της άκρας εντάσσονται στο ΠΑΣΟΚ και αξιοποιούνται στον κρατικό μηχανισμό. Η ενσωμάτωση του ΚΚΕ περνά από το κέρδισμα των δήμων των δυτικών συνοικιών (το άμεσο αντάλλαγμα για την στήριξη που παρείχε στο ΠΑΣΟΚ) που του επιτρέπουν να οργανώσει ένα δικό του μηχανισμό διαχείρισης – ενσωμάτωσης. Το πρώτο μισό της δεκαετίας του 80, ο ρεφορμισμός στήνει τα κοινωνικά του δίκτυα διαχειριζόμενο την αστική εξουσία, καλύπτοντας σε λίγα χρόνια το χαμένο έδαφος της εμφυλιακής δεξιάς και της χούντας.
Όσο κι αν η αριστερά εκ των υστέρων κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι δεν πραγματοποίησε τις διακηρύξεις του, δεν έχει εντελώς δίκιο. Αν αναφερόμαστε φυσικά στις εξαγγελίες για «σοσιαλιστικό μετασχηματισμό», φυσικά το ΠΑΣΟΚ δεν έκανε τίποτα. Το ίδιο άλλωστε όμως συμβαίνει με κάθε ρεφορμιστικό κόμμα. και όχι μόνο τα σοσιαλιστικά, αλλά και τα σταλινικά. Ούτε το ΑΚΕΛ έφερε το σοσιαλισμό την Κύπρο, ούτε το ΚΚ στην Ιταλία. Άλλωστε, το ΠΑΣΟΚ το 81 διακήρυσσε τον «σοσιαλιστικό μετασχηματισμό» όχι σαν άμεση προοπτική, αλλά σαν αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης εξελικτικής διαδικασίας.
Το σημείο που το ΠΑΣΟΚ αθέτησε φανερά τις εξαγγελίες του ήταν το εθνικό. Πράγματι, η Ελλάδα ούτε από το ΝΑΤΟ έφυγε, ούτε από την ΕΟΚ αν και το ΠΑΣΟΚ τα υποσχόταν ως άμεσους στόχους. Εδώ θα χρειαστεί να εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο. Η Ελλάδα ποτέ δεν ήταν «εξαρτημένη από τους ιμπεριαλιστές» και το σύνθημα «εθνική ανεξαρτησία» ήταν κενό περιεχομένου. Οι έλληνες καπιταλιστές έκαναν τις μπίζνες τους με τις αραβικές χώρες ή ακόμη και με τις χώρες στο «παραπέτασμα» ακόμη και στη διάρκεια της χούντας. Ωστόσο, αν για την αστική τάξη ένα τέτοιο σύνθημα δεν είχε νόημα, για τους ρεφορμιστές είχε. Για το σταλινισμό σήμαινε την απόσπαση από τον πολιτικό συνασπισμό των ιμπεριαλιστών ΗΠΑ – Δυτ. Ευρώπης στην προοπτική μιας προσέγγισης του ανατολικού μλποκ. Για το σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ μια πολιτική αυτονομία κινήσεων στις σχέσεις κυρίως του ελληνικού καπιταλισμού με τον τρίτο κόσμο. Και η αλήθεια είναι ότι το ΠΑΣΟΚ κινήθηκε σε αυτή την κατεύθυνση, με αποκορύφωμα της ίδρυσης της «πρωτοβουλίας των πέντε» που προσπάθησε να παίξει έναν αυτόνομο διπλωματικό ρόλο ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα. Αλλά η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν στεκόταν εμπόδιο σε κάτι τέτοιο. Από την άλλη, η συμμετοχή στην ΕΟΚ ήταν άμεση προτεραιότητα του ελληνικού καπιταλισμού και το ΠΑΣΟΚ επ ουδενί δεν θα αμφισβητούσε, παρά τα δημαγωγικά ψέματα. Από εκεί και μετά όμως δεν υπήρχε κάτι άλλο να λυθεί. Η Ελλάδα ανήκε ήδη στους έλληνες (καπιταλιστές) και δεν χρειαζόταν το ΠΑΣΟΚ να την πάρει από κάποιους και να τους τη δώσει. Μπορούσε λοιπόν να ακολουθεί μια «υπερήφανη εθνική πολιτική» (εθνικιστική μάλιστα) και μάλιστα συνεπέστατα.

Από την Αλλαγή στη Λιτότητα

Την πρώτη τετραετία το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παρουσιάσει ένα έργο στην κατεύθυνση της αλλαγής, αλλά η ολοένα δεξιά προσαρμογή του δημιουργεί ήδη δυσφορία. Κι όμως, ο δεύτερος κύκλος της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ το 85 ξεκινά με μια νίκη της «λαϊκής του βάσης». Το 85 λήγει η θητεία του Καραμανλή στην προεδρία της δημοκρατίας. Ο Παπανδρέου αφήνει να εννοηθεί ότι θα τον στηρίξει για μια δεύτερη θητεία. Η βάση του ΠΑΣΟΚ εξεγείρεται στην ιδέα και η αντίδραση στην πρόταση του Παπανδρέου παίρνει μεγάλες διαστάσεις. Την ημέρα που συνεδριάζει η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ για να ανακοινώσει επίσημα τον υποψήφιο για πρόεδρο, έξω από τη συνεδρίαση εκατοντάδες κόσμου αντιδρούν στην επανεκλογή του Καραμανλή. Και ο Αντρέας κάνοντας μια απότομη στροφή ανακοινώνει την υποψηφιότητα του Σαρτζετάκη, ο οποίος και εκλέγεται πρόεδρος με τις ψήφους της αριστεράς. Οι εκλογές που ακολουθούν την «προεδρική κρίση» και στις οποίες το ΠΑΣΟΚ κατεβαίνει με το σύνθημα «για ακόμη καλύτερες μέρες» του δίνουν το 45,8%.
Μετά τη νέα νίκη, η κυβέρνηση εξαγγέλλει ένα δίχρονο «σταθεροποιητικό πρόγραμμα» το οποίο είναι μια πολιτική σκληρής λιτότητας για τους εργαζόμενους
Αυτή τη φορά, η εσωκομματική αντίδραση είναι σφοδρή και ειδικά στους συνδικαλιστικούς χώρους. Στελέχη της ΠΑΣΚΕ πρωτοστατούν στο απεργιακό κύμα και διαγράφονται μαζικά. Οι διαγραμμένοι όμως, που ιδρύουν τη βραχύβια ΣΣΕΚ μαζί με την αριστερά έχουν την πλειοψηφία στη ΓΣΕΕ. Η κυβέρνηση με δικαστικό πραξικόπημα ανατρέπει την εκλεγμένη ΓΣΕΕ και διορίζει νέα από τους πιστούς πασκήτες. Είναι το πρώτο δείγμα πως η σοσιαλδημοκρατία μπροστά στο να υπερασπιστεί τα σχέδια των καπιταλιστών δεν διστάζει σε κανένα μέτρο που για να τσακίσει τις αντιδράσεις των εργαζομένων. Μετά από αυτή τη μάχη σπάει η συμμαχία ΠΑΣΟΚ – ΚΚΕ στους δήμους και το ΚΚΕ περνάει πια σε μια γραμμή σκληρής αντιπολίτευσης.
Η δεύτερη τετραετία του ΠΑΣΟΚ ταυτίζεται με την αλαζονική κυβερνητική πρακτική. Είναι η τετραετία των πρασινοφρουρών, του χυδαίου αυριανισμού, του πασόκικου νεοπλουτισμού, που κλείνει με το σκάνδαλο Κοσκωτά. Το σκάνδαλο Κοσκωτά αν συγκριθεί με αυτό του χρηματιστηρίου, ή το πρόσφατο των ομολόγων, μοιάζει με επαρχιώτικη μικροκομπίνα. Αλλά στο πλαίσιο του εκφυλισμού του πολιτικού βίου και κυρίως της διάψευσης των προσδοκιών, παίρνει τεράστιες διαστάσεις. Λίγο μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου ο Αντρέας Παπανδρέου μπαίνει στην εντατική μετά από ένα καρδιακό επεισόδιο, και στη συνέχεια αναχωρεί για το εξωτερικό. Το ΠΑΣΟΚ, χωρίς ηγεσία πηγαίνει στις εκλογές με σύσσωμη την αντιπολίτευση να ζητά «κάθαρση».
Το ΚΚΕ που στο μεταξύ μαζί με το πρώην ΚΚΕ εσωτ. έχουν ενωθεί στο Συνασπισμό, προσπαθεί να καρπωθεί την δυσαρέσκεια από το ΠΑΣΟΚ πρωτοστατώντας στην υπόθεση της «κάθαρσης».
Στις εκλογές του Ιούνη του 1989 το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει το 39%, αλλά η πρώτη ΝΔ δεν μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Η βοήθεια έρχεται από τον ΣΥΝ που μαζί με τη ΝΔ σχηματίζουν την κυβέρνηση Τζανετάκη. Ο Παπανδρέου και μια σειρά βουλευτές παραπέμπονται σε δίκη με απόφαση της βουλής για το σκάνδαλο Κοσκωτά και μια σειρά μικρότερα σκάνδαλα. Η σύμπραξη ΝΔ – αριστεράς ήταν καταλυτική. Στη μεν αριστερά προκάλεσε σοβαρή κρίση, στο δε ΠΑΣΟΚ επανασυσπείρωση γύρω από τον Παπανδρέου. Ο οπαδός του ΠΑΣΟΚ, ακόμη και ο απογοητευμένος από την κυβερνητική θητεία του κόμματός του, έβλεπε το κόμμα του να βρίσκεται υπό διωγμό από την «ανίερη συμμαχία» δεξιάς – αριστεράς. Πολύ περισσότερο που της δεξιάς ηγείται ο «εφιάλτης» Μητσοτάκης, ο αποστάτης που έριξε την κυβέρνηση της ΕΚ. Στο ΠΑΣΟΚ συσπειρώνονται και επανέρχονται μέλη και στελέχη που είχαν αποχωρήσει ή διαγραφεί στο παρελθόν. Αφού οδηγεί την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ στο δικαστήριο η βραχύβια κυβέρνηση διαλύεται. Ο ΣΥΝ δικαιολογεί την αδιανόητη συνεργασία με τη δεξιά στην ανάγκη να οδηγηθούν οι «απατεώνες πασόκοι» στο δικαστήριο. Κι όμως, στις εκλογές που γίνονται το Νοέμβρη της ίδιας χρονιάς, από τις οποίες πάλι δεν προκύπτει κυβέρνηση, ο ΣΥΝ δεν ντρέπεται να ξανασχηματίσει κυβέρνηση όχι μόνο με τη δεξιά αλλά και τους υπόδικους «απατεώνες» στην κυβέρνηση Ζολώτα, που ονομάστηκε και «οικουμενική». Χάνοντας κάθε είδος αξιοπιστίας, η ρεφορμιστική αριστερά χάνει και την ευκαιρία να απεγκλωβίσει από το ΠΑΣΟΚ τους δυσαρεστημένους και απογοητευμένους οπαδούς του.

Κρίση και επανασυσπείρωση

Μετά από μια παρένθεση τριών χρόνων της κυβέρνησης Μητσοτάκη το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται στην κυβέρνηση το 93 με ένα ποσοστό 46,8%. Αν και οι συζητήσεις για τη διαδοχή του Παπανδρέου έχουν ανοίξει ήδη από την εποχή των περιπετειών της υγείας του, ο ίδιος αναβαπτίζεται στο 3ο Συνέδριο το 94, όπου εκλέγεται διά βοής. Αλλά ο χρόνος πια είναι περιορισμένος. Σε λιγότερο από ένα χρόνο ο Ανδρέας μπαίνει στο Ωνάσιο με σοβαρό πρόβλημα υγείας και στις 15 Γενάρη του 96 παραιτείται από πρωθυπουργός. Η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ εκλέγει για πρωθυπουργό τον Σημίτη, εγκαινιάζοντας την περίοδο του Σημιτικού εκσυγχρονισμού. Με το θάνατο του Α. Παπανδρέου λίγους μήνες αργότερα κλείνει και συμβολικά η πρώτη περίοδος του ΠΑΣΟΚ και της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας που άνοιξε το Σεπτέμβρη του 74 σε μια περίοδο 23 χρόνων. Στο ξεκίνημά του κατόρθωσε να εκφράσει αλλά και να ενσωματώσει και να διαχειριστεί το τη ριζοσπαστικοποίηση των εργαζόμενων μαζών τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, χωρίς να θίξει ούτε κατά διάνοια τις προτεραιότητες και τις επιλογές της ελληνικής αστικής τάξης. Έκλεισε αυτόν τον κύκλο εκφράζοντας νέες κοινωνικές ισορροπίες και νέες κοινωνικές ανάγκες. Γιατί αυτά τα χρόνια δεν «άλλαξε μόνο το ΠΑΣΟΚ, αλλά και η ελληνική κοινωνία. Μια ρεφορμιστική διαχείριση διαμόρφωσε πολιτικά ένα ισχυρό και συντηρητικό τμήμα εργατικής αριστοκρατίας που πλέον ταυτίζει την όποια «ευμάρεια» του με την ισχυροποίηση του ελληνικού καπιταλισμού στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας. Το αίτημα για «εθνική ανεξαρτησία» του 70, τη δεκαετία του 90 έγινε «ισχυρή Ελλάδα». Το ανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ καθοδήγησε και εξέφρασε αυτή τη μεταβολή, με τους λιγότερους δυνατούς κραδασμούς διαλύοντας προηγούμενες αυταπάτες και πατρονάροντας νέες..

 Κ. Ρουσίτης

Το πρώτο σοβιετικό Σύνταγμα – 1918

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

 ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ (ΣΟΒΙΕΤ) ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

ΨΗΦΙΣΘΗΚΕ ΑΠΌ ΤΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΑΝΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ

 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΛΑΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Άρθρο 1ο– Η Ρωσία ανακηρύσσεται Δημοκρατία των Συμβουλίων (Σοβιέτ) των επιτρόπων των εργατών, των στρατιωτών και χωρικών. Κάθε εξουσία, κεντρική και τοπική ανήκει στα συμβούλια αυτά.

Άρθρο 2ο – Η Ρωσική Δημοκρατία των Συμβουλίων ιδρύεται σύμφωνα με την αρχή της ελεύθερης ενώσεως των ελευθέρων εθνών και αποτελεί Ομοσπονδία των εθνικών σοβιετικών δημοκρατιών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Άρθρο 3ο – Για τον ουσιαστικό σκοπό της εξάλειψης κάθε εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, της οριστικής κατάργησης, της διαίρεσης της κοινωνίας σε τάξεις, της ανηλεούς συντριβής όλων των εκμεταλλευτών, της πραγμάτωσης της σοσιαλιστικής οργάνωσης της κοινωνίας και του θριάμβου του σοσιαλισμού σε όλες της χώρες, το πέμπτο πανρωσσικό Συνέδριο των Σοβιέτ ψηφίζει:

  1. Για να πραγματοποιηθεί η εθνικοποίηση της γης, καταργείται η ατομική ιδιοκτησία του εδάφους. Κάθε γη κηρύσσεται εθνική ιδιοκτησία και παραδίδεται στη βάση της ίσης κατανομής και χωρίς κανενός είδους εξαγοράς στην επικαρπία των καλλιεργητών.
  2. Τα δάση, το υπέδαφος και τα ύδατα -όσα παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την εθνική οικονομία-, τα ζώα, τα εργαλεία, καθώς και κάθε κτήσεις και πρότυπες αγροτικές επιχειρήσεις μεγάλης καλλιέργειας κηρύσσονται εθνική ιδιοκτησία.
  3. Ως πρώτο βήμα για την πλήρη εθνικοποίηση των εργοστασίων, των εργαστηρίων, των μεταλλείων, των σιδηροδρόμων και των άλλων μέσων παραγωγής και συγκοινωνίας, το συνέδριο επικυρώνει τον σοβιετικό νόμο περί του εργατικού ελέγχου και περί του Ανωτάτου Συμβουλίου της Εθνικής Οικονομίας, με σκοπό να εξασφαλίσει την εξουσία των εργατών από τους εκμεταλλευτές.
  4. Το πέμπτο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ θεωρεί ως πρώτο πλήγμα κατά του διεθνούς κεφαλαίου, τον νόμο περί ακυρώσεως των υπό της Κυβέρνησης του Τσάρου, των γαιοκτημόνων και των αστών συναφθέντων δανείων και εκφράζει ην πεποίθηση ότι η Εξουσία των Σοβιέτ θα εξακολουθήσει βαδίζοντας σε αυτό τον δρόμο μέχρι την πλήρη νίκη της διεθνούς εξεγέρσεως των εργατών κατά του ζυγού του κεφαλαίου.
  5. Το συνέδριο επικυρώνει τη μεταβίβαση όλων των τραπεζών στο Κράτος των εργατών και των χωρικών, ως μια από τις προϋποθέσεις της χειραφέτησης των εργαζομένων μαζών από το ζυγό του κεφαλαίου.
  6. Για να εξαλειφθούν τα παράσιτα στοιχεία της κοινωνίας και να οργανωθεί η οικονομική ζωή της χώρας διατάσσεται η καθολική υποχρεωτική εργασία.
  7. Για να εξασφαλιστεί πλήρως η εξουσία των εργαζομένων μαζών και να εξουδετερωθεί κάθε πιθανότητα παλινόρθωσης της εξουσίας των εκμεταλλευτών, το Συνέδριο διατάσσει τον εξοπλισμό των εργατών, τον σχηματισμό σοσιαλιστικού στρατού από εργάτες και αγρότες και τον πλήρη αφοπλισμό των αστικών τάξεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Άρθρο 4ο – Το πέμπτο Συνέδριο των Σοβιέτ, εκφράζοντας την ακλόνητη απόφαση, να αποσπάσει την ανθρωπότητα από τα νύχια της κεφαλαιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού, εξαιτίας των οποίων πλημμύρησε από αίμα κατά τον παρόντα πόλεμο- τον εγκληματικότερο όλων- η “γη” επιδοκιμάζει πλήρως την ασκηθείσα από τη Σοβιετική Εξουσία πολιτική, αυτή που αφορά τη διάρρηξη των μυστικών συνθηκών, τη συναδέλφωση στην ευρύτερη δυνατή κλίμακα προς τους εργάτες και τους αγρότες των εμπόλεμων στρατών και με κάθε θυσία και επαναστατικά μέσα την επίτευξη της δημοκρατικής ειρήνης των εργατών, χωρίς προσαρτήσεις ή αποζημιώσεις και στη βάση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών.

Άρθρο 5ο– Για αυτό το σκοπό το Συνέδριο αποκρούει πλήρως και επιμόνως τη βάρβαρη πολιτική του αστικού πολιτισμού, η οποία ανέγειρε την ευτυχία των εκμεταλλευτών εκλεκτών των εθνών από την υποδούλωση εκατοντάδων εκατομμυρίων εργατών στην Ασία, στις αποικίες εν γένει και στις μικρές χώρες.

Άρθρο 6ο – Το πέμπτο Συνέδριο χαιρετίζει τη πολιτική του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού, ανακήρυξε την ανεξαρτησία της Φιλανδίας, άρχισε να αποσύρει τα ρώσικα στρατεύματα από την Περσία και έδωσε στην Αρμενία την πλήρη αυτεξουσιότητα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

Άρθρο 7ο – Το πέμπτο Πανρωσικό Συνέδριο των Επιτρόπων των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών, θεωρεί ότι επί του παρόντος, κατά τη στιγμή της κρίσιμης πάλης του προλεταριάτου κατά των εκμεταλλευτών του, δεν γίνεται να υπάρχει για τους τελευταίους θέση σε κανένα όργανο της εξουσίας. Η εξουσία πρέπει να ανήκει στο σύνολο της και αποκλειστικώς στις εργαζόμενες μάζες και στους έγκυρους αυτής αντιπροσώπους, δηλαδή τα Συμβούλια των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών.

Άρθρο 8ο – Το πέμπτο Συνέδριο, αποβλέποντας ταυτόχρονα στην ελεύθερη & εκούσια και συνεπώς πλήρη και στέρεα ένωση των εργαζομένων μαζών όλων των εθνικοτήτων της Ρωσίας, αρκείται να θέσει τις ουσιώδεις αρχές της Ομοσπονδίας των Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ρωσίας και αφήνει στους εργάτες και του αγρότες κάθε εθνότητας, το δικαίωμα να αποφασίζουν ελεύθερα για τα εθνικά των σοβιετικών Συνεδρίων, αν και σε ποια βάση θέλουν να συμμετάσχουν στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση και στη λοιπή ομοσπονδιακή οργάνωση.

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

Άρθρο 9ο – Ο κύριος σκοπός του Συντάγματος της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ ψηφισθέντος για την παρούσα μεταβατική περίοδο, αποβλέπει στην εγκατάσταση υπό τη μορφή μιας ισχυρής σοβιετικής εξουσίας, της δικτατορίας των προλεταρίων των πόλεων και των αγρών με τους φτωχότερους αγρότες, ώστε να συντριβεί εντελώς η αστική τάξη, να εξαλειφθεί η εκμετάλλευση ανθρώπων από άνθρωπο και να εγκαθιδρυθεί ο Σοσιαλισμός, υπό το κράτος του οποίου δεν θα υπάρχει ούτε διάκριση τάξεων, ούτε κρατική εξουσία.

Άρθρο 10ο – Η Ρώσικη Δημοκρατία είναι μια σοσιαλιστική κοινότητα όλων των εργατών της Ρωσίας. Κάθε εξουσία εντός των ορίων της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ ανήκει σε ολόκληρο τον εργατικό πληθυσμό της χώρας, οργανωμένο στα Σοβιέτ των πόλεων και της υπαίθρου της χώρας.

Άρθρο 11ο – Τα Σοβιέτ των περιφερειών, έχοντας έθιμα και ιδιαίτερη εθνική σύνθεση, έχουν τη δυνατότητα ενωμένα να σχηματίσουν ιδιαίτερες Περιφερειακές Ενώσεις, οι οποίες –όπως και κάθε άλλη Περιφερειακή Ένωση που έχει τη δυνατότητα να σχηματισθεί- έχουν επικεφαλής τα Περιφερειακά Συνέδρια των Σοβιέτ και τα εκτελεστικά τους όργανα.

Αυτές οι αυτόνομες Ενώσεις αποτελούν τμήματα της ομοσπονδιακής βάσης της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ.

Άρθρο 12ο – Η υπέρτατη εξουσία στη Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ. ανήκει στο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ και κατά των μεταξύ δυο Συνεδρίων διαστήματα στη Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή.

Άρθρο 13ο – Για να εξασφαλιστεί στους εργάτες η πραγματική ελευθερία της συνείδησης, η Εκκλησία χωρίζεται από το Κράτος και η εκπαίδευση από την Εκκλησία, αναγνωρίζεται δε σε όλους τους πολίτες η ελευθερία της θρησκευτικής και της αντιθρησκευτικής προπαγάνδας.

Άρθρο 14ο – Για να εξασφαλιστεί στους εργάτες η πραγματική ελευθερία της γνώμης, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ. θέτει τέλος την εξάρτηση του τύπου από το κεφάλαιο, αποδίδει στην εργατική τάξη και τους γεωργούς όλα τα υλικά και τεχνικά μέσα –τα απαιτούμενα- για τη δημοσίευση εφημερίδων, φυλλαδίων, βιβλίων και άλλων εντύπων, εξασφαλίζει δε και την ελεύθερη κυκλοφορία σε όλη την χώρα.

Άρθρο 15ο – Για να εξασφαλιστεί στους εργάτες η πραγματική ελευθερία της συνάθροισης, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ, αναγνωρίζοντας στους πολίτες της Σοβιετικής Δημοκρατίας το δικαίωμα να συγκροτούν συναθροίσεις, διαδηλώσεις κλπ, δίνει στη διάθεση της εργατικής και της αγροτικής τάξης όλα -τα κατάλληλα για λαϊκές συναθροίσεις- κτίρια με την επίπλωση, τον φωτισμό και τη θέρμανση αυτών.

Άρθρο 16ο – Για να εξασφαλιστεί στους εργάτες η πραγματική ελευθερία του συνεταιρίζεστε η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ η οποία σύντριψε την πολιτική και οικονομική δύναμη των αστικών τάξεων και απομάκρυνε για αυτό όλα τα εμπόδια, όσα εμπόδιζαν μέχρι αυτή τη στιγμή στην αστική κοινωνία τους εργάτες και τους αγρότες από την ελευθερία της οργάνωσης και της δράσης, παρέχει στους εργάτες και στους φτωχούς αγρότες όλη την υλική και άλλη συνδρομή για να υποβοηθήσει αυτούς να ενωθούν και να οργανωθούν.

Άρθρο 17ο – Για να εξασφαλιστεί στους εργάτες η πραγματική ευχέρεια της εκπαίδευσης, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ θα προσπαθήσει να προσφέρει δωρεάν -πλήρη και γενική- εκπαίδευση στους εργάτες και στους φτωχούς αγρότες.

Άρθρο 18ο – Η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ εγκαθιστά την υποχρέωση της εργασίας για όλους τους πολίτες ης Δημοκρατίας και διακηρύσσει την αρχή: Ο μη εργαζόμενος δεν θα έχει παροχές

Άρθρο 19ο – Για να προστατευθούν με κάθε μέσο οι κατακτήσεις της μεγάλης εργατικής και αγροτικής Επανάστασης, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ αποφασίζει ότι κάθε πολίτης της Δημοκρατίας υποχρεούται να υπερασπίζεται τη σοσιαλιστική πατρίδα, και εγκαθιστά την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Η τιμή της, με τα όπλα υπεράσπισης της Δημοκρατίας, απονέμεται μόνο στους εργάτες. Τα μη εργατικά στοιχεία του πληθυσμού υποβάλλονται σε άλλες στρατιωτικές υποχρεώσεις.

Άρθρο 20ο – Απορρέουσα από την ιδέα της αλληλεγγύης των εργατών όλων των εθνών, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ, χορηγεί όλα τα πολιτικά δικαιώματα των Ρώσων πολιτών και στους αλλοδαπούς που εργάζονται στο έδαφος της Ρωσικής Δημοκρατίας και ανήκουν στην τάξη των εργατών ή των αγροτών που δεν ζουν από ξένη εργασία. Παρέχει επίσης στα κατά τόπους Σοβιέτ, την εξουσία να παραχωρούν στους αλλοδαπούς χωρίς άλλη διατύπωση, τα δικαιώματα του Ρώσου Πολίτη.

Άρθρο 21ο – Η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ χορηγεί δικαίωμα ασύλου σε κάθε αλλοδαπό, διωκόμενο για πολιτικά ή θρησκευτικά αδικήματα.

Άρθρο 22ο – Η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ αναγνωρίζοντας ισότητα δικαίων στους πολίτες, ανεξαρτήτως φυλής ή εθνικότητας, διακηρύττει ότι αντιτίθεται στους θεμελιώδεις νόμους της Δημοκρατίας, η απονομή ή η ανοχή προνομίων ή πλεονεκτημάτων σε οποιονδήποτε, στηριζόμενων στις ανωτέρω βάσεις, καθώς και κάθε καταπίεση των εθνικών μειοψηφιών ή περιορισμός των δικαιωμάτων αυτών.

Άρθρο 23ο – Εμπνεόμενη από τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, στο σύνολο της, η Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ αφαιρεί από κάθε άτομο ή κάθε μεμονωμένη ομάδα δικαιώματα, τα οποία βλάπτουν τα συμφέροντα της Σοσιαλιστικής Επανάστασης.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

Α. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΑΝΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ, ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ, ΤΩΝ ΚΟΖΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ.

Άρθρο 24ο – Το Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ είναι η ανώτατη Αρχή της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ.

Άρθρο 25ο – Το Πανρωσσικό Συνέδριο των Σοβιέτ αποτελείται από τους αντιπροσώπους των Σοβιέτ των πόλεων, κατ΄ αναλογία ενός βουλευτή επί 25.000 εκλογέων, και από τους αντιπροσώπους των Κυβερνειακών Συνεδρίων των Σοβιέτ (των Κυβερνείων), κατ΄ αναλογία ενός βουλευτή επι 25.000 κατοίκων.

Εάν το Κυβερνειακό Συνέδριο δεν προηγηθεί του Πανρωσικού, οι αντιπρόσωποι για το Πανρωσικό στέλνονται απευθείας από τα Επαρχιακά Συνέδρια.

Εάν το Περιφερειακό Συνέδριο των Σοβιέτ προηγηθεί αμέσως του Πανρωσικού, οι αντιπρόσωποι για το Πανρωσικό γίνεται να αποσταλούν από το Περιφερειακό Συνέδριο.

Άρθρο 26ο – Το Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ συγκαλείται δύο φορές τουλάχιστον το έτος, υπό την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή.

Άρθρο 27ο – Έκτακτο Πανρωσσικό Συνέδριο γίνεται να συγκληθεί με πρωτοβουλία της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής (Κ.Ε.Ε), ή μετά από αίτηση από έναν αριθμό των κατά τόπους Σοβιέτ, συγκροτώντας τουλάχιστον το 1/3 του όλου πληθυσμού της Δημοκρατίας.

Άρθρο 28ο – Το Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ εκλέγει την Κ.Ε.Ε. η οποία καταρτίζεται το πολύ από 200 μέλη.

Άρθρο 29ο – Η Κ.Ε.Ε είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνη απέναντι του Πανρωσικού Συνεδρίου των Σοβιέτ.

Άρθρο 30ο – Κατά τα μεταξύ των συνεδρίων χρονικά διαστήματα, η Κ.Ε.Ε, είναι η υπέρτατη Αρχή της Δημοκρατίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

ΠΕΡΙ ΤΗΣ Κ.Ε.Ε

Άρθρο 31ο – Η Κ.Ε.Ε είναι ο ανώτατο νομοθετικό διοικητικό και ελεγκτικό όργανο στη Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ

Άρθρο 32ο – Η Κ.Ε.Ε δίνει την γενική κατεύθυνση στη δράση της Κυβέρνησης των εργατών και των αγροτών και των λοιπών οργάνων της εξουσίας των Σοβιέτ. Εναρμονίζει και ενοποιεί τις νομοθετικές και διοικητικές εργασίες. Επιβλέπει την εφαρμογή του σοβιετικού Συντάγματος και των αποφάσεων των πανρωσικών Συνεδρίων και των κεντρικών οργάνων της εξουσίας των Σοβιέτ.

Άρθρο 33ο – Η Κ.Ε.Ε μελετά και εγκρίνει τα σχέδια των Διαταγμάτων και κάθε άλλη πρόταση που υποβάλλεται σε αυτή παρά του Συμβουλίου των Επιτροπών του Λαού ή παρά των διαφόρων υπηρεσιών, εκδίδει και στο όνομα της Διατάγματα και αποφάσεις.

Άρθρο 34ο – Η Κ.Ε.Ε συγκαλεί το Πανρωσσικό Συνέδριο των Σοβιέτ, στο οποίο υποβάλλει απολογισμό των εργασιών της και εκθέσεις περί της γενικής πολιτικής και των διαφόρων αυτής ζητημάτων.

Άρθρο 35ο – Η Κ.Ε.Ε διορίζει το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού και εγκαθιστά τα διάφορα αυτού Τμήματα (Υπουργεία του Λαού) για τη διευθέτησης των διαφόρων κλάδων της Διοίκησης.

Άρθρο 36ο – Τα μέλη της Κ.Ε.Ε εργάζονται στα Τμήματα (Υπουργεία του Λαού) ή εκτελούν ειδικές εντολές της Κ.Ε.Ε

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΟΥ ΛΑΟΥ

Άρθρο 37ο – Στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού (Σ.Ε.Λ) ανήκει η γενική διεύθυνση των υποθέσεων της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ

Άρθρο 38ο – Για την εκπλήρωση της ανωτέρω αποστολής το Σ.ΕΛ εκδίδει διατάγματα, αποφάσεις, οδηγίες και γενικώς λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για την εξασφάλιση της τακτικής και ταχείας λειτουργίας της κρατικής ζωής.

Άρθρο 39ο – Το Σ.Ε.Λ ανακοινώνει αμέσως τις αποφάσεις και τις διαταγές του στην Κ.Ε.Ε.

Άρθρο 40ο – Η Κ.Ε.Ε έχει το δικαίωμα να καταργεί ή να αναστέλλει κάθε απόφαση ή διαταγή του Σ.Ε.Λ.

Άρθρο 41ο – Κάθε απόφαση του Σ.Ε.Λ, που έχει κεφαλαιώδη σημασία από άποψη γενικής πολιτικής, υποβάλλεται προς μελέτη και έγκριση στην Κ.Ε.Ε

Μέτρα που απαιτούνται για ταχεία εκτέλεση γίνεται να τεθούν σε εφαρμογή αμέσως υπό του Σ.Ε.Λ.

Άρθρο 42ο – Τα μέλη του Σ.Ε.Λ. προΐστανται των διαφόρων Υπουργείων του Λαού.

Άρθρο 43ο – Τα υπουργεία του Λαού είναι 18 στον αριθμό:

    1. των Εξωτερικών
    2. των Στρατιωτικών
    3. των Ναυτικών
    4. των Εσωτερικών
    5. της Δικαιοσύνης
    6. της Εργασίας
    7. των Κοινωνικών Ασφαλίσεων
    8. της Δημόσιας Εκπαιδεύσεως
    9. των Ταχυδρομείων και Τηλεγράφων
    10. των Εθνικοτήτων
    11. των Οικονομικών
    12. της Συγκοινωνίας
    13. της Γεωργίας
    14. του Εμπορίου και της Βιομηχανίας
    15. του Επισιτισμού
    16. του Ελέγχου του Κράτους
    17. το Ανώτατο Συμβούλιο της Εθνικής Οικονομίας
    18. της Δημόσιας Υγείας

Άρθρο 44ο – Για κάθε Επίτροπο του Λαού και υπό την προεδρία του, συνίσταται Συμβούλιο, τα μέλη του διορίζονται υπό το Σ.Ε.Λ.

Άρθρο 45ο – Οι Επίτροπο του Λαού δικαιούνται να αποφασίζουν ατομικών επί παντός ζητήματος αναγομένου στα Υπουργεία των, αναφέρουν δε περί αυτού στο οικείο Συμβούλιο του Υπουργείου. Εάν το Συμβούλιο διαφωνήσει προς μέτρο του Επιτρόπου, δύναται, χωρίς να σταματήσει την εκτέλεση του μέτρου, να φέρει το ζήτημα προ του Σ.Ε.Λ ή προ του γραφείου της Κ.Ε.Ε. Το δικαίωμα αυτό ανήκει ως έχει και στα μέλη των Συμβουλίων των Υπουργείων.

Άρθρο 46ο – Το Σ.Ε.Λ είναι εξ΄ ολοκλήρου υπεύθυνο απέναντι του Πανρωσικού Συνεδρίου των Σοβιέτ και της Κ.Ε.Ε.

Άρθρο 47ο – Οι Επιτροπές και τα Συμβούλια των Υπουργείων είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνοι απέναντι του Σ.Ε.Λ και της Κ.Ε.Ε.

Άρθρο 48ο – Ο τίτλος του Επιτρόπου του Λαού ανήκει αποκλειστικώς στα μέλη του Σ.Ε.Λ, το οποίο διοικεί τις γενικές υποθέσεις της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ, και κανείς άλλος αντιπρόσωπος της κεντρικής εξουσίας των Σοβιέτ ή των τοπικών Αρχών δεν δικαιούται να ιδιοποιηθεί αυτόν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Άρθρο 49ο – Στην αρμοδιότητα του Πανρωσικού Συνεδρίου και της Κ.Ε.Ε υπάγεται κάθε υπόθεση γενικού για το Κράτος ενδιαφέροντος, δηλαδή:

    1. Η ψήφιση, τροποποίηση και μεταβολή του Συντάγματος της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ
    2. Η γενική διεύθυνση όλης της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ.
    3. Ο καθορισμός και η μεταβολή των συνόρων και η παραχώρηση τμήματος του εδάφους της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ ή δικαιωμάτων που ανήκουν σε αυτήν.
    4. Ο καθορισμός των ορίων και της δικαιοδοσίας των Περιφερειακών Ενώσεων των Σοβιέτ, όσες αποτελούν μέρος της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ και η λύση των μεταξύ αυτών διαφορών που προκύπτουν.
    5. Η αποδοχή νέων μελών της σοβιετικής Δημοκρατίας στη Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ και η αναγνώριση της αποσπάσεως τμημάτων από την Ρώσικη Ομοσπονδία.
    6. Η γενική διοικητική διαίρεση του εδάφους της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ και η έγκριση των κατά Περιφέρειες συγκροτούμενων ομάδων.
    7. Ο καθορισμός και η μεταβολή του συστήματος των μέτρων και σταθμών και των νομισμάτων, εντός του εδάφους της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ
    8. Οι σχέσεις προς το εξωτερικό, η κήρυξη πολέμου, η συνομολόγηση ειρήνης.
    9. Η σύναψη δανείων, τελωνιακών και εμπορικών συμβάσεων και οικονομικών συμφωνιών. Ο καθορισμός των βάσεων και του γενικού προγράμματος ολόκληρης της εθνικής οικονομίας και των διαφόρων κλάδων αυτής εντός του εδάφους της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ.
    10. Η έγκριση του προϋπολογισμού της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ
    11. Η επιβολή φόρων και βαρών εθνικού συμφέροντος.
    12. Ο καθορισμός των βάσεων της οργανώσεως των ενόπλων δυνάμεων της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ.
    13. Η συνταγματική νομοθεσία, το Δικονομικό Δίκαιο, ο οργανισμός των πολιτικών και των ποινικών δικαστηρίων κλπ.
    14. Ο διορισμός και η παύση του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού στο σύνολο του και των μελών αυτού ιδιαιτέρως, και η έγκριση της εκλογής του Προέδρου του Συμβουλίου των Επιτρόπων.
    15. Η έκδοση νέων Διαταγμάτων περί κτήσεως ή απώλειας των πολιτικών δικαιωμάτων των Ρώσων και των δικαιωμάτων των αλλοδαπών επι του εδάφους της Δημοκρατίας.
    16. Η αμνηστία, καθολική ή μερική.

Άρθρο 50ο – Εκτός των ανωτέρω περιπτώσεων που αναφέρθηκαν, το Πανρωσσικό Συνέδριο και η Κ.Ε.Ε γίνεται να επιληφθούν και οποιαδήποτε άλλη υπόθεση, που θεωρεί ότι είναι αρμόδια.

Άρθρο 51ο – Το Πανρωσσικό Συνέδριο είναι ειδικώς και αποκλειστικώς αρμόδιο προκειμένου: α) περί ψήφισης, μεταβολής και τροποποίησης των θεμελιωδών νόμων του Συντάγματος των Σοβιέτ και β) προκειμένου περί επικύρωσης συνθηκών ειρήνης.

Άρθρο 52ο – Για τα υπό στοιχεία ΙΙΙ και VΙΙΙ του άρθρου 49 θέματα η Κ.Ε.Ε. είναι αρμόδια μόνο εφόσον είναι αδύνατη η σύγκληση του Πανρωσικού Συνεδρίου.

Β. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ

Άρθρο 53ο– Τα Συνέδρια των Σοβιέτ σχηματίζονται ως εξής:

Α) Περιφερειακά Συνέδρια. Αυτά περιλαμβάνουν τους αντιπροσώπους των Σοβιέτ των πόλεων και των Επαρχιακών Συνεδρίων κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επί 25.000 κατοίκων, των δε αντιπροσώπων των πόλεων κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επί 5.000 εκλογέων, το πολύ και όχι άνω των 500 βουλευτών για όλη την Περιφέρεια. Γίνεται επίσης τα Συνέδρια αυτά να σχηματίζονται από αντιπροσώπους των Κυβερνειακών Συνεδρίων, εκλεγομένων κατά την ίδια κλίμακα, εάν τα Συνέδρια αυτά θελήσουν να συνέλθουν αμέσως πριν του Περιφερειακού.

Β) Κυβερνειακά Συνέδρια. Αυτά περιλαμβάνουν αντιπροσώπους των Σοβιέτ των πόλεων και των Συνεδρίων των Βολόστ κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επί 10.000 κατοίκων και των αντιπροσώπων των πόλεων κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επί 2.000 εκλογέων, όχι περισσοτέρων των 300 βουλευτών για ολόκληρο το Κυβερνείο. Εάν το Συνέδριο των Σοβιέτ της Επαρχίας συνεκλήθη αμέσως πριν του Κυβερνειακού, οι εκλογές διενεργούνται σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις και όχι υπό του Συνεδρίου του Βολόστ, αλλά του Επαρχιακού Συνεδρίου.

Γ) Επαρχιακά Συνέδρια. Αυτά περιλαμβάνουν αντιπροσώπους των χωριών κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επί 1.000 κατοίκων, και κατά ανώτατο όριο 300 βουλευτές για την Επαρχία.

Δ) Συνέδρια των Βολόστ. Αυτά περιλαμβάνουν αντιπροσώπους όλων των αγροτών ενός Βολόστ κατ’ αναλογία ενός βουλευτή επι 10 μελών του Σοβιέτ.

Στα επαρχιακά συνέδρια αντιπροσωπεύονται τα Σοβιέτ πόλεων εάν ο πληθυσμός δεν υπερβαίνει τους 10.000 κατοίκους. Τα αγροτικά Σοβιέτ των περιοχών τα οποία έχουν λιγότερους των 1000 κατοίκων, συγκεντρώνονται για να εκλέξουν τους αντιπροσώπους τους για το Επαρχιακό Συνέδριο.

Τα αγροτικά Σοβιέτ, αυτά που έχουν λιγότερα των 10 μελών, στέλνουν έναν αντιπρόσωπο στο Συνέδριο των Βολόστ.

Άρθρο 54ο – Τα συνέδρια των Σοβιέτ συγκαλούνται υπό το εκτελεστικό όργανο της εξουσίας των Σοβιέτ (Εκτελεστικές Επιτροπές), με δικιά τους πρωτοβουλία ή με αίτηση των τοπικών Σοβιέτ, εφόσον αυτά συγκεντρώνουν το 1/3 του πληθυσμού της περιοχής. Πάντως τα Συνέδρια πρέπει να καλούνται 2 φορές το έτος τα Περιφερειακά, κάθε τρίμηνο τα Κυβερνειακά και τα Επαρχιακά, και κάθε μήνα τα Βολόστ.

Άρθρο 55ο – Το συνέδριο των Σοβιέτ (της Περιφέρειας, του Κυβερνείου, της Επαρχίας και του Βολόστ) εκλέγει το Εκτελεστικό του Όργανο, ο αριθμός των μελών του οποίου δεν υπερβαίνει: α) προκειμένου για Περιφέρειες και Κυβερνεία του 25, β) προκειμένου για Επαρχίες του 20 και γ) προκειμένου για τα Βολόστ του 10. Η Εκτελεστική Επιτροπή είναι εξ΄ ολοκλήρου υπεύθυνη απέναντι του Συνεδρίου.

Άρθρο 56ο – Εντός των ορίων της δικαιοδοσίας του το Συνέδριο ( Περιφερειακό, Κυβερνειακό κλπ) των Σοβιέτ είναι η υπέρτατη Αρχή επί του αντίστοιχου εδάφους. Κατά τα μεταξύ των δυο συνεδρίων χρονικά διαστήματα η εξουσία αυτή ανήκει στην Εκτελεστική Επιτροπή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΤΕΚΑΤΟ

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ (ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ) ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ

Άρθρο 57ο – Τα Σοβιέτ των Επιτρόπων συγκροτούνται ως εξής:

    1. Στις πόλεις, κατ΄ αναλογία ενός επιτρόπου επί 2000 κατοίκων, με ελάχιστο με 50 και το πολύ με 1.000 μέλη.
    2. Στην ύπαιθρο χώρα (χωριά, κώμες, κωμοπόλεις, πόλεις κάτω των 10.000 κατοίκων) κατ΄ αναλογία ενός επιτρόπου επί 100 κατοίκων, με ελάχιστο με 3 και το πολύ με 50 επιτρόπων για τη περιοχή

Η εντολή των επιτρόπων διαρκεί 3 μήνες.

Στις περιοχές της υπαίθρου χώρας, όπου αυτό γίνεται να πραγματοποιηθεί, οι διοικητικές υποθέσεις λύνονται απευθείας από τη γενική συνέλευση των εκλογέων του χωριού.

Άρθρο 58 – Για τη τρέχουσα υπηρεσία το Σοβιέτ εκλέγει Εκτελεστική Επιτροπή περιλαμβάνουσα 5 το πολύ μέλη στα χωριά, στις δε πόλεις έναν πληρεξούσιο για κάθε 50 μέλη με ελάχιστο όριο 3 και μέγιστο 25, πλήν της Πετρούπολης και της Μόσχας όπου το μέγιστο είναι 40. Η Εκτελεστική Επιτροπή είναι εξ΄ ολοκλήρου υπεύθυνη απέναντι του Σοβιέτ το οποίο της εξέλεξε.

Άρθρο 59ο – Το Σοβιέτ των Επιτρόπων συγκαλείται είτε με πρωτοβουλία της Εκτελεστικής Επιτροπής είτε με αίτηση του ½ των μελών του Σοβιέτ. Συνέρχεται κάθε βδομάδα στις πόλεις και 2 φορές την εβδομάδα στην ύπαιθρο.

Άρθρο 60ο – Το Σοβιέτ, εντός των ορίων της δικαιοδοσίας του και η γενική συνέλευση των εκλογέων στην περίπτωση του άρθρου 57-παρ. 4, αποτελούν την υπέρτατη Αρχή της τοπικής τους περιοχής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ

ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ

Άρθρο 61ο – Τα κατά Περιφέρειες, Κυβερνεία, Επαρχίες, Βολόστ όργανα της σοβιετικής εξουσίας μέχρι και τα Σοβιέτ των Επιτρόπων έχουν τις εξής αρμοδιότητες:

    1. Εφαρμόζουν κάθε απόφαση η οποία λαμβάνεται από τα αντίστοιχα ανώτερα όργανα της Κυβερνήσεως των Σοβιέτ.
    2. Λαμβάνουν κάθε μέτρο δυνατό για την εκπολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής τους.
    3. Λύνουν κάθε ζήτημα τοπικού καθαρά χαρακτήρα.
    4. Συντονίζουν όλη την ενέργεια των Σοβιέτ εντός των εδαφικών τους ορίων.

Άρθρο 62ο – Τα συνέδρια των Σοβιέτ και Εκτελεστικές αυτών Επιτροπές έχουν δικαίωμα ελέγχου των ενεργειών των κατά τόπους Σοβιέτ (δηλαδή το Περιφερειακό Συνέδριο ελέγχει τα Σοβιέτ της Περιφέρειας, το Κυβερνειακό Συνέδριο ελέγχει τα Σοβιέτ του Κυβερνείου, εξαιρουμένων των Σοβιέτ των πόλεων των μη περιλαμβανόμενων στη συγκρότηση των Επαρχιακών Συνεδρίων κλπ). Τα Συνέδρια των Περιφερειών και των Κυβερνείων και οι Εκτελεστικές αυτών Επιτροπές έχουν επίσης το δικαίωμα να καταργούν τις αποφάσεις των Σοβιέτ που βρίσκονται στη δικιά τους δικαιοδοσία, αναγγέλλουν δε αυτό συγχρόνως και στη Κεντρική Αρχή, όταν πρόκειται για σοβαρές περιπτώσεις.

Άρθρο 63ο – Για την εκπλήρωση των ανατεθειμένων -στα όργανα της Σοβιετικής Εξουσίας- καθηκόντων ιδρύονται για τα Σοβιέτ (των πόλεων και των χωριών) και τις Εκτελεστικές Επιτροπές (των Περιφερειών, των Κυβερνείων, των Επαρχιών και των Βολόστ) υπηρεσίες αντίστοιχες, υπό τη διεύθυνση ενός προϊστάμενου υπηρεσίας.

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ

Άρθρο 64ο – Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι για τα Σοβιέτ ανήκει στους πολίτες της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ. και για τα δυο φύλλα και αδιακρίτως θρησκεία, εθνικότητας, κατοικίας κλπ, υπό τον όρο να έχουν συμπληρώσει την ημέρα των εκλογών το 18ο έτος της ηλικίας του και να ανήκουν σε μια από τις εξής κατηγορίες:

Κατηγορία α) Όποιος κερδίζει τα προς το ζην από εργασία παραγωγική και χρήσιμη στη κοινωνία, περιλαμβανομένη σε αυτή και την οικιακή εργασία για να διευκολυνθεί στους πρώτους η παραγωγική εργασία: Εργάτες και υπάλληλοι κάθε είδους και κάθε κατηγορίας, εργαζόμενοι στη βιομηχανία, το εμπόριο, τη γεωργία κλπ, αγρότες και κοζάκοι καλλιεργητές οι οποίοι δεν χρησιμοποιούν την εργασία άλλων για δικό τους όφελος.

Κατηγορία β) Οι στρατιώτες του Στρατού και Ναυτικού των Σοβιέτ.

Κατηγορία γ) Οι πολίτες των ως άνω κατηγοριών που έχασαν την ικανότητα τους να εργάζονται.

Τα κατά τόπους Σοβιέτ γίνεται κατόπιν έγκρισης της Κεντρικής Εξουσίας, να υποβιβάσουν την καθορισμένη σε αυτό το άρθρο νόμιμο ηλικία.

Πλην των Ρώσων πολιτών, έχουν εκλογικό δικαίωμα αυτοί που έχουν καθορισθεί στο άρθρο 20 (Μέρος 2ο, κεφάλαιο 5ο).

Άρθρο 65ο – Δεν είναι εκλογείς όσοι ανήκουν σε μια από τις παρακάτω κατηγορίες:

Α) Αυτοί που χρησιμοποιούν την εργασία άλλων για δικό τους όφελος.

Β) Αυτοί που διαβιώνουν από εισόδημα που δεν έχει προέλθει από την εργασία τους, από κέρδος κεφαλαίου, βιομηχανικές επιχειρήσεις, ακίνητα και ιδιοκτησίες κλπ.

Γ) Οι ιδιώτες έμποροι, μεσίτες και εμπορικοί πράκτορες.

Δ) Οι μονάχοι και οι ιερείς των εκκλησιαστικών θρησκευμάτων.

Ε) Οι πράκτορες και υπάλληλοι της πρώην Αστυνομίας, του ειδικού Σώματος της χωροφυλακής και της Οχράνας (Πολιτική Αστυνομία των Τσάρων) και τα μέλη της πρώην βασιλικής δυναστείας της Ρωσίας.

ΣΤ) Οι καταδικασθέντες για αδικήματα ατιμωτικά ή για αδικήματα αισχροκέρδειας, για χρόνο που έχει οριστεί από το νόμο ή με δικαστική απόφαση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Άρθρο 66ο – Οι εκλογές διεξάγονται, κατά τα ισχύοντα έθιμα τις ημέρες που έχουν οριστεί.

Άρθρο 67ο – Οι εκλογές διενεργούνται ενώπιον εκλογικής επιτροπής και αντιπροσώπου του τοπικού Σοβιέτ.

Άρθρο 68ο – Εαν η παρουσία αντιπροσώπου του τοπικού Σοβιέτ είναι υλικώς αδύνατη, αναπληρώνεται από τον πρόεδρο της εκλογικής επιτροπής και με απουσία αυτού από τον πρόεδρο της εκλογικής συνέλευσης.

Άρθρο 69ο – Για τη διενέργεια και το αποτέλεσμα της εκλογής συντάσσεται πρακτικό το οποίο υπογράφεται από τα μέλη της εκλογικής επιτροπής και τον αντιπρόσωπο των Σοβιέτ.

Άρθρο 70ο – Οι λεπτομέρειες της εκλογικής διαδικασίας και της συμμετοχής των επαγγελματικών και εργατικών οργανώσεων στις εκλογές καθορίζονται από τα τοπικά Σοβιέτ, σύμφωνα με τις οδηγίες της Κ.Ε.Ε.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΠΕΡΙ ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΝΑΚΛΗΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ

Άρθρο 71ο – Πάντα τα σχετικά προς τις εκλογές έγγραφα υποβάλλονται στο αντίστοιχο Σοβιέτ.

Άρθρο 72ο – Για την εξέλιξη του κύρους των εκλογών το Σοβιέτ διορίζει ειδική επιτροπή.

Άρθρο 73ο – Η επιτροπή υποβάλλει στο Σοβιέτ έκθεση για τα αποτελέσματα της εκλογής.

Άρθρο 74ο – Το Σοβιέτ αποφαίνεται για το κύρος των αμφισβητούμενων εκλογών.

Άρθρο 75ο – Σε περίπτωση ακυρότητας εκλογής, το Σοβιέτ ορίζει νέες εκλογές.

Άρθρο 76ο – Σε περίπτωση καθολικής αταξίας των εκλογών, ότι αφορά την ακύρωση τους διατάσσονται από το αμέσως ανώτερο όργανο της σοβιετικής εξουσίας.

Άρθρο 77ο – Η Κ.Ε.Ε δικάζει σε τελευταίο βαθμό τα της ακύρωσης των εκλογών.

Άρθρο 78ο – Οι εκλογέι, αυτοί που εξέλεξαν αντιπρόσωπο για το Σοβιέτ, έχουν ανα πάσα στιμή το δικαίωμα της ανακλήσεως αυτού και της διενέργειας νέων εκλογών, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις.

ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ

ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ

Άρθρο 79ο – Η δημοσιονομική πολιτική της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο της δικτατορίας των εργατών, επιδιώκει ουσιαστικώς να απαλλοτριώσει των αγαθών της αστικής τάξης και να προπαρασκευάσει τις ευνοϊκές συνθήκες για τη γενική ισότητα των πολιτών της Δημοκρατίας για την παραγωγή και τη διανομή αγαθών. Για αυτό θέλει να προσπαθήσει να θέσει τη διάθεση των οργάνων της Σοβιετικής Εξουσίας όλους τους αναγκαίους πόρους για την ικανοποίηση των ειδικών και γενικών αναγκών της Δημοκρατίας των Σοβιέτ, χωρίς να διστάσει να προσβάλει την αρχή της ιδιωτικής ιδιοκτησίας.

Άρθρο 80ο – Τα έσοδα και τα έξοδα της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ εγγράφονται στο γενικό προϋπολογισμό του Κράτους.

Άρθρο 81ο – Το Πανρωσσικό Συνέδριο των Σοβιέτ ή η Κ.Ε.Ε καθορίζουν ποια έσοδα και φόροι εισέρχονται στον προϋπολογισμό του Κράτους και ποια τίθενται στη διάθεση των τοπικών Σοβιέτ. Καθορίζουν έτσι τα όρια της φορολογίας.

Άρθρο 82ο – Τα Σοβιέτ καθορίζουν μόνα τα έσοδα και τους φόρους όσους είναι για τις τοπικές ανάγκες. Οι γενική σημασίας ανάγκες του Κράτους καλύπτονται από το Δημόσιο Ταμείο.

Άρθρο 83ο – Καμία χορηγία κεφαλαίων από το Δημόσιο Ταμείο δεν γίνεται αν δεν είναι εγγεγραμμένη η σχετική πίστωση στα έσοδα και τα έξοδα του Κράτους ή άνευ ειδικής διαταγής της Κεντρικής Εξουσίας.

Άρθρο 84ο – Όλες οι ανοιγόμενες προς τα Σοβιέτ πιστώσεις του Ταμείου ως και οι χορηγούμενοι για τοπικές ανάγκες

Άρθρο 85ο – Όλες για το ταμείο ανοιγόμενες πιστώσεις προς τα Σοβιέτ, και οι χορηγούμενες για τις τοπικές ανάγκες, πρέπει να δαπανώνται για το σκοπό αυτό και σύμφωνα με τα άρθρα και τα εδάφια του προϋπολογισμού, δεν γίνεται να γίνει χρήση αυτών για οποιαδήποτε άλλη ανάγκη δίχως της απόφαση της Κ.Ε.Ε. και του Σ.Ε.Λ.

Άρθρο 86ο -Τα τοπικά Σοβιέτ συντάσσουν εξαμηνιαίως και ετησίως προϋπολογισμούς για τις τοπικές ανάγκες. Οι προϋπολογισμοί των Σοβιέτ των χωριών και των Βολόστ και των Σοβιέτ των πόλεων που μετέχουν στα Επαρχιακά Συνέδρια και οι προϋπολογισμοί των σοβιετικών οργάνων των Επαρχιών εγκρίνονται από τα αντίστοιχα Συνέδρια των Κυβερνείων και των Περιφερειών ή από τις Εκτελεστικές Επιτροπές. Οι προϋπολογισμοί των σοβιετικών οργάνων των πόλεων, των Κυβερνείων και των Περιφερειών εγκρίνονται από την Κ.Ε.Ε. και το Σ.Ε.Λ.

Άρθρο 87ο – Για απρόβλεπτες δαπάνες και σε περίπτωση ανεπάρκειας των δαπανών που έχουν προβλεφθεί, τα Σοβιέτ ζητούν σχετικές πιστώσεις από του αρμόδιους Επιτρόπους του Λαού.

Άρθρο 88ο – Σε περίπτωση που δεν επαρκούν οι τοπικοί πόροι για τις τοπικές ανάγκες, γίνεται να χορηγηθούν στα τοπικά Σοβιέτ επιδόματα ή δάνεια από το Δημόσιο Ταμείο για την κάλυψη επειγουσών δαπανών με την έγκριση της Κ.Ε.Ε ή του Σ.Ε.Λ.

ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ

ΕΜΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΙΑ ΤΗΣ Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ

Άρθρο 89ο – Το Έμβλημα της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ παριστάνει το δρεπάνι και το σφυρί με χρυσό σε κόκκινο βάθος εντός ακτινών ηλίου, με τις λαβές προς τα κάτω διασταυρωμένες και όλο στη μέση κύκλου στάχεων με τις επιγραφές: α) “Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία των Σοβιέτ της Ρωσίας”, β) “Προλετάριοι όλης της γης, ενωθείτε”.

Άρθρο 90ο – Η εμπορική, ναυτική και στρατιωτική σημαία της Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ αποτελείται από κόκκινο ύφασμα στην άνω γωνία του οποίου και δίπλα στο κοντάρι βρίσκονται χρυσά γράμματα, ως εξής: Σ.Ο.Δ.Σ.Ρ ή η επιγραφή “Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία των Σοβιέτ της Ρωσίας”.

Ο πρόεδρος του πέμπτου Πανρωσικού Συνεδρίου των Σοβιέτ και της Κ.Ε.Ε.

J. Sveldlof

Τα μέλη του Γραφείου της Κ.Ε.Ε.

T.T. Theodorovitch, F.A.Rozine, A.P. Rosenhollz, A.E. Mitrofanof, K.G. Maximof

Ο γραμματέας της Κ.Ε.Ε.

V.A. Avansesof

Ψηφίστηκε στις 10 Ιουλίου 1918

Δημοσιεύθηκε στην “Ιζβέστια της Μόσχας” στις 19.7.1918, αρ. Φύλλ. 151.

Η προδοτική στάση του ΚΚΕ Το σύμφωνο Σκλάβαινα Σοφούλη

Μπορεί το ΚΚΕ να καταγγέλλει γενικά την πολιτική της ταξικής συνεργασίας, μα στη πραγματικότητα η συνεργασία με τα αστικά κόμματα «προς όφελος του τόπου» ήταν και είναι η βασική πολιτική στρατηγική του. Συνέχεια

Αρχείο

Aπό εδώ μπαίνετε στο site της KOKKINHΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΑΘΗΝΑΣ

web counter

Blog Stats

  • 33,305