//
Κοινωνία, Νεολαία

Ναρκωτικά και καπιταλισμός (7/2001)

Η ιστορία της απαγόρευσης

Σίγουρα θα ξαφνιαστούν πολλοί όταν συνειδητοποιήσουν ότι σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού (εκτός από δυο εξαιρέσεις) καμιά ουσία δεν ήταν στην παρανομία, μέχρι και την άνοδο της αστικής τάξης στην εξουσία. Μάλιστα κάθε πολιτισμός χρησιμοποιούσε «επιλεκτικά» τη μια ή τη άλλη, χωρίς να είναι ούτε περιθωριακή, ούτε κοινωνικά κατακριτέα. Οι δυο εξαιρέσεις αφορούν στον ύστερο μεσαιωνικό κόσμο, την ισλαμική ανατολή και εν μέρει τη χριστιανική δύση και η ουσία που βγήκε στην παρανομία ήταν το αλκοόλ. Και στις δυο περιπτώσεις οι λόγοι ήταν κοινωνικοί. Ωστόσο, μέσα στους τόσους αιώνες, δεν γράφτηκε στην ιστορία για μια κοινωνία που να καταστράφηκε από τη χρήση ουσιών.

Για πρώτη φορά οι διάφορες ουσίες βγήκαν στην παρανομία από το κράτος της αστικής τάξης. Η απαγόρευση αφορούσε τα περισσότερα σκευάσματα που ονομάζουμε «ναρκωτικά», το αλκοόλ και τον καπνό (αλλά όχι μόνο, συχνά και το αλάτι, το θειάφι, την ποτάσα, κά). Ο λόγος ήταν η προσπάθεια να συγκεντροποιηθεί η παραγωγή τους και να μονοπωληθεί η διακίνησή τους από κάποιους καπιταλιστές, αλλά και τα τεράστια κέρδη που αποκόμιζε απευθείας το κράτος από τον έλεγχο της (παράνομης πλέον) διακίνησης. Εξαιρετικό παράδειγμα αποτελεί η εποχή της ποτοαπαγόρευσης στις ΗΠΑ. Χιλιάδες μικροπαραγωγοί αλκοόλ αναγκάστηκαν να κλείσουν και ο έλεγχος του λαθρεμπορίου απέφερε τεράστια κέρδη.

Όταν πλέον η αγορά αλώθηκε και το αλκοόλ ξανάγινε νόμιμο, μπόρεσαν να μονοπωλήσουν την αγορά λίγοι μεγιστάνες. Επιπλέον, η βγάζοντας στην παρανομία διάφορα προϊόντα γενικευμένης χρήσης, μπορούσε πλέον να τα επικαλείται για να καταστέλλει διάφορες κοινωνικές ομάδες. Θα πρέπει όμως να πούμε ότι αυτή η χρήση ήταν πάντα επιλεκτική. Για παράδειγμα η κοκαΐνη μπορεί να ήταν για χρόνια παράνομη σε όλο τον κόσμο εκτός από τον τόπο παραγωγής της. Εξαιτίας των διεγερτικών της ιδιοτήτων, την έδιναν μαζικά στους ινδιάνους εργάτες των ορυχείων, ώστε να μπορούν να δουλεύουν περισσότερες ώρες.

Για να στηρίξει αυτή την πολιτική το αστικό κράτος ζητά σε βοήθεια την αστική ηθική που έρχεται να απαξιώσει κοινωνικά, αυτό που για τις ανάγκες της αγοράς έχει γίνει παράνομο. Πίσω από τις αρχές της αστικής ηθικής κρύβεται παντού και εδώ το καπιταλιστικό κέρδος.

Οικονομικά κέρδη

Και πραγματικά τα κέρδη που αποφέρει η παράνομη διακίνηση των ουσιών είναι τεράστια. Τέτοια είναι και τα συμφέροντα που διακυβεύονται. Η νομιμοποίηση τους θα τίναζε στον αέρα ολόκληρο αυτό το οικοδόμημα.

Ας το δείξουμε μέσα από ένα παράδειγμα. Η τιμή κάθε προϊόντος εξαρτάται από την εργασία που έχει δαπανηθεί για να παραχθεί. Για να μπορέσει να διατηρηθεί το χασίς στην απίστευτα υψηλή τιμή 5 και 10 χιλ. το τσιγάρο, θα πρέπει να εξακολουθεί να είναι παράνομο. Στην αντίθετη περίπτωση θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τους νόμους της αγοράς και να πέσει η τιμή του στα επίπεδα του μαϊντανού και του άνηθου ή και ακόμη χαμηλότερα, μια και τόση είναι η ανθρώπινη εργασία που χρειάζεται για να παραχθεί, αφού ένας μανιώδης καπνιστής χασίς μπορεί να εξασφαλίσει την ετήσια ποσότητά του με μια γλάστρα που δεν χρειάζεται καν να την ποτίζει. Η διαφορά αυτή στην τιμή είναι που εξασφαλίζει τα τεράστια υπερκέρδη στους καπιταλιστές μεγαλεμπόρους και τα αστικά κράτη δεν διανοούνται να τους τα κόψουν.

Αυτός είναι και ο λόγος που ακόμα και εκεί που έχει αποποινικοποιηθεί η χρήση (πχ Ολλανδία) και μπορεί κανείς να αγοράσει ελεύθερα τις ουσίες που θέλει, η παραγωγή εξακολουθεί να είναι παράνομη, ώστε να κρατά τις τιμές πανύψηλα και να μη διαταράσσει το παγκόσμιο εμπόριο.

Καταστολή


Κρατώντας το κράτος στην παρανομία ολόκληρο το κύκλωμα της εμπορίας, μπορεί να απλώνει επιλεκτικά το μακρύ χέρι της καταστολής και αυτός είναι ένας βασικότατος λόγος για να εξακολουθεί να τα κρατά στην παρανομία. Έτσι ή αλλιώς, ένα καθόλου μικρό μέρος της κοινωνίας -και ειδικά της νεολαίας- χρησιμοποιεί ουσίες και η απαγόρευση τους δίνει το δικαίωμα στους κατασταλτικούς μηχανισμούς να τρομοκρατούν, να συλλαμβάνουν και να φυλακίζουν κατά το γούστο τους. Στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν πανεύκολο τρόπο ποινικοποίησης. Ακόμα παραπέρα, δεν είναι λίγες οι φορές που οι κατασταλτικοί μηχανισμοί φορτώνουν σε κάποιο αγωνιστή κατοχή ουσιών, θέλοντας να εξουδετερώσουν την πολιτική του δράση, την ίδια στιγμή που αφήνουν ελεύθερους τους μεγαλέμπορους που συνεργάζονται μαζί τους.

Το κυνήγι των ναρκωτικών δίνει ένα εξαιρετικό όπλο καταστολής ειδικά απέναντι στη νεολαία. Θα θυμίσουμε μονάχα την υστερία των ΜΜΕ τα δυο προηγούμενα χρόνια για τα ναρκωτικά στα σχολεία, προκειμένου να χτυπηθεί το μαθητικό κίνημα των καταλήψεων. Με αυτό το πρόσχημα κατάφεραν να στήνεται το περιπολικό στην πύλη και να μπουκάρουν οι μπάτσοι στα σχολεία. Να καταγγέλλουν οι αντιδραστικοί γείτονες ή καθηγητές τους «ύποπτους εξωσχολικούς» που μπορεί να μοίραζαν κάποια προκήρυξη. Να προχωρούν σε σωματικές έρευνες για να σπάσουν κάθε ηθικό. Και στο τέλος να ορμάν στα κατειλημμένα σχολεία επειδή τάχα «γινόταν χρήση ναρκωτικών». Σε ακόμα μεγαλύτερη κλίμακα καταστολής, πάλι τα ναρκωτικά χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ σαν πρόσχημα για να χτυπήσουν την κινητοποίηση του λαού και των αριστερών ανταρτών στην Κολομβία.

Εκτός όμως από την ωμή αστυνομική καταστολή που επιτρέπει η κατάσταση παρανομίας, λειτουργεί και μια δεύτερη, υπόγεια, αλλά ίσως ισχυρότερη μορφή «καταστολής». Οι ίδιοι οι μηχανισμοί αυτοί μπορούν να διοχετεύουν σύμφωνα με τις ανάγκες τους, ότι θέλουν, όπου και όταν το θέλουν. Να ανοίγουν λιγότερο ή περισσότερο τη «βρύση» των ουσιών και να τι διοχετεύουν επιλεκτικά. Καταφέρνουν έτσι μέσα από τη ροή των ουσιών να ασκήσουν έναν έμμεσο, αλλά αποτελεσματικό κοινωνικό έλεγχο.

Υγεία

Η αστική ηθική γύρω από το ζήτημα στηρίζεται στο κακό που προκαλούν οι διάφορες ουσίες στην ανθρώπινη υγεία. Καταρχήν θέλει εξαιρετικό θράσος να παριστάνουν τους φιλάνθρωπους. Όλοι ετούτοι που υποκριτικά ασχολούνται με την υγείας μας καλύτερα να μας εξηγήσουν τι ζημιά προκαλούν οι σαβούρες που τρώμε και που αναπνέουμε. Να μας πουν πόσο καλό κάνει η ζωή στα κλουβιά-διαμερίσματα, στους χώρους δουλειάς, στις απάνθρωπες πόλεις, για το άγχος της επιβίωσης που κόβει χρόνια απ’ τη ζωή κάθε μεροκαματιάρη. Έστω. Να μιλάν όμως για την υγεία ετούτοι που διαλύουν το ΕΣΥ και το ασφαλιστικό αυτό πια είναι πολύ. Ας μιλήσουμε λοιπόν για την υγεία

Υπάρχουν ουσίες που είναι εξαιρετικά βλαβερές, υπάρχουν άλλες που δεν είναι καθόλου. Η ταύτιση του χασίς με την ηρωίνη κατάφερε μόνο να μεγαλώσει τον αριθμό των ηρωινομανών. Μιλώντας πιο γενικά η κατάχρηση κάθε πράγματος μπορεί να γίνει καταστροφική για την υγεία, άσχετα αν αυτό λέγεται μπριζόλες, φασόλια, καπνός, αλκοόλ ή χασίς. Κανένας όμως δεν διανοήθηκε να βγάλει στην παρανομία τις μπριζόλες, ούτε καν μετά τις τρελές αγελάδες και τα απίθανα χοιρινά και αμνοερίφια. Η υγεία δεν έχει καμιά σχέση με τη νομιμότητα. Σε μια εξαθλιωμένη γειτονιά μπορεί κανείς να πάει φυλακή για λίγα γραμμάρια χασίς, αλλά μπορεί ανενόχλητος από το νόμο να κάνει αλοιφή το μυαλό του σνιφάροντας βενζίνες και κόλες. Η υγεία είναι ένα κοινωνικό αγαθό αφορά την πρόληψη, την ίαση και την αποκατάσταση.

Λέγοντας πρόληψη εννοούμε καταρχήν ότι πρέπει να πληροφορηθεί η κοινωνία επιστημονικά τι προκαλεί η κάθε ουσία στο νευρικό σύστημα, στο στομάχι, στο συκώτι και όπου αλλού. Αυτό βέβαια το λένε όλοι. Εκείνο όμως που συμβαίνει πραγματικά είναι ότι όσοι σοβαροί και ειλικρινείς επιστήμονες έχουν ασχοληθεί με το θέμα πνίγονται μέσα σε ένα βόρβορο λάσπης ή σιωπής, μπορεί μάλιστα να βρουν και τον μπελά τους. Μπορεί να καταλάβει κανείς το λόγο. Μια επιστημονική τεκμηρίωση θα τίναζε στον αέρα όλο το οικοδόμημα που έχουν φτιάξει και το συντηρούν με ψέματα.

Μια πραγματική βοήθεια στους χρήστες που θέλουν να απεξαρτηθούν. Η απεξάρτηση από την ηρωίνη είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα εργασία. Τα κέντρα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή είναι ελάχιστα και το κράτος τους κόβει τα κονδύλια. Και αν το πλουσιόπαιδο μπορεί να το στείλει ο μπαμπάς του στο εξωτερικό, αυτό δεν μπορεί φυσικά γίνει με τον κάθε χρήστη.

Οι χρήστες που έχουν ζητήσει να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης κάνουν ουρά και περιμένουν χρόνια να έρθει η σειρά τους. Δεν προλαβαίνουν να φτάσουν όλοι. Η μόνη λύση είναι η δημιουργία πολλών κέντρων απεξάρτησης με κρατικά κονδύλια, όπου θα παρέχεται σοβαρή επιστημονική βοήθεια.

Τι θέλουν να πετύχουν

Η σημερινή αναζοπύρωση της συζήτησης γύρω από το θέμα έχει να κάνει με την κυβερνητική πρόθεση να εκχωρήσει το πακέτο των κλινικών απεξάρτησης -και τα τεράστια περιθώρια για κερδοσκοπία- στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Για να γίνει αυτό με σοβαρό τρόπο χρειάζεται να γίνει σε αρκετά μαζική κλίμακα και φυσικά κάτω από ένα νέο νομικό πλαίσιο. Όλη η φιλολογία λοιπόν γύρω από την αποποινικοποίηση αποσκοπεί στο να διαμορφώσει το κοινωνικό κλίμα για ένα τέτοιο βήμα. Πόσο υποκριτικό είναι το ενδιαφέρον τους φαίνεται από το γεγονός ότι την ίδια στιγμή κόβουν τα κονδύλια και δημιουργούν τα μύρια όσα εμπόδια στη λειτουργία των υπαρχόντων κέντρων απεξάρτησης.

Το πράγμα είναι σαφές: το κράτος δεν πρέπει πια να δίνει δραχμή, να ανοίξουμε το δρόμο και εδώ στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Ο καθένας μπορεί να φανταστεί τι θα συμβεί: όποιος έχει λεφτά καλά, όποιος δεν έχει ας πρόσεχε… Και αυτό το αίσχος θα το παρουσιάσουν σαν «κοινωνικά ευαίσθητη πολιτική πάνω στο πρόβλημα των ναρκωτικών».

Το ζήτημα των ναρκωτικών, όπως και κάθε κοινωνικό ζήτημα δεν αφήνει αδιάφορους τους επαναστάτες. Είναι βαθιά δεμένο με την πολιτική περικοπών και ιδιωτικοποίησης του συστήματος υγείας.

Σοβαρή, επιστημονική ενημέρωση πάνω στο θέμα.

Κάτω όλοι οι «αντιναρκωτικοί» νόμοι. – Νομιμοποίηση της χρήσης και της παραγωγής όλων των ουσιών. Το αστικό κράτος είναι το τελευταίο που δικαιούται να απαγορεύει και να επιτρέπει.

Σύγχρονα κέντρα απεξάρτησης με κρατικά κονδύλια, στελεχομένα από έμπειρο προσωπικό, ελεγχόμενα από δημόσιους φορείς.

Advertisements

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρχείο

Aπό εδώ μπαίνετε στο site της KOKKINHΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΑΘΗΝΑΣ

web counter

Blog Stats

  • 34,542
Αρέσει σε %d bloggers: