//
Ιστορία

Η κινέζικη επανάσταση και ο σταλινικός τυχοδιωκτισμός

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εργατική Εξουσία, Νο 33, Γενάρης 2000

Εισαγωγή

Αναμφισβήτητα η κινέζικη επανάσταση είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της παγκόσμιας ταξικής πάλης του αιώνα που φεύγει. Πριν 50 χρόνια, την 1η Οκτωβρίου 1949 το ΚΚΚ κατέλαβε την εξουσία ύστερα από μια εκρηκτική περίοδο που εγκαινιάστηκε με την επανάσταση του 1925-27. Η νίκη της κινέζικης επανάστασης και η κατάργηση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής στην μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα του κόσμου ήταν ένα ισχυρότατο σοκ για τον ιμπεριαλισμό και επιπλέον το έναυσμα μιας νέας επαναστατικής ανόδου σε ολόκληρη την ασιατική ήπειρο (Κορέα, Βιετνάμ κλπ.) Ταυτόχρονα όμως στάθηκε και η αφορμή για τη δημιουργία ενός ολόκληρου μύθου, ειδικά γύρω από το πρόσωπο του Μάο τόσο πριν όσο και μετά την επανάσταση. Ο πρώτος μύθος καλλιεργήθηκε γύρω από την περιβόητη «στρατηγική της περικύκλωσης των πόλεων». Ο δεύτερος γύρω από τον ίδιο το Μάο ο οποίος ήταν τάχα ο άνθρωπος που αρνήθηκε να υποταχτεί τόσο στον Στάλιν όσο και στις «αστικές παλινορθωτικές κλίκες του ΚΚΚ» στην περίοδο της «πολιτιστικής» επανάστασης το 1966.
Οι δύο αυτοί μύθοι δημιούργησαν ένα βουνό αυταπάτες σε εκατοντάδες χιλιάδες αγωνιστές ιδιαίτερα στις δεκαετίες του 60 και του ’70, ότι ο μαοϊσμός είναι η απάντηση στο γραφειοκρατικό εκφυλισμό της Σοβιετικής Ένωσης και το ρεφορμισμό των ΚΚ της δύσης. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που παίρνοντας της μετρητής της περίφημη «στρατηγική της περικύκλωσης» βγήκαν στα βουνά για να αποδεκατιστούν στην συνέχεια. Νόμιζαν ότι αυτό που έγινε στην Κίνα μπορεί να εξυψωθεί σε πρότυπο για την κατάληψη της εξουσίας. Ακόμα και σήμερα φτηνές απομιμήσεις του κινέζικου δρόμου όπως αυτή των Ζαπατίστας προκαλούν ρίγη συγκίνησης σε όσους έχουν πειστεί ότι η επανάσταση στη δύση δεν πρόκειται να γίνει ποτέ εξαιτίας τάχα ενός ανεκτού βιοτικού επιπέδου που έχει εξασφαλίσει η πλειοψηφία της κοινωνίας.
Μια από τις μαοϊκές «ανακαλύψεις» είναι ότι η επανάσταση θα γίνει πρώτα στην περιφέρεια και ύστερα στο κέντρο των μητροπόλεων. Πρόκειται για μια γενίκευση της στρατηγικής της περικύκλωσης των πόλεων. Για το μαοϊσμό λοιπόν η επανάσταση από ένα προϊόν της ταξικής πάλης μετατρέπεται σε μια γεωγραφική αντιπαράθεση.
Το μαοϊκό κίνημα πριν καλά καλάn προλάβει να ενηλικιωθεί μπήκε σε μια βαθιά κρίση, αποκαλύπτοντας ξαφνικά την ιδεολογική του φτώχεια. Ο φετιχισμός της περιφέρειας οδήγησε στη «θεωρία των 3 κόσμων». Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή ο πρώτος κόσμος είναι ο «σοσιαλιμπεριαλισμός» της ΕΣΣΔ και ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ. Ο δεύτερος η Ευρώπη, η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Αυστραλία και ο τρίτος είναι οι υπόλοιποι μαζί με την Κίνα. Ο κύριος εχθρός ωστόσο δεν ήταν ο πρώτος κόσμος αλλά η ΕΣΣΔ και κατά συνέπεια μια συμμαχία του τρίτου με τον δεύτερο κόσμο είναι θεμιτή. Στην Ελλάδα υπάρχει μια οργάνωση η ΟΑΚΚΕ που δέχεται την ορθότητα αυτής της θεωρίας βάσει της οποίας βγαίνουν και οι απίθανες πολιτικές της αναλύσεις.
Η θεωρία αυτή δημιουργήθηκε μόνο και μόνο για να δικαιολογήσει την προσέγγιση της Κίνας με τις ΗΠΑ που ξεκίνησε το 1972, τέσσερα χρόνια πριν από το θάνατο του «μεγάλου τιμονιέρη», γεγονός που ορισμένοι νεομαοϊκοί που δεν θέλουν να ξέρουν τίποτα για τη συγκεκριμένη εκτρωματική θεωρία, ξεχνάνε. Η ερμηνεία γύρω από αυτή έγινε η αιτία για να μετατραπεί ο μαοϊσμός σε κομμάτια, και τελικά είτε να απορροφηθεί από τη σοσιαλδημοκρατία, είτε να το γυρίσει στον εναλλακτισμό και την οικολογία, είτε στην καλύτερη περίπτωση στις «ασφαλείς» παρακαταθήκες του σταλινισμού.
Οι αυταπάτες που προκάλεσε η ορμή της κινέζικης -όπως άλλωστε κάθε- επανάστασης, δεν μπορούν να υποβαθμίσουν την αξία της στη διαμόρφωση του παγκόσμιου ταξικού συσχετισμού. Το γεγονός ότι στην Κίνα δεν έγινε μια επανάσταση τύπου «Οκτώβρη», στην ηγεσία της οποίας δεν ήταν ένα επαναστατικό κόμμα -σαν τους μπολσεβίκους- αλλά το γραφειοκρατικό ρεφορμιστικό ΚΚΚ, δημιούργησε ένα σωρό ερωτηματικά γύρω από τη φύση τόσο της μαοϊκής ηγεσίας, όσο και του κράτους. Πράγματι η Κίνα δεν ταίριαζε στα μέχρι τότε «πρότυπα» της σοσιαλιστικής επανάστασης. Αλλά με ποια «πρότυπα», και ποιες προϋποθέσεις δεν ταίριαζε; Μήπως μ’ αυτά που έβαζε η σχολή του σταλινισμού, της οποίας οπαδός ήταν ο Μάο, που όριζε την επερχόμενη κινέζικη επανάσταση ως αστικοδημοκρατική; Ή μήπως με τα πρότυπα του «ορθόδοξου» μαρξισμού του Κάουτσκυ που για να νομιμοποιηθεί μια επανάσταση θα πρέπει ο καπιταλισμός να έχει εξαντλήσει τα όριά του και επιπλέον να έχει αφήσει κληρονομιά στην επανάσταση ένα υψηλότατο επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων; Ή τέλος με τα πρότυπα ορισμένων -ευτυχώς λίγων- «τροτσκιστών» που αν η επανάσταση δεν είναι όπως αυτοί την έχουν σκεφτεί τότε καλύτερα να μην γινόταν. Πέρα όμως από την επιφάνεια και τις μυθοποιήσεις, αν μπει κανείς στον κόπο να χρησιμοποιήσει τα μαρξιστικά εργαλεία ανάλυσης θα διαπίστωνε ότι πράγματι ένα ρεφορμιστικό κόμμα αναγκάζεται να πάρει χωρίς να το επιδιώκει την εξουσία και να εγκαθιδρύσει όχι μια «νέα δημοκρατία» όπως φανταζόταν ο Μάο -δηλ. μια κυβέρνηση με την «προοδευτική αστική τάξη»-, αλλά ένα εργατικό κράτος, γραφειοκρατικοποιημένο και παραμορφωμένο από τη γέννησή του, αλλά ωστόσο ΕΡΓΑΤΙΚΟ.
Η κινέζικη επανάσταση από μια τυπική άποψη είναι η εξαίρεση στον Οκτωβριανό «κανόνα». Στην πραγματικότητα όμως είναι όπως και ο Οκτώβρης η επιβεβαίωση της «Διαρκούς επανάστασης» του Τρότσκυ, ο οποίος κάνοντας ένα άλμα πάνω από τα φορμαλιστικά σχήματα της σοσιαλδημοκρατίας του Κάουτσκυ ξεκαθάρισε ότι στις σύγχρονες συνθήκες μια αστική επανάσταση μπορεί να ολοκληρωθεί υπό την ηγεμονία της εργατικής τάξης σε σοσιαλιστική. Αυτό που διαφοροποιεί την Κίνα του 49 από τη Ρωσία του 17 είναι ότι στην ηγεσία της βρέθηκε ένα ρεφορμιστικό κόμμα, ενώ η εργατική τάξη ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να κάνει την εξής υπόθεση: ότι εφόσον οι ρεφορμιστές παίρνουν την εξουσία τότε ή δεν είναι ρεφορμιστές ή έχουν μεταμορφωθεί σε επαναστάτες και αφού δεν είναι η εργατική τάξη το κοινωνικό υποκείμενο τότε μήπως οι αγρότες ή άλλα στρώματα αναλαμβάνουν πλέον τα ιστορικά της καθήκοντα; Μια τέτοια υπόθεση απλώς μένει δέσμια μιας φορμαλιστικής σκέψης. Γιατί μόνο κατ’ εξαίρεση μια επανάσταση μπορεί να νικήσει χωρίς επαναστατική ηγεσία και χωρίς την εργατική τάξη σαν την πρωτοπόρα δύναμή της. Όπως κατ’ εξαίρεση μπορεί να πετύχει μια καισαρική τομή όχι σ’ ένα χειρουργείο, χωρίς τα κατάλληλα εργαλεία και από ένα γιατρό χωρίς την συγκεκριμένη ειδικότητα και που δεν πιστεύει καν σ’ αυτό που κάνει. Μήπως αν συμβεί κάτι τέτοιο τα χειρουργεία κ.ο.κ. πάνε περίπατο;
Κι όπως υπάρχουν ακόμα και σήμερα κάποιοι που θεωρούν την κινέζικη και τις φτωχές απομιμήσεις της σαν κάτι πιο σύγχρονο από τον Οκτώβρη. Είναι αυτοί που εντυπωσιάζονται περισσότερο από το Μάο, τον Άρη, και τον Μάρκος θεωρώντας τον Λένιν και τον Τρότσκυ άξιους μόνο για το μουσείο. Μάλιστα, υπάρχουν κάποιοι που εντυπωσιάζονται περισσότερο από την Γκιόνα, τον κίτρινο ποταμό και τις Τσιάπας από τη Μόσχα, το Βίτμποργκ της Πετρούπολης, και το Βερολίνο. Ο καθένας μπορεί να εμπνέεται από όπου θέλει. Άλλοι από τα σπαρμένα με καλαμπόκι χωράφια και άλλοι από τις προλεταριακές συνοικίες των καπιταλιστικών μητροπόλεων, άλλοι από τα βουνά του Καυκάσου και άλλοι από τα εργοστάσια της Πετρούπολης, άλλοι από τους Ζαπατίστας και άλλοι από τους Μπολσεβίκους και άλλοι να οραματίζονται την πατρίδα τους με μια «δημοκρατική αντιμονοπωλιακή κυβέρνηση εθνικής ενότητας» και άλλοι την παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση.
Όπως και να ‘χει η Κίνα είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο στην ιστορία των επαναστάσεων, και τα συμπεράσματα θα πρέπει να χαραχτούν βαθιά στις ιδεολογικές αποσκευές του επαναστατικού μαρξισμού σήμερα. Γι’ αυτό και δεν ξεχνάμε τίποτα και δεν χαρίζουμε σε κανέναν τους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς της κινέζικης επανάστασης. Γι’ αυτό ακόμα και τώρα στο έσχατο σημείο του γραφειοκρατικού εκφυλισμού του κινέζικου εργατικού κράτους, με μια ηγεσία που παραδίδει περιφέρειες ολόκληρες στην καπιταλιστική εκμετάλλευση, απειλώντας να καταστρέψει ότι έχει απομένει όρθιο, εμείς συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε τις κοινωνικές κατακτήσεις της κινέζικης επανάστασης όπως συνεχίζουμε να παλεύουμε για την πολιτική επανάσταση, για την εκπαραθύρωση της κινέζικης γραφειοκρατίας είτε αυτή κρύβεται πίσω από τα εικονίσματα του Μάο είτε μιλάει ανοικτά για την επιστροφή του καπιταλισμού.

Στις αρχές του αιώνα

Η Κίνα άνηκε στις χώρες που δεν έχουν λύσει τα αστικοδημοκρατικά τους προβλήματα, ούτε καν αυτό της εθνικής υπόστασης. Η Κινά ήταν το μήλο της έριδος για το βρετανικά, το γαλλικό, το γιαπωνέζικο, το ρώσικο και το γερμανικό ιμπεριαλισμό. Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα ήταν μοιρασμένη. Στα βόρεια οι Ρώσοι, στη μέση οι Άγγλοι και οι Γερμανοί και στα νότια οι Γάλλοι. Η «επανάσταση των Μπόξερ» ενάντια στους ξένους κατακτητές κατέληξε σε μια συντονισμένη επέμβαση του ιμπεριαλισμού και σε νέους όρους υποταγής. Τυπικά την εξουσία την είχε η δυναστεία των Μαντσού, η οποία και υπέγραφε τις συμφωνίες με τον ιμπεριαλισμό αφήνοντας την Κίνα έρμαιο της αποικιακής εκμετάλλευσης.
Η αστική επανάσταση του 1911 ήταν η πρώτη προσπάθεια αποτίναξης του αποικιακού ζυγού από την ανερχόμενη κινέζικη αστική τάξη. Αν και η αυτοκρατορία των Μαντσού καταρρέει η Κίνα αδυνατεί να ολοκληρωθεί σαν έθνος κράτος. Η πραγματική εξουσία δεν βρίσκεται στον πρόεδρο που αντικαθιστά τον αυτοκράτορα αλλά στους τοπικούς στρατοκράτες που εξέφραζαν τα συμφέροντα των φεουδαρχών της περιοχής ή ακόμα και κάποιου από τους ανταγωνιζόμενους ιμπεριαλισμούς που δρούσαν στην Κίνα. Αυτό οδηγούσε σε αναμετρήσεις που κάθε άλλο παρά ωφελούσε τη δημιουργία μιας ενιαίας εθνικής αγοράς σε ολόκληρη την επικράτεια της Κίνας.
Στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο η Ιαπωνία καταλαμβάνει της γερμανικές κτήσεις στην Κίνα, γεγονός που προκάλεσε λίγο αργότερα τη φοιτητική εξέγερση στις 4 Μαίου 1919 ενάντια στην απόφαση των Βερσαλλιών που επικύρωνε τις κτήσεις της Ιαπωνίας. Η δεκαετία αυτή όμως ήταν και μια περίοδος βιομηχανικής ανάπτυξης με αποτέλεσμα η εργατική τάξης από ανύπαρκτη που ήταν να φτάνει πλέον τα 3 εκατομμύρια.
Για την αστική τάξη παρουσιάζεται μια νέα ευκαιρία να συγκροτήσει ένα κυρίαρχο εθνικό κράτος. Ο ηγέτης στην υπόθεση αυτή είναι ο Σουν Γιάτ Σεν ο οποίος ήταν για το ΚΚΚ και για το Μάο φυσικά ένας …. «μεγάλος δημοκράτης επαναστάτης»!!!
Το ΚΚΚ ιδρύεται την 1 Ιουλίου 1921 σ’ ένα Συνέδριο στη Σαγκάη 12 αντιπροσώπων 57 μελών. Το 2ο Συνέδριο γίνεται 10 μήνες αργότερα το Μάη του ’22 με τον ίδιο αριθμό αντιπροσώπων εκπροσωπώντας αυτή τη φορά 123 μέλη. Την ίδια περίοδο ιδρύεται η νόμιμη Γενική Εργατική Συνομοσπονδία και με την καθοδήγηση του νεαρού ΚΚΚ απλώνεται ένα κύμα απεργιών. Κατά τη διάρκεια του ’22 πάνω από 300.000 εργάτες παίρνουν μέρος σε 100 και πλέον απεργίες στα βιομηχανικά κέντρα, οι περισσότερε νικηφόρες γεγονός που οδήγησε στο σχηματισμό νέων σωματείων αναβαθμίζοντας συνολικά το ειδικό βάρος της εργατικής τάξης στις πολιτικές εξελίξεις. Το κύμα αυτό σταματάει βίαια με την καταστολή της απεργίας των σιδηροδρομικών στις 7/2/23 όπου σφάχτηκαν 40 εργάτες και πολλές εκατοντάδες τραυματίστηκαν.

Η υποταγή του ΚΚ στον αστικό εθνικισμό

Την ίδια περίοδο ο Σουν Γιάτ Σεν προσπαθεί να αναδιοργανώσει το αστικό εθνικιστικό κόμμα το Κουομιντάνγκ (ΚΜΤ) το οποίο είναι διασπασμένο σε διάφορες κλίκες. Στην προσπάθειά του αυτή βρίσκει έναν αναπάντεχο σύμμαχο στην Κομμουνιστική Διεθνή (ΚΔ)που πλέον βρίσκεται στα χέρια των Ζηνόβιεφ, Στάλιν και Μπουχάριν. Ο Λένιν για λόγους υγείας είναι παροπλισμένος από τις νέες εξελίξεις ενώ ο Τρότσκυ βρίσκεται στην πρώτη φάση της απομόνωσής του. Οι σταλινική φράξια ερμηνεύοντας με το δικό της τρόπο τις αποφάσεις του 4ου Συνεδρίου της Κ.Δ. για την υποστήριξη που δίνουν οι κομμουνιστές στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα προτείνουν ή μάλλον επιβάλλουν στο ΚΚΚ που δεν είχε παρά λίγες εκατοντάδες μέλη εκείνη τη στιγμή να εισχωρήσει στο ΚΜΤ. Η άθλια αυτή γραμμή επικυρώνεται στο 3ο Συνέδριο του ΚΚΚ τον Ιούνιο του 1923, το οποίο βάζει σαν στόχο το «μετασχηματισμό του ΚΜΤ σε μια επαναστατική συμμαχία εργατών, αγροτών, μικροαστών και αστικής τάξης». Στο συνέδριο αυτό εμφανίστηκε μια αριστερή αντιπολίτευση που αρνήθηκε την είσοδο του ΚΚ στο ΚΜΤ θεωρώντας ότι η εργατική τάξη πρέπει να μπει επικεφαλής της δημοκρατικής επανάστασης.
Ο Μάο στην αντιπαράθεση αυτή, παρά τα όσα ακούγονται για την ανεξάρτητη «σκέψη» του ήταν με τη γραμμή του Στάλιν. Η αλλοπρόσαλλη αυτή στροφή είχε σαν ιδεολογικό υπόβαθρό την εκτίμηση ότι η επερχόμενη επανάσταση στην Κίνα θα είναι αστική και κατά συνέπεια το καθεστώς που θα προκύψει από αυτήν δεν θα είναι η δικτατορία του προλεταριάτου αλλά η εξουσία του «μπλοκ των τεσσάρων τάξεων». Την προοπτική αυτή την υποστήριξε μέχρι τέλους ο Μάο στη στρατηγική της «Νέας Δημοκρατίας» (1940) γεγονός που δείχνει ότι ποτέ δεν ήρθε σε μια ουσιαστική ρήξη με τους γραφειοκράτες της Μόσχας.

Τα μαθήματα του Οκτώβρη…

Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι αυτοί ή δεν είχαν καταλάβει τίποτα από το ξεδίπλωμα της ρώσικης επανάστασης ή απλώς χρησιμοποίησαν σαν άλλοθι την τακτική αυτή για να δικαιολογήσουν το γλίστρημά τους στον οπορτουνισμό και στην συνέχεια στο ρεφορμισμό. Ο Οκτώβρης δικαίωσε απόλυτε τη «διαρκή επανάσταση» του Τρότσκυ σε σχέση με τη φόρμουλα του Λένιν για την «δημοκρατική δικτατορία των εργατών και των αγροτών», σαν ένα ιδιαίτερο αναγκαίο στάδιο πριν από τη σοσιαλιστική επανάσταση. Τη φόρμουλα αυτή την είχε διατυπώσει ο Λένιν το 1905 στις «Δύο τακτικές της ρώσικης σοσιαλδημοκρατίας». Για τον Τρότσκυ τα άλυτα αστικοδημοκρατικά προβλήματα της Ρωσίας (ανατροπή του Τσαρισμού, μοίρασμα της γης, εθνικό ζήτημα κλπ.) θα μπορούσαν να λυθούν μόνο από τη δικτατορία του προλεταριάτου γιατί η αστική τάξη είναι ανίκανη να ολοκληρώσει τη δημοκρατική επανάσταση.
Ο Λένιν από τη μεριά του θεωρούσε ότι ναι μεν η εργατική τάξη θα είναι η πρωτοπόρα και αποφασιστική δύναμη της δημοκρατικής επανάστασης στη Ρωσία, αλλά μια τέτοια επανάσταση δεν μπορεί να οδηγήσει στο σοσιαλισμό παρά μόνο περνώντας από το στάδιο της «δημοκρατικής δικτατορίας». Ο ίδιος ο Λένιν αναθεώρησε την άποψή του στις «Θέσεις του Απρίλη» το 1917 καταλαβαίνοντας ότι μόνο μια κυβέρνηση των Σοβιέτ με την καθοδήγηση των μπολσεβίκων μπορεί να δώσει λύση στα άλυτα αστικοδημοκρατικά προβλήματα, ενσωματώνοντας έτσι τη δημοκρατική σε μια ενιαία διαδικασία με τη σοσιαλιστική επανάσταση. Άλλωστε για τον Λένιν μια αναθεώρηση της τακτικής του δεν ήταν μια στροφή 180 μοιρών δεδομένου ότι ποτέ δεν πρότεινε στο Μπολσεβίκικο κόμμα να υποταχτεί και να ενσωματωθεί στους Καντέ (αστικό κόμμα της Ρωσίας) όπως στο όνομα του έκανα λίγο αργότερα οι επίγονοί του στην Κίνα. Ο Λένιν όχι μόνο δεν θα υποστήριζε την είσοδο των κομμουνιστών σε μια αστική συμμαχία αλλά ήταν αυτός που με τον πιο καθαρό τρόπο είχε δείξει ότι η επαναστατική πρωτοπορία όχι μόνο οργανώνεται ξεχωριστά από το αστικό κόμμα αλλά και από την ίδια την εργατική τάξη.
Κι όμως ο Στάλιν επιβάλλει στο ΚΚΚ μια μόνιμη συμμαχία με το ΚΜΤ στην Κίνα. Μάλιστα λίγο αργότερα έβλεπε το ΚΜΤ σαν τη δύναμη που θα «πραγματοποιήσει στην Κίνα αυτό που οι μπολσεβίκοι πραγματοποίησαν στην ΕΣΣΔ». (Η Κινέζικη επανάσταση και τα καθήκοντα της ΚΔ (30/6/1925)

…που ξέχασε η Κ.Δ.

Η Κίνα την περίοδο αυτή εξακολουθεί να είναι ξέφραγο αμπέλι, κατακερματισμένη χωρίς κεντρική εξουσία. Οι ξένες δυνάμεις ελέγχουν τα μεγαλύτερα λιμάνια και πόλεις. Στην κατάσταση αυτή πραγματοποιείται το 1ο Συνέδριο του Κουομιντάνγκ (ΚΜΤ) στην Καντόνα τον Ιανουάριο του 1924. Ο Στάλιν αφού έχει βαπτίσει την κινέζικη μπουρζουαζία «επαναστατική» στέλνει τον Μποροντίν σαν αντιπρόσωπο της ΚΔ στο Συνέδριο του ΚΜΤ. Ο Μποροντίν εκτός από την ανοησία του μεταφέρει στους κινέζους εθνικιστές τη διάθεση της ΕΣΣΔ να βοηθήσει στρατιωτικά το ΚΜΤ στην προσπάθειά του να ενώσει την Κίνα σε εθνικό αστικό κράτος και στον αγώνα του ΚΜΤ να υποτάξει σ’ αυτό τις αντιμαχόμενες φατρίες. Με πρόταση του ΚΚΚ στο Συνέδριο σχηματίστηκε μια «επαναστατική» κυβέρνηση στη νότια επαρχία Κουάνγκτουνγκ και μια στρατιωτική ακαδημία οποία θα γινόταν η βάση του εθνικού στρατού. Διοικητής της ακαδημίας αυτής ορίστηκε ο … Τσαγκ Κάι Σεκ!!! Κάπως έτσι πίστευε η ΚΔ ότι θα βρεθεί το ΚΚΚ στην εξουσία εκπροσωπώντας και μια από τις τέσσερις τάξεις του μπλοκ.
Το μόνο βεβαίως που κατάφερε το ΚΚΚ υπό την καθοδήγηση των Στάλιν, Μπουχάριν και Μποροντίν ήταν να γλιστρήσει στις θέσεις του μενσεβικισμού, όταν παρέδιδε στον καιρό του την ηγεσία της δημοκρατικής επανάστασης στην αστική τάξη. Η γραφειοκρατική κλίκα της Μόσχας δεν χρειαζόταν καν να φανταστεί ένα τρόπο για να χαντακώσει την εργατική τάξη και το νεαρό ΚΚ της Κίνας. Τον βρήκε έτοιμα στις παραδόσεις του ρώσικου ρεφορμισμού.
Το ερώτημα όμως είναι γιατί να υιοθετήσει αυτή τη γραμμή. Τι συμφέρον θα είχε από αυτό; Η απάντηση δεν βρίσκεται κάποια ιδιαίτερη ανάλυση για την Κίνα, αλλά στην υποχώρηση της επανάστασης στην Ευρώπη, την απομόνωση της ΕΣΣΔ και την απειλή που διαφαινόταν για την ύπαρξή της. Η υποχώρηση έφερε μια μεταστροφή της συνείδησης σ’ ολόκληρη τη Ρωσία. Η παλιά επαναστατική γενιά είχε χαθεί στον εμφύλιο και το λιμό. Εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες από την επαρχία έχουν έρθει πλέον στις πόλεις για να καλύψουν τα κενά. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είχαν σχεδόν καμία σχέση με τα επαναστατικά γεγονότα του 1917. Το ίδιο το μπολσεβίκικο κόμμα γέμιζε με καριερίστες από τους μενσεβίκους και τους Εσέρους, αφού πρώτα τους άνοιξε την πόρτα φράξια του Στάλιν. Γενικά επικρατούσε η απαισιοδοξία και μια διάθεση για ηρεμία και ασφάλεια. Ο Στάλιν και ο Μπουχάριν χωρίς και οι ίδιοι να το αντιλαμβάνονται γίνονται οι εκφραστές αυτής της υποχώρησης, και πάνω σ’ αυτήν ανακαλύπτεται μια νέα θεωρία: «ο σοσιαλισμός σε μια και μόνο χώρα». Ενώ οι μπολσεβίκοι ήξεραν ότι η οικοδόμηση του σοσιαλισμού μπορεί να γίνει μόνο σε μια παγκόσμια κλίμακα, ο Στάλιν υπόσχεται ότι θα τον χτίσει εδώ και τώρα, ξεχνώντας ότι προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι η νίκη της παγκόσμιας σοσιαλιστικής επανάστασης. Είναι φανερό ότι η σταλινική φράξια έχει χάσει πλέον την πίστη της στη παγκόσμια επανάσταση πράγμα που την οδηγεί σε μια εξωτερική πολιτική χωρίς αρχές. Στην Κίνα το ΚΜΤ μοιάζει με μια σανίδα σωτηρίας. Το ΚΚΚ είναι ακόμα μικρό, ενώ το ΚΜΤ μπορεί να γίνει ένας καλός σύμμαχος για την εξωτερική πολιτική της ΕΣΣΔ. Κάπως έτσι αντικαταστάθηκε η επαναστατική λενινιστική τακτική με κάποιο είδος «επαναστατικής» διπλωματίας. Το ΚΜΤ από τη μεριά του κάθε άλλο παρά αντιμετώπισε το ΚΚΚ σαν ένα ισότιμο σύμμαχο. Ακόμα και αυτή η είσοδος του ΚΚΚ στο ΚΜΤ έγινε με τους πλέον εξευτελιστικούς όρους, όχι σαν σύνολο αλλά ένας-ένας ατομικά.

Η επανάσταση αρχίζει

Ο Σουν Γιάτ Σεν ο αστός ηγέτης που το ΚΚΚ είχε εναποθέσει όλες του τις ελπίδες πεθαίνει το Μάρτιο του 1925. Το Μάη ξεσπούν απεργίες στη Σαγκάη οι οποίες έχουν ένα έντονο αντιιμπεριαλιστικό περιεχόμενο δεδομένου ότι η πόλη ήταν υπό τον έλεγχο των βρετανών και των ιαπώνων. Στις 15/5 δολοφονείται ένας απεργός και στις 30 σε μια γενική απεργία εργατών και φοιτητών η βρετανική αστυνομία αφήνει στον τόπο δεκάδες νεκρούς. Οι κινητοποιήσεις και οι συγκρούσεις κλιμακώνονται με γενική πανεργατική απεργία η οποία επεκτείνεται σε όλη τη νότια Κίνα, στο Χονγκ Κόνγκ και στην Καντόνα, όπου εργάτες, φοιτητές και στρατιώτες δέχονται τα πυρά του βρετανικού ναυτικού στις 23 Ιουνίου. Η κυβέρνηση του Πεκίνου πήρε ανοιχτά το μέρος του ιμπεριαλισμού ενώ ένα πλατύ κύμα δυσαρέσκειας και κινητοποιήσεων απλώθηκε σ’ όλη την Κίνα. Η τεράστια αυτή άνοδος κράτησε μέχρι το τέλος του 1925 και σηματοδοτεί την έναρξη της δεύτερης κινέζικης επανάστασης. Ήδη με το πρώτο κύμα σχεδόν 3 εκατομμύρια εργάτες οργανώνονται σε συνδικάτα και 10 εκατομμύρια χωρικοί σε συνεταιρισμούς, ενώ τέλος τα μέλη του ΚΚΚ από 900 φτάνουν τις 58000. Ήταν σαφές ότι εκείνη τη στιγμή η νότια Κίνα ζούσε στο ρυθμό της εργατικής επανάστασης. Στις συνθήκες αυτές ήταν θέμα με μια αποφασισμένη επαναστατική ηγεσία να κατακτηθεί η εξουσία στις περιοχές της κεντρικής και νότιας Κίνας, από τη Σαγκάη μέχρι την Καντόνα.
Όμως εγκλωβισμένη στην τακτική του διαρκούς μετώπου με το ΚΜΤ η ΚΔ όχι μόνο δεν καλεί το ΚΚΚ να μπει επικεφαλής της επανάστασης για την κατάληψη της εξουσίας… αλλά με απόφαση του Π.Γ. του ΚΚΣΕ δέχεται το ΚΜΤ στις γραμμές της σαν συμπαθών τμήμα στις αρχές του 1926. Ο μόνος που ψήφισε κατά αυτής της αθλιότητας ήταν ο Τρότσκυ. Μάλιστα στην 6η Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΔ, το Φλεβάρη του 1926, παραβρέθηκε ο Χου Χουν Μίν ένας από τους δεξιούς ηγέτες του ΚΜΤ.

Το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι Σεκ

Λίγες μόνο βδομάδες από την είσοδο του ΚΜΤ στην 3η Διεθνή, η δεξιά του πτέρυγα αποφάσιζε ότι πρέπει να βάλει ένα οριστικό τέλος στην επαπειλούμενη σοσιαλιστική επανάσταση, συντρίβοντας τους εξεγερμένους εργάτες. Την πρωτοβουλία για αυτό παίρνει ο αρχηγός του «Εθνικού Επαναστατικού Στρατού» ο Τσιαγκ Κάι Σεκ. Στο βαθμό που το ΚΚΚ δεν του έδινε την αφορμή, σκηνοθέτησε ο ίδιος μια προβοκάτσια για να δικαιολογήσει το πραξικόπημα που ετοίμαζε. Έτσι στις 20 Μάρτη προχωράει σε μαζικές συλλήψεις κομμουνιστών που δούλευαν στο στρατό ενώ ταυτόχρονα με μια στρατιωτική επιδρομή αφοπλίζει τις απεργιακές επιτροπές της Καντόνας και του Χονγκ Κόνγκ. Το Μάη σε συνεδρίασης της ηγεσίας του ΚΜΤ απαγορεύεται στο ΚΚΚ να ασκεί κριτική στις ιδέες του Σουν Γιάτ Σεν και επιπλέον υποχρεώνεται να παραδώσει έναν πλήρη κατάλογο των μελών του μέσα στο ΚΜΤ. Το ΚΚΚ όχι μόνο αποδέχτηκε τους νέους εξευτελιστικούς όρους αλλά σαν να μην έφτανε αυτό η είδηση του πραξικοπήματος αποκρύφτηκε απ’ όλα τα τμήματα της ΚΔ και φυσικά από την Αριστερή αντιπολίτευση του Τρότσκυ για ευνόητους λόγους. ¨οποιο0ς τολμούσε να ρωτήσει για τα συμβαίνοντα στην Κίνα έπαιρνε την απάντηση ότι τα περί πραξικοπήματος στην Καντόνα «είναι εφεύρεση των ιμπεριαλιστών». (Ανταπόκριση Διεθνούς Τύπου, όργανο της ΚΔ, 6-6-26, σελ. 600) Επί ένα χρόνο η κλίκα του Στάλιν έκανε κυριολεκτικά την πάπια καλύπτοντας έτσι το αντεπαναστατικό πραξικόπημα.

Η εκστρατεία του Βορρά

Ύστερα από όλα αυτά ο Τσιαγκ γίνεται ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του ΚΜΤ και τον Ιούλιο ξεκινάει την εκστρατεία στο Βορρά για την κατάκτηση της Βόρειας Κίνας η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο στρατιωτικών φιλοϊμπεριαλιστικών κλίκων.
Η ΕΣΣΔ έθεσε στο πλευρό του Τσιαγκ ένα επιτελείο στρατιωτικών συμβούλων, άφθονο στρατιωτικό υλικό και πάνω απ’ όλα ένα ΚΚ που είχε πετσοκόψει το πρόγραμμά του έτσι που να μην διαφοροποιείται σε τίποτα από το ΚΜΤ.
Ωστόσο οι εργάτες και οι αγρότες δεν καταλάβαιναν και πολλά από τις συμφωνίες του απεσταλμένου της ΚΔ Μποροντίν με το ΚΜΤ. Όπου πλησίαζε η Βόρεια Εκστρατευτική Στρατιά έβρισκε ξεσηκωμένους εκατομμύρια εργάτες και αγρότες των επαρχιών Κιανγκσί, Χουνάν και Χοπέχ. Το Σεπτέμβρη έχει καταληφθεί η πεδιάδα που διασχίζεται από τον ποταμό ΓιάνγκΤσε και δημιουργείται μια νέα πόλη το Βουχάν, όπου μεταφέρεται η εθνικιστική κυβέρνηση. Αυτά συμβαίνουν σε μια μικρή απόσταση νοτιοδυτικά της Σαγκάης. Ο Τσιαγκ Κάι Σεκ βλέποντας το αυξανόμενο κύμα εξεγέρσεων νιώθει την απειλή και αποφασίζει να το καταστείλει. Από τις αρχές του 1927 απαγορεύει τις απεργίες στην Καντόνα ενώ το Φλεβάρη προσπαθεί να διαλύσει τις αγροτικές ενώσεις στο Κιανγκσί και τα εργατικά συνδικάτων των πόλεων.

Η εξέγερση της Σαγκάης

Στις 18 Φλεβάρη οι εργάτες της Σαγκάης και ενώ ο στρατός του Τσιάγκ βρίσκεται έξω απ’ αυτήν, κηρύσσουν γενική απεργία για να επιταχύνουν την είσοδό του. Όμως ο Τσιαγκ καθυστερεί προκείμενου ο στρατιωτικός διοικητής Λι Πάο Τσάγκ να καταστείλει την εξέγερση, όπως και γίνεται. Μάλιστα την ίδια στιγμή ο Τσιάγκ εξαπολύει ένα πογκρόμ καταστολής των αγροτικών και εργατικών κινητοποιήσεων, στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τη Σαγκάη. Ωστόσο στις 21 Μάρτη 500 χιλιάδες εργάτες της Σαγκάης οργανώνουν εκ νέου γενική απεργία, καταλαμβάνουν και λεηλατούν τα αστυνομικά τμήματα και τέλος εκδιώκουν τον στρατιωτικό διοικητή και τους πραιτοριανούς του από την πόλη. Η Σαγκάη βρίσκεται πλέον στα χέρια των εργατών. Το ΚΚΚ όμως αντί να οργανώσει Σοβιέτ εργατών, αγροτών και στρατιωτών κάνοντας ένα αποφασιστικό βήμα για την κατάληψη της εξουσία, οργανώνει μια πανηγυρική υποδοχή του Τσιάγκ Και Σεκ στην πόλη.
Χωρίς να χάσει καθόλου καιρό ο Τσιάγκ αρχίζει την προετοιμασία ενός νέου πραξικοπήματος σε συνεργασία με ντόπιους και ξένους επιχειρηματίες και τραπεζίτες οι οποίοι του προσφέρουν κάθε υλική υποστήριξη προκειμένου να τσακίσει τους εργάτες. Η ηγεσία όμως της ΚΔ και του ΚΚΚ όχι μόνο δεν οργανώνουν την παραμικρή αντίσταση ενάντια στο επικείμενο πραξικόπημα αλλά τουναντίον διέδιδαν ότι δεν συμβαίνει κάτι το ανησυχητικό: «Ένα σχίσμα στο ΚΜΤ και εχθρότητες ανάμεσα στο προλεταριάτο της Σαγκάης και τους επαναστάτες στρατιώτες αποκλείονται εντελώς για την ώρα… Ένας επαναστάτης σαν τον Τσάγκ Κάι Σεκ δεν θα περάσει, όπως θέλουν να πιστεύουν οι ιμπεριαλιστές, με το μέρος των αντιδραστικών για να πολεμήσει ενάντια στο απελευθερωτικό κίνημα… Ο μόνος κίνδυνος για το προλεταριάτο της Σαγκάης βρίσκεται σε μια προβοκάτσια των ιμπεριαλιστών» (Ανταπόκριση Διεθνούς Τύπου, γαλλική έκδοση, 30/3/27, σελ. 459) Μάλιστα αυτή είναι γραμμή!!! Ο «επαναστάτης» Τσιάγκ θα πεθάνει στην αγκαλιά του ΚΚΚ. Και σαν να μην έφταναν οι ηλίθιες αυτές εκτιμήσεις, το ΚΚΚ διατάχτηκε από την ΚΔ «να μην προκαλεί» και «σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να κρύψουν τα όπλα τους (ο.ο.π. 23/7/27, σελ. 1028)
Ο Τσιάγκ διαπιστώνοντας ότι το ΚΚΚ θέλει να αυτοκτονήσει αποφασίζει στις 12 Απρίλη να συντρίψει την επανάσταση, σφάζοντας χιλιάδες κομμουνιστές και εξεγερμένους εργάτες. Χωρίς ίχνος ντροπής ο Στάλιν και η κλίκα του δεν παραδέχονται ότι με την πολιτική τους έναντι του ΚΜΤ έστειλε στον τάφο χιλιάδες επαναστάτες. Μάλιστα σε απόφαση της 8ης Ολομέλειας της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΔ το Μάη θεώρησαν ότι κάθε σχέδιο αντίστασης «ήταν παράλογο» και ότι «το πραξικόπημα του Τσιάγκ… δεν μπορούσε να ανατραπεί» (ο.ο.π. 25-6-27, σελ. 932). Τέτοιες αποφάσεις ύστερα από τόσο αίμα μόνο κοινοί προδότες μπορούν αν εκδίδουν για να δικαιολογήσουν τα εγκλήματά τους. Αν επρόκειτο για κάποια λάθη όπως θα σπεύσουν να ισχυριστούν και σήμερα οι κάθε λογής σταλινομαοϊκοί τότε θα ακολουθούσε μια ειλικρινείς αυτοκριτική και όχι αυτός ο εμετικός κυνισμός των ανακοινώσεων της ΚΔ. Τα γεγονότα αυτά αποτελούν ένα σταθμό για τη διαμόρφωση της σταλινικής μεθοδολογίας που άξιο τέκνο της είναι ο μαοϊσμός.

Τα τυχοδιωκτικά ζιγκ ζακ του οπορτουνισμού

Το ΚΚΚ όταν πλέον το ΚΜΤ άρχισε τις σφαγές εναπόθεσε τις ελπίδες του όχι στους εργάτες αλλά στο… «αριστερό» αυτή τη φορά ΚΜΤ. Το «αριστερό» ΚΜΤ ήταν η κυβέρνηση στην επαρχία Ηankow. O Στάλιν πίστευε ότι «το επαναστατικό ΚΜΤ στο Βουχάν θα μετασχηματιστεί σ’ ένα όργανο της επαναστατικής δημοκρατικής δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς» (28-4-27) Όταν ο Τρότσκυ προειδοποιούσε τους αγρότες και τους εργάτες ότι «οι ηγέτες του αριστερού ΚΜΤ θα σας προδώσουν αναπόφευκτα, αν ακολουθήσετε τους ηγέτες τύπου Βαν Τσιν Βέι κάτω από δύσκολες συνθήκες θα προτιμήσουν δέκα φορές καλύτερα να ενωθούν με τον Τσιάγκ Κάι Σεκ ενάντια στους εργάτες και τους αγρότες» (Λόγος του Τρότσκυ στην 8η Ολομέλεια της Ε.Ε. της ΚΔ. Μάιος ’27). Το ΚΚΚ προτίμησε να πάρει δύο υπουργεία στην κυβέρνηση του Βουχάν, όσο για τις συμβουλές του Τρότσκυ αυτές ούτε που τις γνώριζε. Στις 22 Ιούνη ένας από τους υποστηριχτές του Βουχάν ο στρατηγός Φεγκ Γιου Χσιάγκ ήρθε σε συμφωνία με τον Τσιάγκ Κάι Σεκ και στις 15 Ιούλη το Βουχάν υποτάσσεται στον Τσιάγκ, δίνοντας το έναυσμα για ένα νέο αιματηρό γύρο κατά των κομμουνιστών στο Ηankow.
Μόνο ένας Στάλιν θα μπορούσε να στείλει σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα τόσους χιλιάδες κομμουνιστές στη σφαγή. Μετά μάλιστα απ’ όλα αυτά το συμπέρασμα ήταν ότι «το ΚΜΤ πρόδωσε την επανάσταση» αντί για το αυτονόητο ότι έτσι κι αλλιώς το ΚΜΤ δεν θα έμπαινε επικεφαλής καμιάς επανάστασης και ότι ήταν εντελώς λάθος η εμπιστοσύνη που έδειξε το ΚΚΚ και η ΚΔ σ’ αυτό.
Όπως και να ‘χει όμως το κύρος της σταλινικής κλίκας είχε χτυπηθεί ανεπανόρθωτα. Μια γενναία αυτοκριτική θα δικαίωνε αμέσως τον Τρότσκυ και την αντιπολίτευση. Αυτό έπρεπε να το αποφύγει πάση θυσία η ηγετική κλίκα της Μόσχας. Σε μια προσπάθεια να αποφύγει το ρεζιλίκι κάνει μια απότομη στροφή στον τυχοδιωκτισμό. Την 1η Αυγούστου οργανώνει μαζί με ορισμένους διαφωνούντες με το ΚΜΤ μια ένοπλη εξέγερση στο Ναντσαγκ της επαρχίας Κιάνγκσί. Αν πρακτικά ήταν ένας αριστερίστικος τυχοδιωκτισμός πολιτικά ήταν ακόμα μια οπορτουνιστική κομπίνα η οποία περιοριζόταν σε ένα μίνιμουμ πρόγραμμα μεταρυθμίσεων και γινόταν κάτω από τη σημαία του… ΚΜΤ!!! Την ίδια εποχή το ΚΚ οργάνωσε τις αγροτικές «εξεγέρσεις της φθινοπωρινής σοδειάς». Οι εξεγέρσεις αυτές δεν είχαν καμία ελπίδα να νικήσουν ύστερα από τη συντριβή της Σαγκάης και σε μια στιγμή άτακτης υποχώρησης του κινήματος και όπως ήταν επόμενο κατέληξαν σε ήττα μέσα στο Σεπτέμβρη του 1927.

Η σφαγή της Καντόνας

Για τη Μόσχα όμως ούτε αυτό είναι αρκετό. Χρειάζεται κάτι ακόμα πιο «επαναστατικό» για να αποφύγει τα βέλη της Αντιπολίτευσης και μάλιστα ενόψει του 15ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ το Δεκέμβρη. Ενώ λοιπόν η επανάσταση έχει βαλτώσει για την ΚΔ και το ΚΚΚ «η κατάσταση συνεχίζει να είναι επαναστατική». Έτσι στις 11 Δεκέμβρη 1927. Στο άνοιγμα του 15ου Συνεδρίου σκηνοθετήθηκε η εξέγερση της Καντόνας στην οποία συμμετείχαν 3000 εργάτες και 1200 σπουδαστές στρατιωτικών σχολών. Η εξέγερση αυτή δεν είχε
προετοιμαστεί πουθενά και σε κανένα επίπεδο. Στην Καντόνα βρίσκονταν οι τελευταίες οργανωμένες δυνάμεις του ΚΚ. Οι δυνάμεις αυτές ανακηρύσσονται χωρίς να το ξέρει κανείς σε «Σοβιέτ» και καταλαμβάνουν την εξουσία για 50 ώρες. Το πρωί της 13ης Δεκέμβρη 50000 ένοπλοι του ΚΜΤ ανακατέλαβαν την πόλη εκτελώντας 5700 εξεγερμένους κλείνοντας έτσι τον αιματηρό απολογισμό της δεύτερης κινέζικης επανάστασης του 1925-27. Το ΚΚΚ είχε μέσα στο 1927 τουλάχιστον 25000 νεκρούς με αποτέλεσμα το κόμμα να έχει σχεδόν διαλυθεί. Η ΚΔ απλώς φόρτωσε όλες τις ευθύνες στην ηγεσία του ΚΚΚ τόσο για οπορτουνιστικής τακτικής υποταγής στο ΚΜΤ όσο και για τους τυχοδιωκτισμούς των τελευταίων μηνών του 27. Είναι εντελώς εξωφρενικό, οι εμπνευστές της πολιτικής αυτής να ρίχνουν τις ευθύνες στους εκτελεστές της. Μόνο ξεφτιλισμένοι κλικαδόροι γραφειοκράτες θα μπορούσαν να το κάνουν. Και τέτοιοι ήταν πλέον οι ηγέτες της ΚΔ.

Η αρχή του αντάρτικου

Την περίοδο της άγριας αντικομμουνιστικής τρομοκρατίας κάνει αισθητή την παρουσία του ο Μάο. Όχι φυσικά σαν τον ηγέτη που οργανώνει μια συντεταγμένη υποχώρηση και αναδιοργάνωση του ΚΚΚ αλλά εντελώς τυχαία. Ο Μάο βρέθηκε επικεφαλής μιας μονάδας που είχε την εντολή από την Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΚ τον Αύγουστο 1927 να καταλάβει την πρωτεύουσα του Χουνάν. Αργότερα οι αξιολύπητοι θαυμαστές του διέκριναν στις κινήσεις του Μάο μια ιδιοφυία, έναν καινοτόμο της τακτικής. Παραμύθια. Ο Μάο ήταν ιδεολογικά μια μετριότητα. Αυτό που είχε υπερανεπτυγμένο ήταν το ένστικτό της αυτοσυντήρησης. Ο Μάο ήταν πραγματιστής.
Βλέποντας ότι οι τυχοδιωκτισμοί του ΚΚΚ για καταλήψεις των πόλεων με ένοπλες επιθέσεις είναι καθαρή αυτοκτονία ο Μάο καταφεύγει μαζί με 1000 περίπου συντρόφους του στα βουνά ΤσίνγκΚάνγκ όπου και ενώνεται με τις ανάλογες δυνάμεις ενός άλλου οπλαρχηγού του Τσου Τεχ. Αυτό ήταν ότι είχε απομείνει από το ΚΚΚ. Πουθενά αλλού δεν δίνονται νούμερα για τη δύναμη του ΚΚΚ πράγμα που σημαίνει ότι στην υπόλοιπη Κίνα είχαν μείνει απειροελάχιστες δυνάμεις. Τον Ιανουάριο του 28 οι αντάρτες του Μάο και του Τσου οχυρώθηκαν σε μια βάση στα βορειοανατολικά της επαρχίας ΚιανγκΣί, οργανώνοντας ένα «Σοβιέτ» που φυσικά δεν είχε καμία σχέση με τα γνωστά σοβιέτ της ρώσικης επανάστασης. Εκεί ο Μάο επεξεργάζεται τις θεωρίες του για την αγροτική επανάσταση, θεωρίες που απλώς αποτύπωναν τις αναγκαίες κινήσεις που ήταν υποχρεωμένο να κάνει το αντάρτικο για να επιβιώσει στις περιοχές που είχε στρατοπεδεύσει. Το ΚΚΚ από εκείνη στιγμή μεταλλάσσεται σε αγροτικό κόμμα και κάτω από την πίεση της νέας σύνθεσής του αναπροσαρμόζει το ήδη αδύναμο από την οπορτουνιστική διάβρωση, πρόγραμμά του. Αυτό άλλωστε είναι και το υπόβαθρο της «σκέψης» του Μάο.
Με κίνητρο την επιβίωση ο στρατός του Μάο επιδιώκει να απλώσει την επιρροή του στους αγρότες και στη βάση αυτή παίρνει μέτρα περιορισμού των προνομίων των γαιοκτημόνων, χωρίς όμως να έρχεται και σε μια αποφασιστική σύγκρουση μαζί τους. Καταφέρνει έτι μέσα στο 1929-30 να δημιουργήσει νέες «σοβιετικές βάσεις». Η κατάσταση χάους που επικρατούσε στην Κίνα και η έλλειψη ενδιαφέροντος για τις άγονες περιοχές που εκινήτο το αντάρτικο ήταν η βασική αιτία που ο Μάο άπλωνε την επιρροή του.
Στα τέλη όμως του 30 το αντάρτικο είχε φτάσει τουλάχιστον τις 30000 γεγονός που θορύβησε τον Τσιάγκ Κάι Σεκ ο οποίος αποφασίζει να το συντρίψει. Από τις αρχές του 1931 οργανώνει τρεις απανωτές επιθέσεις μέχρι τον Ιούλιο χωρίς επιτυχία.

Η «Μεγάλη Πορεία»

Στις 18 Σεπτεμβρίου του 1931 η Ιαπωνία εισβάλει στη βορειοανατολική Κίνα (Μαντζουρία). Τον Ιανουάριο του 32 καταλαμβάνουν τη Σαγκάη, το 33την επαρχία Σεχόι και το 35 το ανατολικό μέρος της επαρχίας Χοπέι.
Τα γεγονότα αυτά καθυστέρησαν την γενική επίθεση που ετοίμαζε ο Τσιάγκ Κάι Σεκ κατά του αντάρτικου και των «σοβιετικών περιοχών». Μια τέταρτη επίθεση από τον Ιούνιο του 1932 μέχρι το Φεβρουάριο του 33 καταλήγει ξανά σε αποτυχία. Όμως τον Οκτώβρη του 33 ο Τσιάγκ συγκεντρώνοντας μια τεράστια δύναμη εκατοντάδων χιλιάδων καταλαμβάνει τις περιοχές του αντάρτικου και στο σημείο αυτό ξεκινάει η καταδίωξή του, που πήρε την ονομασία «Μεγάλη Πορεία». Γύρω από αυτή την πορεία στήθηκε ο μεγαλύτερος μύθος για την μαοϊκή στρατηγική του αντάρτικου. Όπως και στις θεωρίες του ο Μάο προσπαθεί να θεωρητικοποιήσει και να εξυψώσει σε στρατηγική, κάτι που αναγκάστηκε να κάνει για να γλιτώσει το στρατό του από μια φυσική εξόντωση. Τρεις μήνες μετά το ξεκίνημα της πορεία ο Μάο γίνεται ο ηγέτης του ΚΚΚ (Γενάρης 35).
Όμως η πορεία προς το Βορρά ενώ ξεκίνησε με πάνω από 100.000 κατέληξε ύστερα από 12 χιλιάδες χιλιόμετρα στο βόρειο Σενσί με λιγότερους από 10000, ένα χρόνο αργότερα (Νοέμβρης 35).
Παρόλα αυτά, στην ιστορία έχει μείνει σαν τη «νικηφόρα Μεγάλη πορεία» του κόκκινου στρατού. Πως είναι δυνατόν να χάνει κανείς τυο 90% των δυνάμεών του και αυτό να χαρακτηρίζεται ως «νίκη» αυτό μόνο η «καινοτόμα σκέψη» του Μάο Τσε Τουνγκ θα μπορούσε να το εξηγήσει.

Ξανά στην αγκαλιά του ΚΜΤ…

Είναι γεγονός ότι για να νικήσει το α-ντάρτικο ο Τσιάγκ Κάι Σεκ είχε κάνει σχε δόν ανακωχή με τους ιάπωνες εισβολείς. Αυτό δημιούργησε ένα κύμα δυσαρέσκειας στα κατώτερα στελέχη του ΚΜΤ.
Το ΚΚΚ ένα μήνα μετά το τέλος της πορείας καλεί το ΚΜΤ σε ένα «ενιαίο εθνικό μέτωπο» κατά του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού, εφαρμόζοντας την νέα γραμμή της ΚΔ η οποία είχε ριχτεί από τα μέσα του 1935 και καλούσε για το ενιαίο αντιφασιστικό μέτωπο και έδινε υποστήριξη στις κυβερνήσεις «λαϊκού μετώπου». Ο Μάο και σ’ αυτή την περίπτωση επιβεβαιώνει ότι είναι ο νέος υποτακτικός της Μόσχας και ότι δεν έχει την παραμικρή φαντασία για να σχεδιάσει κάτι από μόνος του. Μάλιστα ο Μάο αντικατάστησε το μέχρι τότε σύνθημα της δημοκρατίας των εργατών και των αγροτών με αυτό της «λαϊκής δημοκρατίας» η οποία και θα «προστάτευε την αστική τάξη αρκεί η τελευταία να μην παρείχε καμία υποστήριξη στον ιμπεριαλισμό» (Ιστορία της κινέζικης επανάστασης, Ηu Chiaο Μu, σελ 49) Το ΚΚΚ εξασφάλισε μια συμφωνία με στε-λέχη του ΚΜΤ στην επαρχία Σενσί το Μάιο του 36 για ανακωχή προκειμένου να α-ντιμετωπιστεί ο ιαπωνικός ιμπεριαλισμός. Τον Δεκέμβρη του ίδιου χρόνου ο Τσιάνγκ Κάι Σεκ σε μια στάση μέσα από το ΚΜΤ συνελήφθηκε και μόνο ύστερα απο αίτηση του ίδιου του ΚΚΚ αφέθηκε ελεύθερος και τελικά αποδέχτηκε τη συμμαχία μεταξύ ΚΚ και ΚΜΤ!!! Σε αντάλλαγμα της ανακοχής ο κόκκινος στρατός μετονομάστηκε σε 8η Στρατιά Πεζικού και σε Νέα 4η Στρατιά. Από το σημείο αυτό όλος ο προσανατολισμός του ΚΚΚ είναι ο αντιιαπωνικός αγώνας. Την περίοδο αυτή ο Μά-ο ορίζει με ακόμα πιο συγκεκριμένο τρό-πο τη νέα στρατηγική του ΚΚΚ. «Στην εισήγησή του στην 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΚ (1938) ο Μάο δεχόταν το ΚΜΤ σαν το ισχυρότερο κινέζικο κόμμα που οι κομμουνιστές έπρεπε να προσπαθήσουν να μετατρέψουν σε λαϊκή επαναστατική ένωση, αλλά χωρίς το οποίο δεν μπορούσε να γίνει η πάλη κατά του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού… ανέφερε επίσης ότι οι διάφοροι λαοί στη βάση της αυτοδιάθεσης θα αποτελούσαν ένα ενιαίο εθνικό κράτος και ότι η Κίνα θα γινόταν «δημοκρατική χώρα» στη βάση των «τριών αρχών» του Σουν Γιάτ Σεν» (Ιστορία του Μαρξισμού I I. Π. Βρανίστσκι, σελ 293). Το 1940 στο βιβλίο του με τίτλο «Νέα Δημοκρατία» χαρακτήριζε ακριβώς έτσι το νέο καθεστώς που θα προκύψει από τη δημοκρατική επανάσταση «που αντικειμενικά οι διεκδικήσεις της τείνουν να χαράξουν το δρόμο στην καπιταλιστική ανάπτυξη». Ο Μάο εί-χε υιοθετήσει μέχρι κεραίας τη σταλινική ρεφορμιστική λογική των σταδίων, που οδήγησε σε ήπα την επανάσταση στην Ισπανία και μετέτρεψε τα ΚΚ σε υποστηριχτές των «δημοκρατικών» κυβερνήσεων της Ευρώπης. Με την ίδια ακριβώς στρα-τηγική προδόθηκε η επανάσταση στην Ελλάδα το 1944-45 που οδήγησε στη συμφωνία της Βάρκιζας.

…ο Τσιάγκ είχε άλλη γνώμη

Ο Τσιάγκ Κάι Σεκ κατά τη διάρκεια της συμμαχίας του με το ΚΚ είχε μεταφέρει τις δικές του δυνάμεις στο μετόπισθεν, τοποθετώντας μπροστά την 8η και την 4η Στραπά πιστεύοντας ότι θα συντριφτεί από τους ιάπωνες και θα γίνει αυτός κυρίαρχος του παιχνιδιού. Ωστόσο τα πράγματα δεν ήρθαν έτσι. Οι στρατιές του ΚΚΚ αύξησαν σε τρομερό βαθμό τις δυνάμεις τους αφού ήταν και οι μόνες που έχαναν αντίσταση στους ιάπωνες, φτάνοντας το 1940 τις 500.000 στρατό Τα μέλη του ΚΚ την ίδια περίοδο έφτασαν τις 800.000 από 40.000 που ήταν πριν τρία χρόνια. Ο Τσιά-γκ όχι μόνο δεν πολεμούσε κατά των ιαπώνων αλλά οργάνωσε μέχρι και επιδρομές κατά της 8ης Στρατιάς στο Σενσί στις αρχές του 1940. Το γεγονός αυτό εξαγρίωσε τα μέλη του ΚΚ που απαιτούσαν να σπάσει αυτή η συμφωνία και μάλιστα σε μια στιγμή που οι δυνάμεις του ΚΚ είναι πανίσχυρες. Ο Μάο όμως στη «Νέα Δημοκρατία» του, επέμενε ότι «το ΚΜΤ δεν θα συνθηκολογούσε με τους ιάπωνες εισβολείς και αρα είναι αναγκαίο κα δυνατό να μην κόψουμε τους δεσμούς μαζί του, αλλά να κατευθύνουμε τον αγώνα μας εναντίον των αντιδραστικών του ΚΜΓ μέχρι εκείνου του σημείου που να μην προκαλέσουμε τη διασπαση. Σχετικά με τη στάση μας έναντι των μεσαίων αστών κα φωτισμένων ευγενών (!!!) θα έπρεπε να δώ-σουμε μεγαλύτερη προσοχή για να πετύχουμε την ενότητα μαζί τους». (Ιστορία της κινέζικης επανάστασης. Ηu Chiaο Μu, σελ 69) Αυτό είναι ένα ακόμα δείγμα της ιδιοφυίας του Μάο. Υπερασπιστής της ε-νότητας του ΚΜΤ, την ώρα που αυτό επιτίθοταν ανοικτά στο ΚΚΚ. Ο Τσιάνγκ ό-μως προς μεγάλη απογοήτευση του μεγάλου τιμονιέρη, έγραψε στα παλιά του τα παπούτσια τις απόψεις του Μάο και από το 1941 επιτίθεται ανοικτά εναντίον αυτή τη φορά της Νέας 4ης Στρατιάς. Στις 7 Ιανουαρίου πιάστηκε αιχμάλωτος ο διοικητής της Στρατιάς, ενώ χιλιάδες άλ-λοι σκοτώθηκαν στη μάχη. Ο Τσιάγκ προ-σπάθησε να τη διαλύσει αλλά τελικά ανα-συγκροτήθηκε ύστερα από σκληρές μά-χες. Μετά από αυτό το επεισόδιο ο Τσιάγκ διατάζει πολλά από τα στρατέυματά του να τεθούν κάτω από ιαπωνική διοίκη-ση και να στραφούν εναντίον των κομμουνιστών.
Η κατάσταση συνεχίστηκε έτσι μέχρι το 1944. Το Μάρτη οι ιάπωνες επιχειρούν ν’ ανοίξουν ένα διάδρομο ανεφοδιασμού από το Πεκίνο μέχρι την Καντόνα. Τα στρατεύυατα του ΚΜΤ τράπηκαν σε άτακτη φυγή και οι επαρχίες Χουναν, Χονάν, Κουάνγκσί. Κουάνγκτούνγκ, Φουκιέν κατελήφθησαν από τους Ιάπωνες.

Γενικός ξεσηκωμός

Στις περιοχές αυτές ακολουθεί ένας γε-νικός ξεσηκωμός τόσο ενάντια στους ιάπωνες όσο και το ΚΜΤ. Όμως το ΚΚΚ δεν καταλαβαίνει τίποτα. Το Σεπτέμβριο του 44 καλεί στον ανασχηματισμό της κυβέρνησης του ΚΜΤ σε κυβέρνηση δημοκρατικού συνασπισμού.
Στις 24 Απριλίου του 1945 πραγματοποιείται το 7ο Συνέδριο του ΚΚΚ. Το κόμ-μα πλέον έχει 1.200.000 μέλη. Η 8η και η 4η Στρατιά μετονομάζονται σε Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό με 910.000 ένοπλους άντρες. Επιπλέον δημιουργείται μια λαϊκή πολιτοφυλακή με 2.200.000 μέλη. ενώ οι περιοχές που ελέγχονται από τον ΛΑΣ έχουν συνολικό πληθυσμό 95 εκατομμύρια, δηλαδή το 1/6 του συνόλου. Στις 8 Αυγούστου η ΕΣΣΔ κηρύσσει τον πόλεμο εναντίον της Ιαπωνίας και μέσα σε μια βδομάδα ο σοβιετικός στρατός σε συνεργασία με τον ΛΑΣ σάρωσε στην κυριολεξία τα ιαπωνικά στρατεύματα, εξα-ναγκάζοντας την Ιαπωνία σε παράδοση άνευ όρων στις 14 Αυγούστου. Οι ιάπωνες στη μάχη αυτή εγκατέλειψαν τον οπλισμό ενός εκατομμυρίου στρατιωτών ο οποίος έπεσε στα χέρια του ΛΑΣ. Όμως αντί το ΚΚΚ εκείνη κιόλας τη στιγμή να καταλάβει την εξουσία προτίμησε να μείνει πιστό στις αυταπάτες του για μια κυβέρνηση συνασπισμού, δηλαδή σε μια κυβέρνηση ταξικής συνεργασίας με την κινέζικη αστική τάξη. Έτσι τα στρατεύματα του Τσιάγκ Κάι Σεκ με τη βοήθεια των αμερικάνων καταλαμβάνουν τις μεγάλες πόλεις και τους βασικούς κόμβους και γίνονται κυρίαρχοι της Κίνας.
Ενώ ήταν καθαρό ακόμα και στα τούβλα ότι το ΚΜΤ σε συνεργασία με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό προετοίμαζαν εντατικά τη συντριβή των δυνάμεων του ΚΚΚ, γιατί μόνο έτσι θα σταθεροποιούσαν την καπιταλιστική ανοικοδόμηση στην Κίνα, η ηγεσία του ΚΚ επέμενε στο παραμύθι της κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Στο πνεύμα αυτό εκδόθηκε η «Διακήρυξη για την τρέχουσα πολιτική κατάσταση» στις 29 Αυγούστου 1946 στην οποία δήλωνε την επιθυμία του για ειρήνη δημοκρατία και ενότητα. «Για την πραγματοποίηση της παραπάνω πολιτικής στις 28 Αυγούστου ο Μάο πήγε στο ΤσάνγκΚαι Σενγκ για διαπραγματεύσεις που κράτησαν πάνω από ένα μήνα. Στις 10 Οκτώβρη ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα που περιελάμβαναν πολλά κοινά σημεία συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα που θα έπρεπε να παρθούν για τη διαφύ-λαξη της εσωτερικής ειρήνευσης κα ασφάλειας». (Ιστορία της κινέζικης επανά-στασης. Ηu Chiaο Μu, σελ 84)

Όμως για το ΚΜΤ όλα αυτά δεν ήταν παρά ένας ελιγμός για να προλάβουν να καταλάβουν τις πόλεις. Στις 10 Γενάρη του 46 το ΚΜΤ υπογράφει κατάπαυση του πυρός και συγκαλεί μια Πολιτική Συμβουλευτική Συνδιάσκεψη που θα έπαιρναν μέρος όλα τα κόμματα. Έτσι σχεδίαζε να νομιμοποιήσει την εξουσία του. Αυτό όμως δεν εμπόδισε αμέσως μετά την υπογραφή τον Τσιάγκ να ξαναεπιτεθεί εναντίον του ΛΑΣ στην Ματζουρία και από τον Ιούλη και μετά επιχειρεί να συντρίψει το ΚΚΚ σε όλη την έκταση της Κινάς. Μάλιστα στις 11 Οκτώβρη παρά τις αποφάσεις της Πολιτικής Συμβουλευτικής Επιτροπής το ΚΜΤ συγκαλεί δικιά του «Εθνική Συνέλευση» και στις 15 Νοέμβρη ψηφίζει νέο Σύνταγμα.
Οι κινήσεις του ΚΜΤ έκλειναν οριστικά το δρόμο σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας όπως τη φανταζόταν το ΚΚΚ. Προφανώς πίστευαν ότι μπορούν να το συντρίψουν στρατιωτικά και ως ετούτου δεν υπήρχε κανένας λόγος να προχωρήσουν σε συμβιβασμό. Και όμως ο Μάο επέμενε ακόμα και το Φλεβάρη του 1947 ότι: «Η επανάσταση της νέας δημοκρατίας σκοπεύει να καταργήσει μόνο το φεουδαρχισμό και το μονοπωλιακό καπιταλισμό, μόνο την τάξη των γαιοκτημόνων και των καπιταλιστών γραφειοκρατών (μεγαλοαστική τάξη), και όχι ακόμα τον καπιταλισμό γενικά, την εύπορη αστική τάξη ή τη μεσαία. Ακόμα και μετά την εθνική νίκη της επανάστασης θα χρειαστεί να επιτρέψουμε, για μεγάλο διάστημα, την ύπαρξη ενός καπιταλιστικού τομέα της οικονομίας που τον αντιπροσωπεύει η εύπορη μικροαστική τάξη και η μεσαία αστική τάξη» (Ιστορία του Μαρξισμού ΙΙ, Π. Βρανίστσκι, σελ 2978). Ο Μάο ακόμα και την ύστατη στιγμή έψαχνε απεγνωσμένα να περισώσει τις ιδεολογικές του αρλούμπες. Όμως καθ΄όλη τη διάρκεια του 1947 η εξέγερση παίρνει γενικευμένο χαρακτήρα ξεπερνώντας τα όρια που της έβαζε η συμβιβαστική πολιτική του ΚΚΚ. Οι σπουδαστές όλης της χώρας κατεβαίνουν σε πολύμηνες διαδηλώσεις με αφορμή το βιασμό μιας φοιτήτριας από αμερικάνους στρατιώτες, ενώ ακολουθεί ένα σαρωτικό κύμα εργατικών και αγροτικών εξεγέρσεων στις περιοχές που ελέγχει το ΚΜΤ.

Το ΚΚΚ αναγκάζεται να πάρει την εξουσία

Το ΚΚΚ δεν μπορούσε πλέον να κάνει πίσω. Επιτέλους στις 19 Οκτώβρη για πρώτη φορά ο ΛΑΣ καλεί ανοικτά στην ανατροπή του Τσιάγκ Κάι Σεκ σε προκήρυξή του. Το 1948 είναι η χρονιά που γίνονται οι αποφασιστικές μάχες με το ΚΜΤ. Το Νοέμβρη απελευθερώνεται η βορειοανατολική Κίνα, τον Ιανουάριο η επαρχία Κιάνγκσί και το Πεκίνο. Στις μάχες αυτές 1,5 εκατομμύριο στρατιώτες του ΚΜΤ τέθηκαν εκτός μάχης. Με αριθμητική πλέον υπεροχή η επέλαση συνεχίζεται το 1949 και απελευθερώνονται οι κυριότερες πόλεις όπως η Σαγκάη, Καντόνα, Χανκοέ, Σιάν, ΤσάνκγΚίνγκ κλπ. Στις 21-30 Σεπτέμβρη συνήλθε η Λαϊκή Πολιτική Συμβουλευτική Συνδιάσκεψη και την 1η Οκτώβρη ανακηρύχθηκε η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Οι δυνάμεις του ΚΜΤ συντρίφτηκαν και τα υπολείμματα του κατέφυγαν στο νησί Φορμόζα που σήμερα είναι γνωστό ως Ταϊβάν.

Κ. Μαραγκός

Advertisements

Συζήτηση

2 thoughts on “Η κινέζικη επανάσταση και ο σταλινικός τυχοδιωκτισμός

  1. A simple and inneillgett point, well made. Thanks!

    Posted by Tilly | 03/05/2017, 8:21

Trackbacks/Pingbacks

  1. Παράθεμα: ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΜΕΓΑΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ | rotenotes - 01/10/2013

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρχείο

Aπό εδώ μπαίνετε στο site της KOKKINHΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΑΘΗΝΑΣ

web counter

Blog Stats

  • 34,229
Αρέσει σε %d bloggers: